ε λοιπόν, δεν μπορείς να φανταστείς τι συνέβαινε την εποχή που ο Β'ΠΠ μαινόταν στην Ευρώπη, ιδίως τους μήνες Απρίλιο και Μάιο, τότε που μπήκαν οι Γερμανοί στην Ελλάδα.
Κάθε σελιδα (μη πω παράγραφος και φανεί πως υπερβάλλω) θα μπορούσε να γίνει σενάριο για ενα ενδιαφέρον (και αγωνιώδες) φιλμ εποχής, ένα κωμικοτραγικό θρίλλερ ας πούμε. Τα στοιχεία εναλλάσσονται δυναμικά, τόσο που είναι αδύνατο να "χωνευτούν" πάνω απο 2-3 σελίδες τη μέρα.
Γεμάτο ανατροπές που προκαλούν γέλιο, με στρατηγους που οδηγούν (χωρις να το επιθυμούν) μεραρχίες και νικάνε σε μάχες χωρίς να εχουν αυτη την πρόθεση! Με πρεσβευτές που ενεργούν παρά τη θέληση και τις οδηγίες των κυβερνήσεών τους, κλπ κλπ απίστευτα ευτράπελα.
Εδώ δεν υπάρχει τρόπος αναχαίτισης του γέλωτα, όσο κι αν σκεφτούμε ότι χάνονταν άνθρωποι, ολόκληροι λαοί ήταν έρμαια των ηγετών που αλλού πατούσαν κι αλλού βρίσκονταν, καθένας μιλούσε τη δική του γλώσσα (και δεν εννοώ ανθρώπινη γλώσσα, αλλά την ασυνεννοησία που υπήρχε: άλλα έλεγε ο ένας κι άλλα εννοούσε ο άλλος). Δολοπλοκίες, παζάρια, χαζοεπαναστάσεις, απ' όλα εχει ο μπαχτσές.
Ενα πρωτοφανές μπέρδεμα, ένα μπλέξιμο όπου έχανε η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα. Καλύτερο απο Τζαίημς Μποντ, καλύτερο από οποιοδήποτε βιβλίο έχεις διαβάσει ίσαμε σήμερα: ατόφια Ιστορία.
Λέμε για την ανικανότητα ή/και τη βλακεία των τωρινών ηγετών του κόσμου, αλλά διαβάζοντάς το διαπιστώνεις ξαφνικά ότι υπάρχουν και χειρότερα!
Ομολογώ ότι ξεκινώντας το δεν περίμενα να το βρω τόσο διασκεδαστικό: το Παράλογο αυτοπροσώπως.
________________________
ΣΗΜ. πρόκειται για το βιβλίο Ο ΕΠΙΤΗΔΕΙΟΣ ΟΥΔΕΤΕΡΟΣ του Φρανκ Βεμπερ, μτφρ. Εύη Νάντσου, εκδ. ΘΕΤΙΛΗ, 1983
Η εικόνα της γυναίκας που υπόκειται σε δημόσιο εξευτελισμό, (διαπόμπευση), με το να την ξυρίσουν με την ψιλή και να την περιφέρουν ως αξιοθέατο στους δρόμους των γαλλικών πόλεων και χωριών, στις γεμάτες ευφορία ημέρες της Απελευθέρωσης από τους Ναζί είναι πολύ έντονη και χαρακτηριστική και έχει σαφέστατα επιζήσει στη συλλογική συνείδηση των Γάλλων.
Αυτή η πρακτική ήταν πολύ διαδεδομένη ιδιαίτερα στα χρόνια 1943-1946, με τη μεγαλύτερη έξαρση τον Αύγουστο - Οκτώβριο 1944. Συνολικά υπολογίζεται ότι 20000 περίπου Γαλλίδες υποβλήθηκαν σε αυτήν την ποινή, λόγω της συνεργασίας τους (πραγματική ή τελικά μάλλον υποθετική) με τους Γερμανούς.
Η συνεργασία κυρίως αναφερόταν στη σύναψη ερωτικών σχέσεων με άνδρες των στρατευμάτων Κατοχής και λιγότερο σε οικονομική συνεργασία που μάλλον αποτελούσε προνόμιο του ανδρικού φύλου.
Πέρα από την εύκολη ερμηνεία ότι ο λαός πήρε τον νόμο στα χέρια του, η περιγραφή και τα ντοκουμέντα της εκτέλεσης του δημόσιου ξυρίσματος των κεφαλών νεαρών γυναικών, στην πράξη απεικονίζουν τις ασαφείς και ουσιαστικά ανύπαρκτες γραμμές μεταξύ της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής, αλλά και την διάνοιξη ενός δρόμου μέσα από τον οποίο θα περάσουν στις μάζες που συμμετείχαν στις τελετές αυτές η σαδιστική φαντασία και η σεξουαλικότητα.
Συμβολικά περνούμε από την αμαρτία - συνεργασία με τον εχθρό, στην τιμωρία - καθαρισμός και τελικά στο όραμα του μέλλοντος που είναι η εθνική αναδημιουργία της πληγωμένης από την κατοχή και την ήττα Γαλλίας. Με απλά λόγια, το ξύρισμα της κόμης των νεαρών Γαλλίδων που υπέπεσαν στο "τρομακτικό" αμάρτημα σύναψης σεξουαλικών σχέσεων με τους Γερμανούς, λειτουργεί ως μία νέα χριστιανικού τύπου βάφτιση, που θα επιτρέψει την επαναπροσφορά των ατιμασμένων σωμάτων των αμαρτωλών γυναικών στον εθνικό κορμό της μητέρας πατρίδας.
Αποφεύγουμε τον πειρασμό να συνεχίσουμε τις ψυχολογικές ερμηνείες αυτού του φαινομένου που πήρε στη Γαλλία διαστάσεις μαζικής παράκρουσης. Στην τελική ανάλυση δεν μπορούν να αποδειχθούν και εξ ορισμού είναι και αμφισβητούμενες.
Αυτό που είναι γεγονός, είναι ότι ελάχιστες μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί για το ζήτημα αυτό, δεν κατέδειξαν διαφορές ως προς το επάγγελμα των γυναικών που υποβλήθηκαν στο κούρεμα με την ψιλή μηχανή ή με την ψαλίδα που κουρεύουν τα πρόβατα, αλλά ούτε και στις γεωγραφικές περιοχές. Έτσι, γυναίκες που εργάζονται σε τομείς υπηρεσιών υγείας, ή μεταφορικές εταιρείες είχαν περίπου ίδια συμμετοχή με αγρότισσες στην βάρβαρη αυτή τελετή ως θύματα. Το ίδιο και με γεωγραφικές περιοχές. Υπήρχαν συνοικίες του Παρισιού, ή ολόκληροι οικισμοί που η συμμετοχή στην Αντίσταση ήταν μεγάλη. Επομένως και τα αντίποινα που υπέστησαν οι πληθυσμοί τους από τους Γερμανούς ήταν ιδιαίτερα σκληρά. Αντίστοιχα και περιοχές όπου η Αντίσταση ήταν σχεδόν υποτονική ή ανύπαρκτη. Στην διάρκεια της Απελευθέρωσης δεν παρατηρήθηκαν διαφοροποιήσεις στον αριθμό των γυναικών που κουρεύτηκαν μεταξύ αυτών.
Γεγονός είναι ότι οι τρόποι με τους οποίους οι απογυμνωμένες γυναίκες απεικονίστηκαν στο χρόνο, στη συνέχεια, έχουν αναγκάσει για πολύ τους
απολογητές αυτού του γεγονότος να είναι ασαφείς στις επεξηγήσεις τους ή ακόμα και να σωπάσουν εντελώς.. Η επιβολή μιας τιμωρίας με τους ευδιάκριτους σεξιστικούς τόνους, που χαρακτηρίζεται από το μαρκάρισμα ή το χαρακτηρισμό,(προδότρια, πουτάνα) έχει επισκιάσει τελικά τη χρήση της για όλες τις πράξεις της συνεργασίας. Μετά από τον πόλεμο και μέχρι το σήμερα, οι φωτογραφίες των γυναικών με τα ξυρισμένα κεφάλια έχουν γίνει τα μόνα στοιχεία μιας πρακτικής για την οποία εκείνοι που ευθύνονται έχουν παραμείνει σιωπηλοί και η προσοχή, αλλά και η συμπάθεια έχει κατευθυνθεί στα θύματα. Η όλη διαδικασία που προηγήθηκε (συνεργασία, κατηγορία, σύλληψη, κρίση, απελευθέρωση ή καταδίκη) ξεχάστηκε για πάντα.
Συμπέρασμα.
Ο ιστορικός Stanley Hoffman μελετώντας το φαινόμενο της Γαλλικής Ιστορίας που ονομάζεται Βισύ, διευρύνει τον ορισμό του δωσιλογισμού στην διάρκεια της κατοχής της Γαλλίας. Έτσι, δωσίλογος πια είναι όποιος για οποιοδήποτε υλικό ή άλλο κίνητρο ή ακόμα και για λόγους ιδεολογικής σύμπνοιας συνεργάστηκε με τις αρχές του ψευδοκράτους. Αλλά ακόμα και έτσι θεωρείται δύσκολο να ενταχθούν αυτές οι 20000 γυναίκες στην κατηγορία του δωσιλογισμού. Καμία από αυτές τις γυναίκες δεν ήταν διανοούμενη που να κήρυξε δημόσια την ανάγκη ενεργητικής ιδεολογικής συνεργασίας με τον εχθρό, ελάχιστες ή (μάλλον καμία) συμμετείχαν ως μάρτυρες κατηγορίες στα δικαστήρια ενάντια των αντιστασιακών και στην τελική ανάλυση δεν είχαν καμία σχέση με τα εγκλήματα που προέβλεπαν οι νόμοι εναντίον των συνεργατών που ψηφίστηκαν στη Γαλλία στις 24 Αυγούστου και 28 Δεκεμβρίου του 1944. Επομένως και νομικά, το κούρεμα αποτελεί εξ ορισμού μία ακρότητα και μία υπερβασία.Ήταν μία πράξη παράνομη πέρα για πέρα.
Οι γυναίκες αυτές τιμωρήθηκαν απλά επειδή είχαν ερωτικές σχέσεις με Γερμανούς. Η διαφορά μεταξύ Γαλλίας και Ελλάδας είναι ότι στην πρώτη περίπτωση οι περισσότερες γυναίκες δεν κοιμήθηκαν με τους Γερμανούς για λόγους επιβίωσης ή καλοπέρασης, αλλά γιατί ερωτεύθηκαν... Πόσο προδότρια μπορεί να είναι μία ας πούμε Γαλλίδα νοσηλεύτρια που ερωτεύθηκε ένα Γερμανό τραυματισμένο στρατιώτη; Αλλά και από την άλλη, πόσο προδότρια μπορεί να είναι μία ταλαίπωρη χήρα που τα φτιάχνει με ένα στρατιώτη του εχθρού για να εξασφαλίσει λίγη τροφή για τα παιδιά της; Νομίζω ότι είναι πάρα πολύ ακραίο να οδηγήσουμε αυτές τις γυναίκες στην λαιμητόμο.
video:
2. Στην Ελλάδα.
Η αρχή έγινε από τον Δημήτρη Γληνό και από το βιβλιαράκι του τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ. Βιβλίο που τυπώθηκε σε χιλιάδες αντίτυπα και διαβάστηκε πολύ. Γραμμένο στα τέλη περίπου του 1942, βοήθησε όσο τίποτα στην διάδοση και στην εκλαΐκευση των σκοπών του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου και στάθηκε μαχητικό σάλπισμα στον αγώνα ενάντια των Γερμανών.
Παρ' όλα αυτά, ο Γληνός σε πολλά σημεία στο έργο του αυτό, πέφτει σε σφάλματα εθνικιστικού τύπου, που οδήγησαν σε υπερβασίες (κάποιες φορές και εναντίον αθώων).
Γράφει χαρακτηριστικά :
Άνοιξαν τον δρόμο για την εκπόρνευση των γυναικών, που πήρε τέτοια καταπληκτική και αναπάντεχη έκταση στον τόπο μας. Πού είναι τα πατροπαράδοτα Ελληνικά ήθη και έθιμα; Σε πολιτείες και χωριά τριγυρνάν οι ξένοι στρατιώτες αγκαλιασμένοι με τις γυναίκες μας, τις κόρες μας, τις αδερφάδες μας. Από τα μεγαλόσπιτα που χορεύουν και πίνουν σαμπάνιες και οργιάζουν οι μεταξοφορεμένες κυράδες με ξένους αξιωματικούς, ως τα χωρικά σπίτια που μπαινοβγαίνουν καθαρά οι ξένοι αγαπητικοί. Μπροστά στα μάτια μας είναι ακόμη οι ανάπηροι του Πολέμου με κομμένα πόδια και χέρια, οι τραυματίες και οι σακάτηδες. Ακόμα δεν έβγαλαν τα μαύρα οι χήρες και τα ορφανά του πολέμου. Κι οι φονιάδες τους τριγυρνούν αγκαλιά με τις γυναίκες μας και τις αδερφές μας.
Και έτσι εγέμισαν οι πολιτείες και τα χωριά μας από αρρώστιες αφροδίσιες. Έτσι δώδεκα χρονών κορίτσια είναι γεμάτα σύφιλη. Και κοντά σε όλες τις άλλες πληγές του εκφυλισμού μπαίνει ακόμα και τούτη εδώ, ο εκφυλισμός από τη σύφιλη.
Ολοφάνερα υπερβάλλει και προσπαθεί να χτυπήσει στο θυμικό του Έλληνα πατριώτη, τονίζοντας και τον κίνδυνο αφανισμού της φυλής. Παρακάτω:
Να μην επιτρέπετε στις μανάδες σας, στις γυναίκες σας, στις κόρες σας στις γυναίκες γενικά να συναναστρέφονται με ξένους. ΝΑ ΜΑΣΤΙΓΩΝΕΤΕ ΜΕ ΚΑΘΕ ΤΡΟΠΟ ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΥΤΗΡΙΑΖΕΤΕ ΤΙΣ ΕΡΩΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΞΕΝΟΥΣ. ΝΑ ΣΤΙΓΜΑΤΙΖΕΤΕ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΠΑΡΑΔΙΝΟΝΤΑΙ. Κάθε γυναίκα που παραδίνεται στους ξένους είναι κιόλας χαφιές και προδότισσα. Να μεταχειρίζεστε για αυτές εξευτελιστικά επίθετα και χαρακτηρισμούς και να κάνετε γνωστό πως μετά τον πόλεμο θα χαραχτή και στα δυο τους μάγουλα με ανεξίτηλα γράμματα ένα μεγάλο "Π", που θα σημαίνει "Πόρνη" και "Προδότισσα".
Εδώ βλέπουμε πιο πολύ το εθνικιστικό παραλήρημα ενός μικροαστού διανοούμενου, παρά τις σκέψεις ενός μεγάλου μαρξιστή διανοητή. Φόβος μη νοθευτεί το "αίμα της φυλής" και καμία αναφορά στις πολλές ταλαίπωρες γυναίκες που πήγαν με τους Ιταλούς ή Γερμανούς για να μην πεθάνουν της πείνας αυτές και τα παιδιά τους.
Κατά την διάρκεια του Πολέμου ο ΕΛΑΣ τιμωρούσε τις γυναίκες που είχαν ερωτικές σχέσεις με τους κατακτητές. Η πιο συνηθισμένη τιμωρία ήταν το κούρεμα. (Τα κοντά μαλλιά ειδικά στην ύπαιθρο συνδέονταν σχεδόν συνειρμικά με γυναίκες ελευθέριων ηθών και κακής ποιότητας ηθική. Οι γυναίκες στα χωριά τους δεν έκοβαν ποτέ τα μαλλιά τους, τα έπελεκαν συνήθως σε κοτσίδες).
Ο Μητροπολίτης Ηλείας Αντώνιος χειροκροτούσε αυτήν την πρακτική. Ο ΕΛΑΣ χρησιμοποιούσε την τιμωρία του κουρέματος ως αυστηρός τηρητής της εθνικής μας τιμής [...] επέβαλλε την ηθικήν τάξιν εις την κοινωνία, μέγα επίτευγμα.
Ενώ ο Θανάσης Χατζής, μάλλον σε στιγμές ενθουσιασμού θα γράψει ότι το "κούρεμα" ήταν ένα από τα πέντε επιτεύγματα του ένοπλου αγώνα, "γιατί ανέκοψε το ρεύμα εκπόρνευσης των γυναικών με τους κατακτητές" !!!
Αντιγράφω από το μυθιστόρημα του Παύλου Μάτεση τη συγκλονιστική σκηνή της διαπόμπευσης μιας φτωχής αγρότισσας, της Ασημίνας Μέσκαρης που για να καταφέρει να επιζήσει αυτή και τα τρία ανήλικα παιδιά της (ο άντρας της, εκδοροσφαγέας σκοτώθηκε στην Αλβανία), είχε ερωτικές σχέσεις με τους Ιταλούς. Αφηγείται η κόρη της, η Ρουμπίνη Μέσκαρη. Απολαύστε το λόγο του Μάτεση που θυμίζει Φώκνερ στις καλύτερες στιγμές του και την κινηματογραφική παρουσίαση της σκηνής η οποία με την δεξιοτεχνία που δίδεται στον αναγνώστη μοιάζει με σκηνή φελλινικής ταινίας.
Τον πήγανε στο νεκροταφείο, εγώ δεν έλαβα μέρος γιατί εκείνη τη στιγμή ήρθε το φορτηγό να πάρουνε τη μητέρα μου. Η μητέρα μου δεν έφερε καμία αντίρρηση. Το Φανούλι μας ούτε που θυμάμαι που πήγε, εγώ θέλησα ν' ακολουθήσω πλην το όχημα έτρεχε, που να το προλάβω.
Την είδα μετά από καμιά ώρα, στην κεντρική λεωφόρο, εκεί που γινόταν η κοσμική βόλτα, μέσα στο ξεσκέπαστο φορτηγό. Είχε πολύ ήλιο. Το φορτηγό ανοιχτό, και οι δοσίλογες όλες όρθιες, διψασμένες, να πιάνονται η μία από την άλλη, μην πέσουνε. Όμως φόβο να πέσουν δεν είχαν, το φορτηγό πήγαινε πολύ αργά, με βήμα σημειωτόν, για να ευχαριστηθεί όλος ό κόσμος τη διαπόμπευση. Τις είχανε όλες κουρεμένες, με ψαλίδα πού κουρεύουνε τα πρόβατα. Και η μητέρα μου ήταν κουρεμένη. Όρθια στο πίσω-πίσω μέρος, χωρίς να κρύβεται.
Κοίταζε; δεν το ξέρω.
Το φορτηγό πήγαινε πολύ αργά, είχε διαταγή ο οδηγός, αλλά ήταν και ο κόσμος πολύς, μπροστά από το όχημα, πίσω, στα πλάγια, και έτσι ο οδηγός προχώραγε αργά με προσοχή, μήπως χτυπήσει κανέναν πολίτη. Και γελώντας ανοιχτόκαρδα. Όλος ο κόσμος ήταν πολύ γελαστός, τα παράθυρα γεμάτα κόσμο, από τα καφενεία βγήκαν οι κύριοι και χάζευαν το φορτηγό. Οι περισσότεροι κρατούσαν κέρατα από τραγιά, πατσές γεμάτες αλλά ανοιγμένες, όλα δωρεάν από τα δημοτικά σφαγεία, και άλλοι κρατούσαν και κουδούνες ή τροκάνια για τραγιά, που τα βρήκαν! Μερικοί κρατούσαν σημαίες και τις κούναγαν πατριωτικά.
Σήκωναν τα κέρατα ψηλά και χόρευαν επί τόπου, άλλοι τα κρεμούσαν σαν τάμα στα πλαϊνά του φορτηγού και άλλοι βάραγαν το φορτηγό με τις ανοιγμένες πατσές. Δηλαδή τις κουρεμένες ήθελαν να βαρέσουν, αλλά δεν τις πετύχαιναν, μοναχά τις πιτσίλιζαν οι πράσινες ακαθαρσίες, πιτσίλιζαν και μερικούς τίμιους από τους γύρω, αυτοί όμως δεν θίγονταν μέσα στη γενική ευθυμία της Απελευθερώσεως, όλο χόρευαν.
Και μένα μου πασάλειψε τα χέρια ένας, ήμουνα κρεμασμένη σαν τσαμπί από το φορτηγό, όμως μόλις με βάρεσε η δεύτερη πατσά έπεσα και ακολουθούσα τρέχοντας, ώσπου ξαναβρέθηκα πίσω από το φορτηγό, η μάνα μου τώρα άκρη - άκρη, λες και ήθελε να κατέβει, πασαλειμμένη με τις πατσές, σκαρφάλωσε ένας και της πέρασε στο λαιμό δύο κέρατα δεμένα με άντερα, και ένα τροκάνι, και όλοι τότε χειροκρότησαν γύρω, εγώ όλο να τρέχω περίπου σημειωτόν.
Αυτό βάστηξε από τις δέκα το πρωί μέχρι το βραδάκι στις έξι, περάσαμε όλους τους δρόμους, κεντρικούς και απόκεντρους, εγώ δεν έφευγα. Και πολλοί κρατούσαν άδεια τενεκεδάκια και τα χτύπαγαν με πέτρες. Χτυπούσαν και οι καμπάνες. Όχι της Αγίας Κυριακής, ο παπα-Ντίνος αρνήθηκε, είχε κλειδώσει την εκκλησία.
Απογευματάκι περάσαμε και από το ζαχαροπλαστείον «Η Βενετία», εκεί έτρωγαν πάστες και λουκουμάδες προπολεμικώς οι καλές οικογένειες των Επάλξεων. Επί Κατοχής βέβαια σέρβιρε μόνο μουσταλευριά, πολύ αραιωμένη, σε μικρά πιατάκια. Και ευτυχώς που έπεσα μπροστά στο ζαχαροπλαστείον «Η Βενετία», διότι καθόταν σε τραπεζάκι με παρέα η κυρία Μανώλαρου και φώναξε μην το ποδοπατήσετε το παιδί Γκαρσόν! Και όταν συνήρθα ένα γκαρσόνι με κατάβρεχε με μία κανατά. Η κυρία Μανώλαρου είχε όνομα κύρους.
Και μου λέει πήγαινε σπίτι σας εσύ παιδί μου, τι γυρεύεις εδώ, πήγαινε σπίτι σας, δεν κάνει να τα βλέπεις αυτά, θα τα θυμάσαι όλη σου τη ζωή, γύρνα σπίτι σας και μη στενοχωριέσαι πολύ, μια μέρα είναι αυτή, θα περάσει, το βράδυ θα τις αφήσουν...
Και αυτό με ανακούφισε. Θυμόμουνα και μια κουβέντα της κυρίας Κανέλλως στη μητέρα μου, εσύ μπορεί να έγινες προσωρινώς πουτάνα, άλλα έγινες για λογούς χριστιανικούς και ηθικούς. Η μητέρα μου ποτέ δεν είχε παραδεχτεί πως είχε γίνει πουτάνα επειδή είχε δύο Ιταλούς. Όμως ήταν αγράμματη και σεβάστηκε τη γνώμη της κυρίας Κανέλλως. Και εφόσον η κυρία Κανέλλω την όρισε στις πουτάνες, η μητέρα μου έπαθε μία στενοχώρια αλλά το αποδέχτηκε.
Και έτσι, όταν σταμάτησε το φορτηγό να την παραλάβει για τη διαπόμπευση, η μάνα μου ανέβηκε στο φορτηγό σχεδόν με προθυμία, και ούτε σκέφτηκε πως την αδικούσαν με αυτή την τιμωρία που της έβαλαν.Κι εγώ πήρα την κανάτα με το νερό απ' το γκαρσόνι κι έτρεξα και πρόλαβα ξανά το φορτηγό και σκαρφάλωσα και πότισα τη μάνα μου, όλη μέρα κάτω από τον ήλιο και κουρεμένη, μη μου πάθει και τίποτα, έλεγα. Και μετά ο ήλιος έγινε πολύς, παρόλο που έπιανε πλέον απόγευμα, γινόταν ο ήλιος πολύς και δεν θυμάμαι άλλα από τη διαπόμπευση.
“Θυμάται αλλά δεν τα λέει”, φανέρωσε στον γιατρό Μανώλαρο ένα μήνα μετά μία κοινή γυναίκα που την διαπόμπευσαν κι αυτή στο ίδιο όχημα, αυτή όμως ήταν δηλωμένη με βιβλιάριο επάγγελμα «άσεμνος κοινή γυναίκα» τι παραπάνω είχε να χάσει με τη διαπόμπευση;
Τότε ένας τίμιος που κρατούσε και μια σημαία, καβάλησε διχάλα στο φορτηγό και άρχισε να σπάει κλούβια αυγά πάνω στα κεφάλια καθεμιανής από τις διαπομπευόμενες, και ο κόσμος από γύρω τον χειροκροτούσε, είχαν και πολύ καιρό να δουν κινηματογράφο ή περιοδεύοντα θίασο και διασκέδαζαν, φιλοθεάμονες. Ο τίμιος υποκλινόταν, σαν κονφερανσιέ στο κοινό του, ή σαν δήμαρχος, κάθε πού έσπαγε έναν κλουβίτη στο κεφάλι κάθε κουρεμένης. Ρε συ, από κλώσα τα βούτηξες; του φώναξε κάποιος που τον καμάρωνε, και το κοινό γέλασε πιο δυνατά και γενικώς επικρατούσε το κέφι για την απελευθέρωση μας και ένας φώναξε ζήτω.
Η νεαρή Μέσκαρη Ρουμπίνη έτρεχε, σχεδόν κολλημένη στο πίσω μέρος του καμιονιού, τώρα το αμάξι είχε λιγάκι ανοίξει ταχύτητα, καί αποπάνω της όρθια στητή η μητέρα της.
Η Ρουμπίνη κρατούσε υψωμένη την κανάτα να τη φτάσει να πιει η μητέρα της. Τότε η μητέρα της έλαβε την κανάτα, άλλα δεν ήπιε μόνο ένιβε το πρόσωπό της και τον γιακά της νοικοκυρεμένα να τα παστρέψει από τις ακαθαρσίες και τη στάχτη. Τότε ο τίμιος της άρπαξε την κανάτα κι έχυσε το υπόλοιπο νερό καταπάνω στον κόσμο γύρω, ο κόσμος γέλασε βουερά και φώναζαν ζήτω ζήτω, οι καμπάνες να χτυπάνε, ο τίμιος είχε φτάσει τώρα δίπλα στη μητέρα της Ρουμπίνης Μέσκαρη και της έσπασε τον κλουβίτη στο κεφάλι και τα ζουμιά έτρεξαν στον σβέρκο της και ο κόσμος σπάραξε από γέλιο και τότε η νεαρή Μέσκαρη Ρουμπίνη γαντζώθηκε στο φορτηγό και μάλιστα σκαρφάλωσε λίγο.
Τότε ο τίμιος με τη σημαία σαλτάρισε από τα πλάγια και κατέβηκε από το φορτηγό και το πλήθος τον επιδοκίμασε με εύθυμα χειροκροτήματα. Τότε η Μέσκαρη Ρουμπίνη έπαθε μια ελευθερία. Άρχισε να χειροκροτάει επίσημα και μετά ανακοίνωσε αυστηρά στο πλήθος “Ζήτω η Μητέρα μου η ΜέσκαρηΑσημίνα, Ζήτω η Μητέρα μου η Ασημίνα”. Και το πλήθος χειροκροτούσε με σπαραχτικά γέλια, ήτανε σαν παράσταση από θίασο βαριετέ. Η Μέσκαρη Ρουμπίνη δεν έκλαιγε μόνο έβγαζε αφρούς από τα μάτια της.
Και μονάχα τότε ύψωσε φωνές η μητέρα της Ρουμπίνης Μέσκαρη, αλλά μονάχα φωνή, ήχο δηλαδή.
Και κάποιος πολίτης της πέταξε από κάτω μία βρεγμένη πατσαβούρα βουτηγμένη με στάχτες και την πέτυχε στα μάτια. Και η Μέσκαρη Ρουμπίνη γαντζωμένη στο πίσω μέρος του φορτηγού γύρισε προς το κοινό κάτι να τους ανακοινώσει όμως δεν μπορούσε να μιλήσει και έτσι άρχισε να γαυγίζει σαν σκύλος σερνικός αδικημένος.
Επιτέλους! Το θαύμα που περιμέναμε είναι γεγονός! Το μυθιστόρημα ΑΓΓΕΛΟΙ ΚΑΡΦΩΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΚΕΦΑΛΙ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΤΟ του διαδικτυακού ποιητή Larry Cool κυκλοφορεί σε ηλεκτρονική έκδοση (e-book) και μπορείς να αρχίσεις να το διαβάζεις.. να το ρουφήξεις με τα μάτια, δηλαδή. Σε αρπάζει η διήγηση από το πρώτο δευτερόλεπτο, από τη γενική περιγραφή, πριν ακόμα ξεκινήσει να ξετυλίγεται η "υπόθεση του έργου" όπως λέμε για τα έργα στο σινεμά. Σε αρπάζει και η φαντασία ξαμολιέται χωρίς χαλινάρι, καλπάζει σαν άλογο σε λιβάδια που φυτεύονται στον εγκέφαλο με κάθε διαλεγμένη προσεκτικά λέξη. Το βιβλίο είναι μια περιπέτεια, ζήσε τη! Καλή ανάγνωση εύχομαι, αν και η ευχή αυτή είναι περιττή μια και η ανάγνωση θα είναι οπωσδήποτε καλή!
Αυτός είναι ο τίτλος του βιβλίου του Michael Ende, που πρωτοεκδόθηκε το 1979 και από τότε ούτε που θυμάμαι πόσες φορές το αγόρασα και το χάρισα σε μικρούς και μεγάλους, στα γερμανικά ή μεταφρασμένο στη γλώσσα μας. Βαθειά φιλοσοφημένο έργο, γραμμένο απλά αλλά όχι απλοϊκά, περιέχει τη μοναδική λύση στα προβλήματα του σύγχρονου κόσμου αποκαλύπτοντας την ουσία, το μεδούλι τους. Παίχτηκε και στο σινεμά, αλλά δεν κατάφερε να μεταδώσει παρά μόνο ένα μικρό ποσοστό από τα γραμμένα, επειδή μάλλον η ανθρώπινη φαντασία (εξακολουθεί να) είναι ακαταμάχητη. Ευτυχώς!
Πρωτομαγιάτικο δωράκι για όσους θέλουν να σώσουν τον πλανήτη από το φόβο και την καταστροφή, ένα κομματάκι από διάλογο ανάμεσα στο φοβερό τέρας Γκμορκ και τον πολεμιστή Ατρέου:
- Αν πλησιάσεις πιο κοντά, θα σε κάνω κομμάτια. - Ποιος είσαι; - Είμαι το Γκμορκ.. κι εσύ, όποιος κι αν είσαι, θα έχεις την τιμή να γίνεις το τελευταίο θύμα μου. - Δεν θα πεθάνω εύκολα. Είμαι πολεμιστής. - Πφφφ... γενναίος πολεμιστής.. Τότε, να πολεμήσεις με το Τίποτα! - Δεν μπορώ! Πρέπει να περάσω τα σύνορα της Φαντασίας. - Χαχαχαχαχαχαχαχαχα!!! - Πού βρίσκεις το αστείο; - Η Φαντασία δεν έχει σύνορα... χαχαχαχαχα... - Δεν είναι αλήθεια! Λες ψέμματα! - Ανόητο αγόρι, δεν ξέρεις τίποτα για τη Φαντασία. Είναι ο χώρος του μυαλού των ανθρώπων. Κάθε κομμάτι της, κάθε πλάσμα της, είναι ένα μέρος από τις ελπίδες και τα όνειρα της ανθρωπότητας. Για τούτο δεν έχει σύνορα. - Τότε, γιατί πεθαίνει η Φαντασία; - Επειδή οι άνθρωποι άρχισαν να χάνουν τις ελπίδες τους και να ξεχνούν τα όνειρά τους. Ετσι, το Τίποτα γίνεται πιο δυνατό... - Τί είναι το Τίποτα; - Είναι το κενό που απέμεινε.. είναι η απελπισία που καταστρέφει αυτόν τον κόσμο.. κι εγώ το βοηθάω σε αυτό... - Γιατί; - Γιατί οι άνθρωποι που δεν έχουν ελπίδες ελέγχονται ευκολότερα.. κι όποιος έχει τον έλεγχο, έχει και την Εξουσία. - Ποιος είσαι στ' αλήθεια; - Είμαι ο υπηρέτης της Δύναμης που κρύβεται πίσω από το Τίποτα και μ' έστειλαν να σκοτώσω τον μοναδικό που μπορούσε να σταματήσει το Τίποτα, αλλά τον έχασα στα Ελη της Θλίψης. Τον λέγαν Ατρέου. - Αν είναι να πεθάνουμε, ας πεθάνουμε πολεμώντας! Ελα να με πολεμήσεις! Είμαι ο Ατρέου!
Το φοβερό τέρας Γκμορκ -ίσως ο ίδιος ο Φόβος- ορμά εναντίον του νεαρού πολεμιστή και σκοτώνεται από το χέρι του Ατρέου, το οπλισμένο με ένα κομμάτι αιχμηρού πετρώματος. Εξηγώντας με δικά μου λόγια, όπως το καταλαβαίνω δηλαδή, βλέπουμε ότι η εξόντωση του Φόβου είναι το πρώτο βήμα προς τη σωτηρία, το αμέσως επόμενο βέβαια μετά την εγκατάλειψη της Θλίψης, γιατί η εγκατάλειψη της Θλίψης, η έξοδος από το Ελος είναι το πραγματικό πρώτο βήμα. Η Θλίψη, ναι μεν δικαιολογημένη μετά από ένα οδυνηρό ξάφνιασμα, όπου οι άνθρωποι "χάνουν τ' αυγά και τα πασχάλια" όπως λέει η σοφή παροιμία, δεν είναι όμως μια κατάσταση που χρειάζεται να έχει μεγάλη διάρκεια γιατί τότε γίνεται Παγίδα, μια παγίδα θανατερή που καταπίνει τον άνθρωπο μαζί με τις ελπίδες και τα όνειρά του, σαν να βουλιάζουν όλα και να χάνονται στο Ελος...
Ανακεφαλαιώντας λοιπόν: 1. Θλίψη δικαιολογημένη, αλλά να έχει μικρή διάρκεια, μη μας καταπιεί κιόλας! 2. Αναγνώριση και εξόντωση του Φόβου. Χωρίς χρονοτριβή, μόλις τον αναγνωρίσουμε.. Μπαμ! στο ψαχνό. 3. Διατήρηση των ελπίδων και των ονείρων μας, να σώσουμε τη Φαντασία και ό,τι περιλαμβάνει αυτή η έννοια -δημιουργικότητα, χαρά, αλτρουϊσμός, αλληλεγγύη, φιλία, ανθρωπιά, κλπ- με κάθε τρόπο. 4. Στην ανάγκη, αν δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα μονομιάς για τη Φαντασία, ας την ξαναβαφτίσουμε! ______________________________ ΣΗΜ.1. Το βιβλίο περιέχει πολύ πιο ενδιαφέροντα πράγματα -σκέψεις και καταστάσεις- από το φτωχό αυτό διάλογο. Διάβασέ το και θα με θυμηθείς. :) ΣHM.2. Οσο μένει το μυαλό κολλημένο -εγκλωβισμένο καλύτερα- στα όσα μας πασάρονται από δω κι από κει, όσο ακούμε άκριτα τις λεγόμενες "ειδήσεις" και "ανακοινώσεις" των εξουσιαστών, τόσο μελαγχολούμε και τρέχουμε προς τη δική μας την καταστροφή. Κάπου διάβασα σήμερα ότι αυξήθηκαν οι εκτρώσεις και οι αυτοκτονίες. Μη χειρότερα! Να "δίνουμε" μοναχοι μας τις υπάρξεις μας τροφή στο Θηρίο; Απαπαπαπα. Δε λέει... ΣΗΜ.3. Αν δεν μπορούμε να σατιρίσουμε την κατασταση, να κοροϊδέψουμε αυτούς που μας κοροϊδεύουν κατάφατσα ή να αυτοσαρκαστούμε για τη χλιαρή μας στάση, για την αδράνεια και την ευπιστία τόσων χρόνων αναμονής ή ακόμα να διασκεδάσουμε τους (δικαιολογημένους) φόβους μας, ε, τότε.. ας το ρίξουμε στη μελέτη, στο σινεμά, ας συναντούμε φίλους αληθινούς, της καρδιάς που λένε, να μοιραζόμαστε πληροφορίες και δημιουργικές ιδέες... Και όλα θα πάνε καλά! ΣΗΜ.4. Το ποστ αυτό ανέβηκε, όπως και πολλά άλλα τα προηγούμενα χρόνια, επειδή δεν μου αρέσουν τα αίματα και θέλω να βλέπω τις Πρωτομαγιές να είναι αφετηρίες για μια καλύτερη ζωή και όχι τέρματα. Αρκετά έχουμε ματώσει σε αυτόν τον τόπο -στη χώρα μας αλλά και στον πλανήτη γενικά.
Οπως και ο ΟΗΕ, η Παγκόσμια Τράπεζα και το ΔΝΤ είχαν ιδρυθεί ως άμεση αντίδραση στη φρίκη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Με στόχο να μην επαναληφθούν ποτέ ξανά τα λάθη που είχαν επιτρέψει στο φασισμό να σηκώσει κεφάλι στην καρδιά της Ευρώπης, οι παγκόσμιες δυνάμεις συνεδρίασαν το 1944 στο Μπρέτον Γουντς του Νιού Χάμσερ για να δημιουργήσουν μια νέα οικονομική αρχιτεκτονική. Η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, που χρηματοδοτούνταν από τις εισφορές των αρχικώς σαραντατριών χωρών-μελών, εξουσιοδοτήθηκαν ρητά να αποτρέπουν μελλοντικά οικονομικά σοκ και κραχ σαν αυτά που είχαν αποστεθεροποιήσει τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης στη μεσοπολεμική Γερμανία. Η Παγκόσμια Τράπεζα θα πραγματοποιούσε μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές επενδύσεις ώστε οι χώρες να βγουν από τη φτώχεια, ενώ το ΔΝΤ θα δρούσε ως ένα είδος παγκόσμιου απορροφητή των σοκ, προωθώντας οικονομικές πολιτικές που θα περιόριζαν τη χρηματοοικονομική κερδοσκοπία και την αστάθεια των αγορών. Οταν μια χώρα κινδύνευε να βυθιστεί σε κρίση, το ΔΝΤ θα παρενέβαινε με σταθεροποιητικά δάνεια και χρηματικές ενισχύσεις, ώστε να αποτρέπονται οι κρίσεις προτού ξεσπάσουν. Οι δύο θεσμικοί οργανισμοί, που εδρεύουν ο ένας απέναντι στον άλλο στον ίδιο δρόμο, θα έπρεπε να συντονίζουν τις δράσεις τους.
Ο Τζον Μέιναρντ Κέινς, επικεφαλής της αντιπροσωπείας των ΗΠΑ στο Μπρέτον Γουντς, ήταν πεπεισμένος ότι η ανθρωπότητα θα αναγνώριζε επιτέλους τους πολιτικούς κινδύνους που ελλοχεύουν όταν η αγορά αφήνεται να αυτορυθμιστεί. «Ελάχιστοι πιστεύουν ότι είναι εφικτό», είχε δηλώσει ο Κέινς όταν τέλειωσε η συνδιάσκεψη, όμως, αν οι δυο θεσμικοί οργανισμοί παρέμεναν πιστοί στις ιδρυτικές αρχές τους, «η αδελφοσύνη των ανθρώπων θα γίνει κάτι περισσότερο από μια απλή φράση».
Μια εκπληκτική ιδέα! Μακάρι να γίνουν κι άλλες τέτοιες βιβλιοθήκες και να λειτουργούν σε περισσότερους τόπους, σε μόνιμη βάση και όχι μόνο για πέντε ωρίτσες...
H Ζωντανή Βιβλιοθήκη είναι μια βιωματική δράση για τις διακρίσεις, την προκατάληψη, τον ρατσισμό και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Θα λειτουργήσει στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης, την Κυριακή 12 Δεκεμβρίου, για πέντε ώρες, από τις 12:00 το μεσημέρι μέχρι τις 5:00 το απόγευμα.
Η Ζωντανή Βιβλιοθήκη δεν αποτελείται από χάρτινα βιβλία, αλλά από ανθρώπους με διάθεση να μοιραστούν τις ιστορίες τους και τις εμπειρίες τους, με στόχο να καταπολεμήσουν τις προκαταλήψεις και να ενισχύσουν την προώθηση της ποικιλομορφίας.
Οι ιστορίες ενός πρόσφυγα από το Αφγανιστάν, μιας κωφής ηθοποιού, μιας γυναίκας από την Αφρική, ενός gay άνδρα ή ενός οροθετικού, ανθρώπων που έχουν υποστεί χρόνιο θεσμικό και κοινωνικό ρατσισμό, ξετυλίγονται όχι μέσα από τις σελίδες ενός βιβλίου αλλά μέσα από μια προσωπική συζήτηση του αναγνώστη / αναγνώστριας με το "ζωντανό βιβλίο" που αυτός / αυτή έχει επιλέξει.
Τον τελευταίο χρόνο στην Αθήνα, μια ομάδα από εθελοντές και εθελόντριες ξεκίνησαν την πρωτοβουλία «Ζωντανή Βιβλιοθήκη», η οποία είναι ένα εξαιρετικό μέσο άσκησης στη συνύπαρξη, εκπαιδεύοντας στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην καταπολέμηση των κοινωνικών διακρίσεων. Μέχρι τώρα έχουν διεξαχθεί με επιτυχία εκδηλώσεις στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, στη Δημοτική Αγορά της Κυψέλης αλλά και στο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ.
Στην απλούστερή της μορφή, η «Ζωντανή Βιβλιοθήκη» είναι ένα είδος κινητής βιβλιοθήκης, που ενθαρρύνει τη διάδραση και το διάλογο, μέσα από την απλότητα και τη θετική διάθεση. Αντικείμενα δανεισμού δεν είναι, όμως, βιβλία, αλλά εθελοντές και εθελόντριες συνάνθρωποί μας που εκθέτουν την μοναδικότητα τους, σε μια προσπάθεια να σπάσουν τα στερεότυπα και να καταπολεμήσουν τις προκαταλήψεις μας. Τα ράφια της Ζωντανής βιβλιοθήκης διαθέτουν προς τους / τις αναγνώστες / στριες «ανθρώπινα βιβλία», τις ιστορίες τους και τις εμπειρίες τους. Και κάτι παραπάνω: τη διάθεσή τους να τα επικοινωνήσουν όλα αυτά με έναν τρόπο που να ενισχύει την προώθηση της ποικιλομορφίας.
Η Ζωντανή Βιβλιοθήκη αντιστρέφει την ιδέα μιας παραδοσιακής βιβλιοθήκης, προσφέροντας για δανεισμό ανθρώπους και όχι βιβλία. Η καινοτόμος αυτή ιδέα δίνει την ευκαιρία σε ανθρώπους από διαφορετικές προελεύσεις να μοιραστούν τις εμπειρίες τους με «αναγνώστες / αναγνώστριες» που ενδιαφέρονται να επικοινωνήσουν με την ποικιλομορφία.
Μέσα από τη «βιβλιογραφία», της Ζωντανής Βιβλιοθήκης έχετε τη δυνατότητα να διαλέξετε το Ζωντανό Βιβλίο με το οποίο θα θέλατε να συναντηθείτε και να συνομιλήσετε για 30 λεπτά.
Αν δεν μιλάτε τη γλώσσα του Ζωντανού Βιβλίου η Ζωντανή Βιβλιοθήκη θα σας παράσχει ένα Ζωντανό Λεξικό (διερμηνέα) κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης.
Μπορείτε να ξεκινήστε τη συζήτηση με μικρή παρουσίαση του εαυτού σας και να θέσετε στο δανεισμένο βιβλίο ερωτήσεις σχετικά με τη ζωή του και τις αξίες του. Μη ντρέπεστε! Αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να μάθετε αν όσα πιστεύετε για τους Μουσουλμάνους, τις λεσβίες ή τα άτομα με αναπηρία ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα του Ζωντανού σας Βιβλίου.
Ο αναγνώστης οφείλει να επιστρέψει το Ζωντανό Βιβλίο στην ίδια πνευματική και φυσική κατάσταση που το δανείστηκε. Δεν επιτρέπεται να προκαλέσει ζημιά σε ένα Ζωντανό Βιβλίο, να του τσαλακώσει τις σελίδες ή να θίξει την αξιοπρέπειά του / της με οποιονδήποτε τρόπο.
Οι αναγνώστες μας είπαν
Ζητήσαμε από τους αναγνώστες και τις αναγνώστριές μας να μας πουν τη γνώμη τους. Στην ερώτησή μας «ποια ήταν η σημαντικότερη εμπειρία σας κατά την ανάγνωση του Ζωντανού Βιβλίου» μας απάντησαν:
Η συναισθηματική «εμπλοκή» στην πλοκή γίνεται εντονότερη αφού πλησιάζεις τόσο την ιστορία, όσο και το «συγγραφέα».
Άκουσα από τον ίδιο τον πρωταγωνιστή μιας ιστορίας, για την οποία ήδη γνώριζα από τα ΜΜΕ, το πώς ο ίδιος τη βίωσε από μέσα.
Ήρθα σε επαφή με ένα πρόσωπο που σε άλλες συνθήκες δεν θα είχα γνωρίσει.
Συνειδητοποίησα καταστάσεις που αγνοούσα, όπως το πόσο δύσκολα είναι τα πράγματα για τους μετανάστες και τους πρόσφυγες, τόσο σε ψυχολογικό, όσο και σε βιοτικό επίπεδο.
Μου έκανε εντύπωση ότι ένα άτομο, το οποίο μου ήταν άγνωστο, μου μίλησε τόσο οικεία για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει.
Μπόρεσα να έχω άμεση επαφή με ένα άνθρωπο και να τον ρωτήσω ό,τι απορίες είχα σχετικά με την κατάστασή του.
Με εντυπωσίασε το σθένος, η αξιοπρέπεια, η στωικότητα και η αγωνιστικότητα του «βιβλίου».
Μπόρεσα να έρθω αντιμέτωπος με το στερεότυπό μου και να το ξεπεράσω.
Υπέρβαση της προκατάληψης ή ο ρόλος της Ζωντανής Βιβλιοθήκης
Στόχος όσων συμμετέχουν στη Ζωντανή Βιβλιοθήκη είναι να στηρίξουν έναν πολιτισμό που να συμπεριλαμβάνει, να αναγνωρίζει και να εκτιμά την ποικιλομορφία.
Είναι πάντα πιο εύκολο να ζεις δίπλα σε κάποιον/κάποια που τον/την κατανοείς, έχεις κάποιο σημείο επαφής, ή μπορείς να ταυτιστείς μαζί του/της, παρά να ζεις απέναντι σε μια ομάδα με την οποία δεν έχεις καμιά σχέση. Η Ζωντανή Βιβλιοθήκη, φέρνοντας τους ανθρώπους από διαφορετικές προελεύσεις κοντά να συνομιλήσουν για την ουσία και όχι περί ανέμων και υδάτων, έχει τη δυνατότητα να φωτογραφίσει όλες τις αποχρώσεις του γκρι, που κάνουν τον κόσμο μας τόσο πολύχρωμο, και να κάνει τη διαφορά. Έτσι, ίσως οι άνθρωποι να νιώσουν πιο σίγουροι και ασφαλείς, γιατί θα νιώσουν ότι τους καταλαβαίνουν. Η κατανόηση είναι το κλειδί για την ειρήνη και την αρμονία.
Ίσως όμως σε βοηθήσει να νιώσεις ανακούφιση και ότι ξεφορτώθηκες ένα βάρος. Το να κάνεις το βήμα να συνειδητοποιήσεις τι είδους στερεότυπα έχεις υιοθετήσει για κάποιες ομάδες ανθρώπων που συνδέονται με την εθνική τους προέλευση, τη σεξουαλικότητά τους, τη θρησκεία τους, τη δουλειά τους, την κουλτούρα τους ή την συνθήκη της αναπηρίας τους, είναι μια σημαντική απόφαση. Μα, εγώ δεν έχω προκαταλήψεις, μπορεί να πει κάποιος/κάποια. Εμείς λέμε ότι η Ζωντανή Βιβλιοθήκη είναι μια ευκαιρία για νέες εμπειρίες και για να βάλεις σε δοκιμασία τις πεποιθήσεις και τις απόψεις σου.
Γιατί όταν προκαλείς τα πιο συνήθη στερεότυπα με ένα θετικό και χιουμοριστικό τρόπο, δίνεις την ευκαιρία στους ανθρώπους να τα σπάσουν.
Γιατί τι νόημα έχει να κουνήσεις δασκαλίστικα το δάχτυλο σε όσους έχουν και αναπαράγουν στερεότυπα, φοβίες και ρατσισμό, αν δεν τους δώσεις τη δυνατότητα να γνωρίσουν εκείνο που φοβούνται;
Γιατί είναι ένας συμπαγής, αλλά και εύκολος (και εύκολα μεταβιβάσιμος) τρόπος προώθησης της αλληλοαποδοχής και της κατανόησης.
______________________________ Την Κυριακή 12 Δεκεμβρίου, δύο ημέρες μετά την Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, διοργανώνεται μία ακόμα «Ζωντανή Βιβλιοθήκη», στη Δημοτική Αγορά της Κυψέλης, από τις 12.00 ως τις 17.00.
Ο χώρος είναι προσβάσιμος για Άτομα με Αναπηρία, ενώ θα υπάρχει δυνατότητα διερμηνείας στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα (Ε.Ν.Γ.) και κατάλογος βιβλίων σε Braille και μεγαλογράμματη γραμματοσειρά. Θα παρέχεται ακόμα ζωντανό λεξικό (διερμηνεία) στα Φαρσί, τα Νταρί και τα Αγγλικά, σε περίπτωση που ο αναγνώστης δεν μιλάει τη γλώσσα του βιβλίου, και δυνατότητα δημιουργικής φύλαξης των παιδιών των αναγνωστών κατά τη διάρκεια της επίσκεψής τους στη Ζωντανή Βιβλιοθήκη.
Ελάτε να διαβάσετε εκείνες τις ιστορίες που σας προκαλούν, σας δυσκολεύουν, σας ιντριγκάρουν. Ελάτε εκεί που οι ιστορίες ζωντανεύουν...
Για περισσότερες πληροφορίες, τηλ. επικοινωνίας και πλήρη κατάλογο των βιβλίων: www.livinglibrary.gr
Θερμά συγχαρητήρια στους συντελεστές και ιδιαιτέρως στις: Ζωή Κόκαλου, Λουίζα Καραγεωργίου, Ξένια Κουτεντάκη. Μπράβο κορίτσια!
Μη σας τρομάζει ο τίτλος του βιβλίου, διαβάστε το, με μια πρόχειρη αναζήτηση βρήκα ότι κυκλοφορεί ακόμα. Το είχα διαβασει στον καιρό του, τότε που είχα την πολυτέλεια να διαθέτω το μισό περίπου απο το εισόδημά μου στην αγορά βιβλίων. Τώρα, το ξαναδιαβάζω με άλλο μάτι. Από τη μια, επειδή δεν υπάρχει σάλιο για παρόμοια ψώνια -με το ζόρι συντηρούμαι- κι από την άλλη επειδή τα τωρινά βιβλία δύσκολα καλύπτουν τις απαιτήσεις του εγκεφάλου μου -χωρίς παρεξήγηση αυτό, δεν εχω πρόθεση να προσβάλλω κανέναν ούτε να κάνω την έξυπνη, απλώς "έτσι είναι" που έλεγε κι η Λωξάντρα.
Ο σπουδαίος αυτός ανθρωπος -παρεμπιπτόντως, κάπνιζε κιόλας!- σκέφτηκε κι έγραψε ωραία πράγματα παρατηρώντας τους ανθρώπους. Τους "αγριους" και "απολίτιστους" ανθρώπους παρατηρούσε, βεβαια, αλλά μέσα απο αυτή την παρατήρηση ανακάλυψε ότι οι άνθρωποι βαθειά μέσα τους είναι ιδιοι, είτε λέγονται πολιτισμένοι, είτε απολίτιστοι. Γράφει σε κάποιο σημείο κάτι που το είχα ξεχάσει, ότι δηλαδή, «ο εθνοκεντρισμός είναι μία μόνον εκδήλωση της αδυναμίας του ανθρώπου να διακρίνει ανάμεσα στο υποκειμενικό και το αντικειμενικό επίπεδο της πραγματικότητας».
Στο βιβλίο "Θλιβεροί Τροπικοί", καθώς και στο αμέσως προηγούμενο "Φυλή και Ιστορία", ο συγγραφέας ανατρέπει την κλίμακα του εξελικτισμού, η οποία τοποθετεί τους άγριους στο κατώτερο σκαλοπάτι, τους βάρβαρους στο μεσαίο και τους πολιτισμένους ευρωπαίους στο ανώτερο. Αυτή η θεωρητική κλίμακα, που ταυτίζει όλους τους ανθρώπους του πλανήτη με τους κατοίκους της πολιτισμένης Δύσης, θεωρεί δηλαδή ότι οι άλλοι λαοί δεν είναι παρά απολίτιστοι ή υπανάπτυκτοι ευρωπαίοι, ανατρέπεται από τη σκέψη του συγγραφέα που διατυπώνει: «Οπως είναι φανερό, η θεωρία του εξελικτισμού δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια μορφή της στάσης εκείνης του Εγώ προς τους άλλους που ονομάζεται εθνοκεντρισμός και που ασφαλώς δεν είναι δείγμα πολιτισμένης συμπεριφοράς, αφού χαρακτηρίζει κυρίως τους λεγόμενους πρωτόγονους ή αγρίους».
//Ξέρουμε πράγματι ότι η έννοια της ανθρωπότητας που περιλαμβάνει, χωρίς διάκριση φυλής ή πολιτισμού, όλες τις μορφές του ανθρώπινου είδους, εμφανίστηκε πολύ αργά και είχε περιορισμένη διάδοση. Ακόμη κι εκεί που φαίνεται να έχει φτάσει στο ψηλότερο σημείο της ανάπτυξής της, δεν είναι διόλου σίγουρο -όπως αποδεικνύει η σύγχρονη ιστορία- ότι έχει ριζώσει και είναι προφυλαγμένη από τα διφορούμενα και τις επαναστροφές. Ομως, για μεγάλα τμήματα του ανθρώπινου είδους και για μια περίοδο δεκάδων χιλιετιών, η έννοια αυτή φαίνεται να είναι εντελώς ανύπαρκτη. Η ανθρωπότητα σταματά στα όρια της φυλής, της γλωσσικής ομάδας ή, καμμιά φορά, και του χωριού. Σε τέτοιο σημείο μάλιστα προχωρεί η τάση αυτή, ώστε πολλοί από τους πληθυσμούς που ονομάζουμε πρωτόγονους αυτοπροσδιορίζονται με ένα όνομα που σημαίνει τους "ανθρώπους" (ή τους "καλούς", τους "εξαιρετικούς", τους πλήρεις") υπονοώντας με αυτό τον τρόπο ότι οι άλλες φυλές, ομάδες ή χωριά, δεν μετεχουν σε αυτές τις ανθρώπινες ιδιότητες (ή ακόμα και στην ανθρώπινη φύση) αλλά αποτελούνται το πολύ πολύ από "κακούς", "πιθήκους της γης" ή "αυγά ψείρας". (...)
Με το να εξοβελίζουμε από την ανθρωπότητα εκείνους που φαίνονται οι πιο "άγριοι" ή οι πιο "βάρβαροι" εκπρόσωποί της, δεν κάνουμε τίποτε άλλο από το να δανειζόμαστε από αυτούς έναν από τους δικούς τους τυπικούς τρόπους σκέψης. Βάρβαρος είναι, πρώτα απ' όλα, όποιος πιστεύει στη βαρβαρότητα.//
«Ο άνθρωπος σκεφτόταν πάντοτε εξίσου καλά» είναι το έμβλημα του συγγραφέα, που δεν πιστεύει ότι υπάρχουν καλύτεροι και χειρότεροι λαοί, εξυπνότεροι ή πιο κουτοί, λιγότερο ή περισσότερο λογικοί. Ολοι έχουν τις δυνατότητες να μάθουν τον πολιτισμό τους, μια και ο πολιτισμός είναι κάτι τι που μαθαίνεται και δεν κληρονομιέται.
Ο Claude Levi Strauss τάραξε τα νερά της ήρεμης θάλασσας των ανθρωπιστικών επιστημών (δικός του όρος) και κατηγορήθηκε από πολλούς ως αρνητής της Ιστορίας, όταν ισχυρίστηκε ότι όχι μονάχα οι φυλές αλλά ούτε και οι κοινωνίες μπορούν να διακριθούν σε ανώτερες και κατώτερες. Η Ιστορία όμως, όπως την αντιλαμβάνονται οι λαοί της Ευρώπης, είναι βασισμένη στη σκέψη του Hegel, όπου η παραδοχή της διαρκούς, αργής αλλά σταθερής, ανόδου προς όλο και πιο λογικές -επομένως ανώτερες- μορφές κοινωνίας αποτελεί τη βάση του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού. Ο συγγραφέας δεν αρνείται την ιστορία, όπως τον ψέγουν, αλλά αρνείται την ιστορία όπως διατυπώνεται από το σχήμα του Hegel. Για τον Claude Levi Strauss η ιστορία και ο χρόνος δεν τείνουν από τη φύση τους προς την εξέλιξη και την πρόοδο, δεν οδηγούν αναγκαστικά σε καλύτερες μορφές πολιτισμού. Αλλωστε, καλύτερες από τι; Φυσικά, είναι φανερό ότι η ανθρωπότητα έχει προοδεύσει. Τί σημαίνει όμως πρόοδος; Χρειάζεται προσοχή στην κατανόηση αυτής της προόδου, επειδή είναι δύσκολο έως αδύνατο να οργανωθεί σε μια ομαλή και αδιάσπαστη συνεχεια.
Τί σημαίνει "πρωτόγονες" κοινωνίες; Σημαίνει ότι ένα τύπο ζωής σύγχρονο, αλλά διαφορετικό από τον δικό μας, τον ανάγουμε σε ένα τύπο ζωής που υποτιθεται ότι ζήσαμε κι εμείς πριν από μερικές χιλιάδες χρόνια. Ανάγουμε, δηλαδή, τις διαφορές μεταξύ των κοινωνιών που παρατηρούμε σήμερα στο χώρο, σε μια υποθετική κλίμακα που ξεδιπλώνεται στο χρόνο. Εξομοιώνουμε τις σημερινές "πρωτόγονες" κοινωνίες με τις "αρχέγονες". Είναι σωστό αυτό; Εχει νόημα; Αλλά μήπως έχει νόημα επίσης η διάκριση ανάμεσα σε "ιστορικούς" και "μη ιστορικούς" λαούς; «Δεν υπάρχουν λαοί χωρίς ιστορία», λέει ο συγγραφέας. «Ολες οι ανθρώπινες κοινωνίες έχουν ιστορία, εξίσου μακρόχρονη καθεμιά, εφόσον η ιστορία αυτή ανάγεται στις αρχές του είδους».
//Οι πρωτογονοι παράγουν λίγη τάξη με τον πολιτισμό τους. Τους ονομάζουμε σήμερα υπανάπτυκτους. Παράγουν όμως πολύ λίγη εντροπία στην κοινωνία τους. Γενικά, οι κοινωνίες αυτές βασίζονται στην ισότητα μεταξύ των μελών τους, είναι μηχανικού τύπου και διέπονται από τον κανόνα της ομοφωνίας. (...)
Αντίθετα, οι πολιτισμένοι παράγουν πολλή τάξη στον πολιτισμό τους, όπως δείχνει η εκμηχάνιση και τα μεγάλα έργα του πολιτισμού, αλλά παράγουν και πολλή εντροπία στην κοινωνία τους: κοινωνικές συγκρούσεις, πολιτικοι αγώνες, όλα αυτά τα πράγματα για τα οποία οι πρωτόγονοι έχουν λάβει προφυλακτικά μέτρα και μάλιστα με τρόπο ίσως πιο συνειδητό από όσο θα μπορούσαμε να υποθέσουμε.
Το μεγάλο πρόβλημα του πολιτισμού υπήρξε η διατήρηση της απόστασης, δηλαδή ενός διαφοροποιητικού διαστήματος. Το διάστημα αυτό είχε επιτευχθεί με τη δουλεία, κατόπιν με τη δουλοπαροικία και ύστερα με τη δημιουργία του προλεταριάτου.
Καθώς όμως οι αγώνες της εργατικής τάξης τείνουν -ως ένα σημείο- να εξισώσουν το επίπεδο, η κοινωνία μας ήταν αναγκασμένη να αναζητήσει καινούργια διαφοροποιητικά διαστήματα, όπως με την αποικιοκρατία και τη λεγόμενη ιμπεριαλιστική πολιτική. Ηταν δηλαδή αναγκασμένη να αναζητεί συνεχώς, στο πλαίσιο της ίδιας της κοινωνίας ή με την υποδούλωση κατακτημένων λαών, τη δημιουργία μιας απόστασης ανάμεσα σε μια κυρίαρχη και μια κυριαρχούμενη ομάδα. Η απόσταση όμως αυτή είναι πάντα προσωρινή.//
______________________
ΣΗΜ.1. Διαβαστε και το βιβλιο του "Θλιβεροί Τροπικοί", το βρήκα να κυκλοφορεί επίσης.
ΣΗΜ.2. Ελπίζω να ενδιαφερθείς καλέ/ή μου να διαβάσεις ένα τουλάχιστον από αυτά τα σούπερ βιβλία, που δίνουν έμμεσες ή και άμεσες απαντήσεις σε συγχρονα -αλλά και αιώνια- ερωτηματα που τριγυρίζουν στο νου και μπερδεύουν τη σκέψη. Τη δική μου σκέψη πάντως, τη ξεμπέρδεψαν αρκετά!
«Αναρωτιέμαι αν έχω και τίποτα καλό. Σε λίγο, τα οστά των απογόνων θά'ναι κι αυτά μια ανάμνηση. Κι όμως, θέλεις ν' αφήνεις μια εικόνα για λίγα χρόνια στο μυαλό των ανθρώπων. Ετσι, για πλάκα!» _____________________ Πατήστε πάνω στο όνομα, αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τον Robert Louis Stevenson, το συγγραφέα του Νησιού των Θησαυρών και του Δόκτορα Τζέκιλ και Μίστερ Χάιντν.
-->> στη φωτο, σε ηλικία 7 ετών.
-->> Ακούστε τον Dark Angel να διαβάζει και δείτε περισσότερα για το θεό της επιστημονικής φαντασίας (και όχι μόνο) Aldous Huxley:
________________________ ΣΗΜ. πού κολλάνε αυτά τα δυο Τέρατα της λογοτεχνίας; Ε, όλοι οι καλοί χωρούν. Βρήτε και πάρτε τα βιβλία τους, διαβάστε τους -αν δεν τους έχετε διαβάσει, που δεν το φαντάζομαι... Οταν τελειωσετε, ενημερωστε, θα σας εξετάσω!
"Fortune Cookies II" - Ενα βιβλιαράκι για δίπλα στο μαξιλάρι
κλικ! να μεγαλωσει το εξωφυλλο, κλικ! να μεγαλωσει ο χάρτης
Επιτέλους, ενέδωσα στη προκλητική πρόσκληση του φίλου Χρήστου, επειδή αγαπάει αυτό που κάνει, και ζητώ και απο σενα αγαπημένε/η μου αναγνώστη/τρια να τον στηρίξεις. Ζητάω πολλά; Μονο για ενα ακομα βιβλιαράκι για δίπλα στο μαξιλάρι το δικό σου ή/και των φίλων σου λεω...
Ελπίζουμε να παραβρεθείτε ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΜΑΙΟΥ (ΑΘΗΝΑ) ΣΤΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΜΕΡΚΟΥΡΗ* ΣΑΒΒΑΤΟ 15 ΜΑΙΟΥ (ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ) ΣΤΟ ΜΙΚΡΟΠΟΛΙΣ * (βλ. χαρτη)
Μεταφέρω επίσης μερικά κομματάκια απο την επιστολη του φιλου Χρήστου Σιδερή, εκδοσεις αμόνι:
Αγαπητοί συγγραφείς,
σε σχέση με τη διάθεση του συλλογικού τόμου Fortune Cookies ΙΙ.
"..αν μπορείτε να διαθέσετε έναν αριθμό βιβλίο σε φίλους και γνωστούς θα είναι πολύ καλό διότι από την παρούσα συμφωνία το ποσοστό από τις πωλήσεις σε βιβλιοπωλεία που δικαιούμαι είναι εξαιρετικά μικρό. Βεβαίως οι παρουσιάσεις είναι το κυριότερο όχημα λιανικής πώλησης των βιβλίων γι αυτό σας παρακαλώ φέρτε όσο κόσμο μπορείτε. Αν μπορούσα θα οργάνωνα παρουσιάσεις όπως άλλοι πουλάνε τάπερ, από σπίτι σε σπίτι αλλά..."
"..οι μικρές εκδόσεις είναι αποκλεισμένες από τη διαφήμιση, τα κανάλια διανομών και όλα ως εκ τούτου δεν έχω σκοπό να δώσω το βιβλίο σε κανέναν δημοσιογράφο από αυτούς που ελέγχουν την κυκλοφορία. Μας γράφουνε έτσι και αλλιώς, μπορεί όμως να δώσουμε σε εναλλακτικές πηγές πληροφόρησης."
"Το βιβλίο θα διατεθεί στον Παπασωτηρίου που διατηρεί βιβλιοπωλεία σε πολλές διαφορετικές πόλεις και φυσικά σε χοντρέμπορο βιβλίων (ΑΘ. Π. ΧΡΙΣΤΑΚΗ) από τον οποίο θα προωθηθούν στα βιβλιοπωλεία εφόσον το ζητήσουν. Το μόνο βιβλιοπωλείο που θα προσεγγίσουμε στην Αθήνα μόνοι μας θα είναι η Πολιτεία. Θα με εξυπηρετούσατε πολύ εφόσον έχετε κάποιο αγαπημένο βιβλιοπωλείο ή κάποιο βιβλιοπωλείο που θεωρείτε ότι το βιβλίο πρέπει να βρίσκεται να έρθετε σε επαφή με τον βιβλιοπώλη αν τυχόν και θέλει να του στείλουμε ένα αριθμό αντιτύπων."
"Για τους Βόρειους, αν και εφόσον επιθυμούν κάποια αντίτυπα για να πουλήσουν οι ίδιοι ή αν με φέρουν σε επαφή με βιβλιοπωλείο για να δώσω έναν αριθμό αντιτυπων καλό θα ήταν να οργανωθεί έτσι ώστε μαζί με τα βιβλία της παρουσίασης να φέρω και τα υπόλοιπα."
Εκτός από το Fortune Cookies II oι εκδόσεις αμόνι διαθέτουν επίσης τα Fortune Cookies Ι 1. Οδυσσέας Ανδρούτσος - Ψευδή σημεία επαφής 2. Λάρυ Κουλ - Τον κανένα θα τον φάω τελευταίο 3. Χρήστος Σιδερής - Ο μετρητής της ευτυχίας
Ευχαριστώ όλους για τη συνεργασία και καλοτάξιδο να είναι
Καλοτάξιδο και τυχερό Xρήστο, ενα αστερακι χαράς μέσα στη παράνοια που ζούμε! ____________________________ ΣΗΜ.1. μεταφορα του ποστ της 23ης Απριλιου - Update εικονα χαρτη ΣΗΜ.2. οποιος θελει, μπορει να το προμηθευτει και απο μενα -με αφιερωση, εννοειται!
Ξαναδιαβάζω αυτές τις μερες το βιβλίο του Anthony Storr «Η δυναμική της δημιουργίας» (εκδ. καλβος, 1991) και μένω έκπληκτη για την αλλαγή του τρόπου με τον οποίο το είχα διαβάσει πριν απο καμμιά 20αριά χρονάκια. Τότε, το είχα απορρίψει (μετά βδελυγμίας, που λένε) λέγοντας απο μέσα μου ότι ο συγγραφέας του θεωρεί όλους τους ανθρώπους ημίτρελλους ή εντελώς τρελλούς! Τώρα, ανακαλύπτω τις αλήθειες του και λεω να σας κοινωνήσω αγαπημένοι/ες μου αναγνώστες/τριες μερικά σπαράγματα απο τις σελίδες 178-185:
Α' (σελ.178) «..η χαρά του παιχνιδιού ανθίσταται σε κάθε ανάλυση, σ' όλες τις λογικές εξηγήσεις...(1) Η ίδια η ύπαρξή του παιχνιδιού επιβεβαιώνει συνεχώς την υπεράνω λογικής φύση της ανθρώπινης κατάστασης. (...) Παίζουμε και ξέρουμε ότι παίζουμε, έτσι πρέπει να είμαστε κάτι περισσοτερο από απλά λογικά όντα, γιατί το παιχνίδι είναι παράλογο.»(2)
Β' (σελ.179) Ο Huizinga και ο Ντέσμοντ Μόρρις συμφωνούν θεωρώντας το παιχνίδι σαν κάτι «extra», κάτι με το οποίο ασχολούμαστε γι αυτό το ίδιο ή για «πλάκα». Αλλά είναι παράξενο να βρίσκουμε ένα βιολόγο φαινομενικά ικανοποιημένο με μια τέτοια ερμηνεία. Γιατί η εξήγηση του Ντέσμοντ Μορρις για το παιχνίδι και την τέχνη σαν «αυτο-ανταμοιβόμενες δραστηριότητες» στην πραγματικότητα δεν είναι διόλου εξήγηση αλλά περιγραφή. Αν δεχτούμε αυτή τη περιγραφή, πρεπει να απορρίψουμε τη βασική βιολογική αρχή, ότι η συμπεριφορά ενός ζώου είναι είτε προσαρμοστική είτε προέρχεται από μια τέτοια συμπεριφορά. Η δαρβινική αρχή της φυσικής επιλογής απαιτεί η συμπεριφορά ενός ζώου να συνδέεται τελικά με τη καλυτέρευση των πιθανοτήτων επιβίωσής του, ή αλλιώς να βελτιώνει τις πιθανότητες διαιώνισης του είδους. Είναι αληθές ότι η φύση καμιά φορά οδηγεί τα ζώα σε αδιέξοδα. (...) Είναι το παιχνίδι ή η τέχνη, την οποία αυτοί οι συγγραφείς συνδέουν με το παιχνίδι, τόσο περιττή δραστηριότητα όσο δηλώνουν ο Huizinga και ο Ντέσμοντ Μόρρις;
Γ' (σελ.180-181) Ο άνθρωπος είναι το ανώτερο παράδειγμα ενός καιροσκοπικού ζώου. Τουλάχιστον μερικές από τις «extra» δραστηριότητες στις οποίες παρασύρεται («extra» με την έννοια ότι δεν αφορούν άμεσα την αναπαραγωγή ή την επιβίωση) είναι προσαρμοστικές, επειδή παρέχουν μια πρόσθετη είσοδο διέγερσης στο νευρικό σύστημα, κρατώντας το έτσι σε εγρήγορση και αποφεύγοντας τη πλήξη. (...) τα παιχνίδια και η τέχνη μπορούν να χρησιμοποιηθούν με τον ίδιο τρόπο, για να παρέχουν νέα και ενδιαφέροντα κίνητρα που μας διεγείρουν και μας ενδιαφέρουν.
Δ' (σελ.181) ...οι άνθρωποι έψαξαν για όλο και πιο πολύπλοκες μορφές έκφρασης, μορφές που απορροφούνε τόσο πολύ ώστε να μεταφέρουν το άτομο σε τόσο υψηλά επίπεδα εμπειρίας που οι ανταμοιβές να είναι ατέλειωτες. Εδώ μεταφερόμαστε από τα βασίλεια της κοινής απασχόλησης στους συναρπαστικούς κόσμους των καλών τεχνών, της φιλοσοφίας και των καθαρών επιστημών. Αυτές έχουν τη μεγάλη αξία ότι, οχι μόνο πολεμούν αποτελεσματικά την υποδιέγερση, αλλά συγχρόνως κάνουν μέγιστη χρήση της πιο εντυπωσιακής φυσικής ικανότητας του ανθρώπου -τον γιγάντιο εγκέφαλό του.(3)
Ολα αυτά είναι, χωρίς αμφιβολία, αληθινά όσο πάνε. Αλλά σχεδόν δεν πάνε και πολύ μακριά.
Ε' (σελ.184) Δεν υπάρχει αμφιβολία για την προσαρμοστική φύση του τελετουργικού με το οποίο οι αγώνες γίνονται μαζί σαν αθλητικοι διαγωνισμοί μάλλον παρά σαν θανατηφόρες μάχες. Το είδος έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να επιβιώσει, αν οι νικημένοι δεν καταστρέφονται.
Στ' (σελ.185) Αν μπορεί να δειχτεί, όπως νομίζω, ότι η φαινομενικά περιττή, «extra» δραστηριότητα στο παιχνίδι στην πραγματικότητα εκπληρώνει μια ουσιαστική λειτουργία, δεν θα ήταν δύσκολο να προεκτείνουμε αυτή την έννοια στην τέχνη, η οποία, όπως είδαμε, μοιράζεται πολλά χαρακτηριστικά με το παιχνίδι. ________________________________ (1) Huizinga, Johan. Homo Ludens (Λονδίνο: Temple Smith, 1971, σελ.21) (2) Huizinga, Johan. Homo Ludens (Λονδίνο: Temple Smith, 1971, σελ.22) (3) Morris, Desmond. The Human Zoo (Λονδίνο: Jonathan Cape, 1969, σελ.184)
________________________________ ΣΗΜ.1. Τα τονισμενα γραμματα δική μου επιλογη. ΣΗΜ.2. Διαβάζοντας αυτά τα αποσπασματα, δεν μπόρεσα να μη σκεφτώ τις μέρες που περνούμε με την οικονομική κρίση, αυτό το εντελώς παράλογο παιχνίδι των λεγόμενων αγορών, όπου χωρίς κανένα τελετουργικό, κανένα κανόνα εκτός από τα ταμπλό των απανταχού χρηματιστηρίων (άυλα ή απτά) και τα γραφεία των χρηματιστών, καθώς και τα πονταρίσματα των παικτών (με ή χωρίς αέρα), παίζονται στη τύχη -ή μάλλον τζογάρονται, πιο ταιριαστή η αργκό εδωπέρα- οι τύχες των ανθρώπων του πλανήτη μας. Αυτό συμβαίνει, κατά δική μου εκτίμηση, επειδή η "επιστήμη" της οικονομίας είναι τελείως ξεκολλημένη από ο,τιδήποτε άλλο εκτός απο τους αριθμούς. Οι αριθμοί έχουν αξία, έχουν τη μοναδική αξία. Η ανθρωπιά, το συναίσθημα, η σοφία, οι καλές τέχνες, έχουν πάει περίπατο κάπου μακριά και λογαριάζονται μονάχα όταν είναι δυνατό να αποτιμηθούν σε χρήμα. Δεν υπάρχουν ανθρωπιστές σήμερα, οι καλοί άνθρωποι αντικαταστάθηκαν απο τις κοινωφελείς μη κυβερνητικές οργανωσεις (ΜΚΟ) και οι σοφοί από λογιστές περιωπής. Θέλω να πιστεύω πως οι καλλιτέχνες κρατούν τα μπόσικα και οι άνθρωποι με βαθειά συναισθήματα βρίσκονται στις παρυφές της ζούγκλας. Κάποιοι θα κλάψουν πρώτοι και κάποιοι θα γελάσουν τελευταιοι και, ως τελευταίοι, θα γελάσουμε καλύτερα!
Θυμάμαι σαν όνειρο μια παραμονή πρωτοχρονιάς, την τελευταία πριν διωχτούν από το δρόμο αυτό οι περιστασιακοί μικροπωλητες. Είχαμε κατέβει με τη μάνα μου να ψωνίσουμε μποναμάδες. Ηταν η πρώτη φορά που ακουγα τη λέξη "μποναμάς" και νόμισα πως ήταν οι μικρούτσικες κονκάρδες από τσόχα που ψωνίσαμε και κάναμε δώρο στους αγαπημένους μας. Φαίνεται πως αυτά θα ήταν τα φτηνότερα πραγματάκια που μπορούσαμε να αγοράσουμε τότε.
Εκανε τσουχτερό κρύο, ψιλόβρεχε χιονόνερο και ο δρόμος ήταν γεμάτος λάσπες και λακκούβες με νερό. Οι συνεχόμενες τέντες των μικροπωλητών προστάτευαν από το ολοκληρωτικό μούσκεμα των ρούχων. Φορούσα ένα παλτουδάκι ραμμένο από μια κουβέρτα σε χρώμα ραφ -βοήθεια της ΟΥΝΡΑ, υποθέτω- ασσορτί με το παλτό της μάνας μου, μόνο που το δικό της ήταν βαμμένο σκούρο μπλε και μεσάτο. Ανέμιζε ελεύθερα γύρω από το κορμί της σε κάθε κίνηση. Η μάνα μου, αν δεν με γεννούσε, θα γινόταν χορεύτρια ή ζωγράφος.
Την επόμενη χρονιά, άκουσα συζητήσεις στο σπίτι για τη κατάργηση του παζαριού στην οδό Αιόλου και περιγραφές με το ωμό εξωπέταγμα των μικροπωλητών από την αστυνομία. Κατάλαβα ότι εκείνη τη χρονιά μποναμάδες τέρμα. Τότε ήταν που έπλεξα ένα μικρό καλαθάκι για τη δασκάλα του χορού, την κυρία Ζουρούδη, να το κρατά η κούκλα της. Εμαθα να πλέκω βελονάκι για το σκοπό αυτό, για να κάνω πράξη την ιδέα μου για το καλαθάκι της κούκλας που πίστευα πως θα έδινε χαρά στη κυρία Ελλη, που -ευτυχως!- ενθουσιάστηκε. Είχα βάλει μέσα κι ένα μικρό καρύδι, από κείνα που μου είχε δώσει η γιαγιά μου -μεγάλη θυσία για "τότε".
Πώς έγινε και θυμήθηκα την οδο Αιόλου και το παζάρι της; Οι σημερινοί μικροπωλητες της Αθήνας έφεραν στην επιφάνεια τη θολή αυτή ανάμνηση. Τότε, παλιά, ήταν οι κυνηγημένοι αγρότες που είχαν έρθει στη πρωτεύουσα να βρουν στον ήλιο μοίρα, σήμερα είναι οι φτωχοί ξένοι, κυνηγημένοι και αυτοί από τις χώρες τους, που ψάχνουν για ένα καλύτερο αύριο. Μήπως θα ήταν καλύτερο, αντί να κατατρεχονται ως ανεπιθύμητοι, να οριστούν κάποιοι χώροι όπου να μπορούν να πουλάν τα εμπορεύματά τους; Οι καιροί είναι δύσκολοι και το χρήμα έχει στερέψει από πολλά πορτοφόλια. Οπως και νά'ναι, καλύτερα να βγάζει ο άνθρωπος τίμια το ψωμί του παρά να εξωθείται σε άνομες λύσεις επιβίωσης. ________________________________ -->> η εικόνα του βιβλίου απο εδω
Που σημαίνει πως το χρήμα όπως το γνωρίζαμε όπου νά'ναι πεθαίνει, μας αφήνει χρόνους -που λένε- οριστικά. Αυτή τη στιγμή, βρισκόμαστε μετέωροι στο κενό, ανάμεσα στο παλιό απτό νομισματάκι και το καινούργιο ονειρικό φαντασιακό κατασκεύασμα: το άϋλο μέσον συναλλαγής.
Ποιος είπε ότι οι ασχολούμενοι με τα πρακτικά πράγματα δεν έχουν φαντασία;
Ισως για τούτο να νοιώθουμε ανασφαλείς και έντρομοι, επειδή δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς θα συμβεί, τον τρόπο με τον οποίο θα χρησιμοποιηθεί, πώς θα ονομαστεί, πώς θα αξιολογηθούμε ώστε να απολαμβάνουμε τα καλά του, κλπ κλπ.
Αυτή τη κοσμική στιγμή, βρισκόμαστε ακριβώς στη θέση του εμβρύου λίγο πριν εκτιναχτεί στον άγνωστο εξωμητρικό κόσμο. Σπαράζουμε -και σε λίγο θα κλάψουμε κιόλας!- γιατί νοιώθουμε μόνοι και ανυπεράσπιστοι ως κοινωνία, τρομαγμένοι για ζητήματα που δεν χωρούν στη φαντασία μας.
Σίγουρα, τα πράγματα θα είναι πλέον πολύ διαφορετικά από όσο τα γνωρίζαμε: θα είναι εντελώς καινούργια, άγνωστα, ακατανόμαστα -μέχρι να τους δώσουμε όνομα, να τα κατονομάσουμε και να ηρεμήσουμε...
Σίγουρα υπάρχει κίνδυνος να καταρρεύσει η κοινωνία μας, όπως την έχουμε γνωρίσει εδώ και χιλιάδες χρόνια, αλλά η απώλεια των Αξιών του ανθρώπινου πνεύματος παίζεται -ευτυχώς! Είναι στο χέρι μας να διατηρηθούν αλώβητες αυτές οι Αξίες, με μοναδικό μέσο την Αλληλεγγύη, τη φροντίδα του ανθρώπου προς τον συνάνθρωπο.
Ο Στόχος φαίνεται πως είναι το πλάσμα "άνθρωπος" σε πλήρη κατάσταση, σώμα και πνεύμα, διαθέσιμο στις απαιτήσεις των νέων Κυρίαρχων του Πλανήτη Γη, των ουδέτερων (εδώ μπαίνει ένα ερωτηματικό) Αγορών. Ολόκληρα κράτη, έθνη, πληθυσμιακές ομάδες και σχηματισμοί, μπαίνουν οσονούπω στο Χρηματιστήριο Αξιών Αναλώσιμων Αντικειμένων και μετριούνται, κρίνονται και συγκρίνονται μεταξύ τους αλλά και σε σχέση με άλλα πράγματα, διαφορετικά, που ακόμα δεν γνωρίζουμε.
Θα μετρήσει η Αντίστασή μας; Πόσο θα μετρήσει, ΑΝ μετρήσει; Θα συμβάλλει μονάχα σε μια μικρή καθυστέρηση, όπου η κατάσταση ζόφου θα είναι αφόρητη, όπως π.χ. η ασφυξία του εμβρύου που το πνίγει ο τυλιγμένος στο λαιμό του ομφάλιος λώρος; Ιδωμεν!
Εδώ βάζω μερικές φράσεις του Τάκη Σιμώτα, που... κολλάνε παντού:
Ο λόγος αρχίζει τη στιγμή που ονομάζουμε το ανείπωτο, αλλά τελειώνει κιόλας τη στιγμή που παραλύουμε μπροστά στο ακατανόμαστο -εκείνο, μάλιστα, που τις περισσότερες φορές οι ίδιοι προκαλούμε. Ωστε το «σταθερό» σημείο στο οποίο στεκόμαστε βρίσκεται ένα μόλις βήμα μπροστά από την αρχή της γλώσσας αλλά και ένα μόλις βήμα πίσω από το τέλος της. Βρισκόμαστε από πάντα ανάμεσα και σε απόσταση αναπνοής από την αρχή και από το τέλος. Κρεμόμαστε από τη μέση ενός μικρού κομματιού έλλογης και εύθραυστης κλωστής. Οσο κρατάνε αυτά που προσπαθούμε να κάνουμε, να πούμε, να δούμε, να ακούσουμε, να σκεφτούμε και να ονομάσουμε.
Μπαινω στον πειρασμό να ευχηθώ "καλό μήνα" αντιγράφοντας ένα μικρούτσικο κομματάκι απο το βιβλίο (εκδ. ΑΓΡΑ) που διαβάζω αυτές τις μέρες. Απολαύστε, μαζί μου, τη λεπταίσθητη γραφή και το ήθος του συγγραφέα:
Ακόμα κι αν η φαντασία δεν έχει κανέναν άλλο σκοπό εξόν από το να φαντάζεται τα φαντάσματά της, δεν συμβαίνει το ίδιο και με εμάς, που έχουμε ζωτικότατες ανάγκες, που αντιμετωπίζουμε σοβαρότατα προβλήματα και πρέπει να παίρνουμε συνέχεια εξαιρετικά κρίσιμες αποφάσεις, από την ορθότητα των οποίων εξαρτάται καμιά φορά όχι μόνο η ζωή ή ο θάνατος, αλλά και κάτι εξίσου σπουδαίο, αν όχι σπουδαιότερο: με ποιον τρόπο, λιγότερο ή περισσότερο ανθρώπινο ή κτηνώδη, θα συνεχίσουμε να ζούμε μέχρι να πεθάνουμε.
Εκπομπή αφιερωμένη στην Αϊτή, όπως μεταδόθηκε σήμερα, Κυριακη, 31/01/2010. Τραγούδια του κουβανού Ali Primera και του ουρουγουανού Alfredo Zitarossa. Κείμενα απο το εξαιρετικό βιβλίο του Τάκη Σιμώτα «Περί φαντασίας», εκδ. ΑΓΡΑ. Τime lost, με σκωπτικό άσμα του Κώστα Μανιατάκη. Παρ' όλ' αυτά, έχουμε απόκριες! Peace. -->> http://radiobubble.gr/el/audio/6356/rodia-radio-05
Μέρες τώρα παρακολουθούμε τη χυδαία επίθεση που ξεκίνησε το ΛάΟΣ ενάντια στη Θ. Δραγώνα, κατηγορώντας τη για «ανθελληνισμό» (τι πρωτότυπο!), και ζητώντας την απομάκρυνσή της από τη θέση της γ.γ. του Υπουργείου Παιδείας. Κι από κοντά, και κάποιοι καλοθελητές της ΝΔ και «υπερπατριώτες αριστεροί».
-->> η συνέχεια αναλυτικά στο άρθρο του Jungle-Report -->> Η λα.ο.σ.πολογία ενάντια στη Θ. Δραγώνα και οι "πατριωτικές" αλήθειες ________________ ΣΗΜ.1. Παρατηρώ ότι το πράγμα τείνει να ξεφύγει, έχει περάσει τα εσκαμμένα, το Μέτρο αγνοείται -κάπου χάθηκε μάλλον και κανείς δεν ψάχνει να το βρει- ή το ποσοστό που δώσαν τα γηροκομεία της χώρας μας στον κ. Καρατζαφιόζη του πήρε τα μαλλιά και τα έκανε κομοδινί! Τι άλλο να σκεφτώ όταν κριτικάρεται απαξιωτικά και μάλιστα στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, απο βουλευτές, δηλαδή εκλεγμένους αντιπροσώπους των ελλήνων πολιτών, ένα βιβλίο πανεπιστημιακού προσώπου -γυναίκας ερευνήτριας, συμπτωματικώς- που δεν έχει καν διαβαστεί από τους κριτές του; Πού βρίσκομαι; Κοιμάμαι και βλέπω εφιάλτη; Μπα, απλώς κάποιοι ψηφοφόροι έχουν αστείρευτο χιούμορ και αναζητούν τον έλληνα Μπερλουσκόνι (ή τη Τσιτσιολίνα) τους. Μόνο που εδώ είναι Ελλάδα και (θέλουμε να πιστεύουμε ότι) είμαστε σοβαροί. ΣΗΜ.2. Τι σημαίνει η λεξη "βουλευτής"; Σημαίνει αυτόν που βουλεύεται, που σκέφτεται δηλαδή, έναν αντιπρόσωπο που στέλνει ο λαός στο Κοινοβούλιο να σκεφτεται μαζί με άλλους βουλευτές (κάτι σαν brain storming στο περίπου) και να χαράζει πολιτικές για το καλό του -του λαού το καλό και όχι το καλό (την επανεκλογη με όποιο μέσο) του βουλευτή. ΣΗΜ.3. Εμένα, όλες αυτές οι κορώνες και οι τσιρίδες μου δίνουν την εντύπωση ότι οι φουκαράδες ανησυχούν μήπως δεν ξαναβγούν (ειναι μια εργασία καλά αμειβόμενη το βουλευτιλίκι και με σύνταξη στα πολύ λίγα χρόνια) και κάνουν τα αδύνατα δυνατά εκλιπαρώντας για μια ακόμα θητεία: ενσπείροντας φόβο, διασύροντας πρόσωπα άξια σεβασμού, λασπολογώντας, διαδίδοντας ψεύδη και συκοφαντίες, τρομοκρατώντας, θεωρώντας ηλίθιους εκείνους που τους στείλαν να τους εκπροσωπήσουν στη Βουλή των Ελλήνων. Ο βουλευτής είναι δέκτης των προβλημάτων του πολίτη και του παλμού της κοινωνίας, μεταφέρει αυτά στο Κοινοβούλιο προς σκέψη και δεν επιβάλλει στη κοινωνία με το ζόρι τις δικές του απόψεις που εξυπηρετούν (με όποιο τρόπο) το δικό του στενό συμφέρον. ΣΗΜ.4. Προτείνω στον κ. Παπανδρεου και τη κυβέρνησή του να συνταξιοδοτούνται οι βουλευτές στα 35 τουλάχιστον χρόνια θητείας στα έδρανα της Βουλής, χτυπώντας κάρτα καθημερινά και με δικαιολογημένες απουσίες τις απαραίτητες ημέρες/ώρες που θα βρίσκονται στις περιφέρειές τους -για να σκεπτονται λύσεις σε προβλήματα και όχι να κάνουν κουμπαριές, εννοείται. Αν δεν συμπληρώσουν τα συντάξιμα χρόνια, να συνταξιοδοτούνται απο τον επαγγελματικό τους φορέα. Το βουλευτιλίκι ΔΕΝ είναι επαγγελμα. Γραφεία, λογαριασμοί, οδοιπορικά, κλπ έξοδα, κομμένα. Μόνον ό,τι είναι απαραίτητο για ένα Δημόσιο Υπάλληλο του Κράτους. Ο βουλευτής δεν είναι (και δεν πρεπει να είναι) "μια καλή δουλειά", αλλά ένα δυσβάσταχτο βάρος ευθύνης απέναντι στους πολίτες. Πότε πια θα το καταλάβουμε αυτό; ΣΗΜ.5. Φυσικά, το φταίξιμο είναι δικό μας. Ας διαλέγαμε καλύτερους να στείλουμε στη Βουλή. Ανθρώπινο το σφάλλειν και τα προϊόντα της ψήφου δεν αποσύρονται πριν περάσει μια 4ετία. Τι να γίνει; Να προσέξουμε καλύτερα την επόμενη φορά. Οι εκλογές δεν είναι παιχνίδι. Μάλλον τώρα αρχίζουμε να το εμπεδώνουμε, αλλά "κάλλιο αργά παρά ποτέ" που λέει και η σοφή παροιμία. Τι χρειάζεται; Ενημέρωση και... Κουράγιο!!! ΣΗΜ.6. Καλοπροαίρετη πρόταση: Να διανεμηθεί το επίμαχο βιβλίο στους βουλευτές που (όπως αποδεικνύεται απο το άρθρο του J.R.) το κρίνουν χωρίς να το έχουν διαβάσει, ώστε να το μελετήσουν καλά και να εξεταστούν απο την ίδια τη συγγραφέα. Α! το βιβλίο είναι προϊόν συνεργασίας, η κ. Θ. Δραγώνα συμμετέχει στη συγγραφή του. Μεταφέρω τη παρουσίασή του, να πάρεις μια ιδέα καλέ/ή μου αναγνώστη/τρια:-->>
Στο συλλογικό αυτό τόμο γράφουν οι ακόλουθοι κοινωνιολόγοι, ψυχολόγοι και ιστορικοί από τα πανεπιστήμια Αθηνών, Θεσσαλονίκης και Θράκης: Έφη Αβδελά, Νέλλη Ασκούνη, Λίνα Βεντούρα, Θάλεια Δραγώνα, Χρυση Ιγγλέση, Γεράσιμος Κουζέλης και Αννα Φραγκουδάκη. Το βιβλίο περιέχει δεδομένα και αναλύσεις από δύο συλλογικές έρευνες: μια ανάλυση δείγματος σχολικών εγχειριδίων ιστορίας, γεωγραφίας και γλώσσας και μια έρευνα σε αντιπροσωπευτικό δείγμα εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, με αντικείμενο την εικόνα και την αξιολόγηση του ελληνικού έθνους και των άλλων εθνών. Αντί για πρόλογο το βιβλίο έχει ένα μικρό απόσπασμα από μια σκηνή του θεατρικού έργου του Μπέρτολντ Μπρεχτ "Η ζωή του Γαλιλαίου", όπου ο Μεγάλος Δούκας της Φλωρεντίας και οι ακόλουθοί του καθηγητές του πανεπιστημίου επισκέπτονται τον Γαλιλαίο για να τους αποδείξει με το τηλεσκόπιο ότι ο ήλιος δεν γυρίζει γύρω από τη γη. Οι πανεπιστημιακοί εξηγούν στον Γαλιλαίο ότι, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, αυτό που ισχυρίζεται αποκλείεται να συμβαίνει. Ο Γαλιλαίος τους προτρέπει να κοιτάξουν στο τηλεσκόπιό του για να πεισθούν. Μετά από πολλή συζήτηση, οι εκπρόσωποι του παλατιού φεύγουν χωρίς να κοιτάξουν από το τηλεσκόπιο, για να μη δουν κάτι που θα ανέτρεπε τις πεποιθήσεις τους. Τα αποτελέσματα των ερευνών δείχνουν ότι τα σχολικά βιβλία περιγράφουν τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά των Ελλήνων ίδια και αναλλοίωτα από την αρχαιότητα και αυτή η κατάργηση του ιστορικού χρόνου οδηγεί σε ταύτιση της αλλαγής και της εξέλιξης με την αλλοίωση και την παρακμή. Προβάλλουν την αρχαιότητα ως κυρίαρχη αξία και συστατικό της υπεροχής του ελληνικού έθνους, ενώ παράλληλα παρουσιάζουν το κοινωνικό και πολιτισμικό παρόν αρνητικά. Συγχρόνως παρουσιάζουν έμμεσα ή άμεσα αρνητικά όλα τα άλλα έθνη. Δηλαδή, η αξιολόγηση του ελληνικού έθνους στηρίζεται στη ρομαντική αντίληψη και η αξιολόγηση των άλλων εθνών στην ευρωκεντρική επιστημονική παράδοση του 19ου αιώνα. Αποτέλεσμα των δύο είναι ότι ο «ελληνισμός» παρουσιάζεται να έχει πολιτισμική υπεροχή σε σχέση με άλλα έθνη, με την αιτιολογία ότι διατήρησε αναλλοίωτα τα πολιτισμικά του χαρακτηριστικά από την αρχαιότητα, χωρίς ποτέ να έχει δεχθεί επιδράσεις από κανέναν άλλο πολιτισμό. Η αντίληψη αυτή διαμορφώνει μια αμυντική διάσταση της εθνικής ταυτότητας, με αποτέλεσμα η εξιδανίκευση του παρελθόντος να συνδυάζεται με αμηχανία απέναντι στο παρόν και φόβο για το μέλλον. Το σημαντικότερο συμπέρασμα των εργασιών που περιέχονται σε αυτό το βιβλίο είναι ότι η εθνική ταυτότητα που καλλιεργεί ο εκπαιδευτικός θεσμός σήμερα είναι εύθραυστη και αντιφατική, «ανάδελφη» και υποτιμημένη, απειλημένη από παντού και σε διαδικασία παρακμής. Οπως γράφουν οι συγγραφείς, το βιβλίο προτείνεται σε όλους/ες και ιδίως τους/τις εκπαιδευτικούς ως αντικείμενο διαλόγου, με στόχο τις αλλαγές που χρειάζονται στο εκπαιδευτικό σύστημα, ώστε η καλλιέργεια της εθνικής αυτογνωσίας στις νέες γενιές να οδηγεί σε μια εθνική ταύτοτητα αρκετά ανθεκτική, ώστε να μη φοβούνται την αλλοίωση ή παρακμή της από τη συνεργασία των λαών και την αλληλεπίδραση των πολιτισμών, και αρκετά ανεκτική, ώστε να μην την υπερασπίζονται αμυντικά απορρίπτοντας τις ετερότητες, τις διαφορές και τους «άλλους».
«Νομίζετε ότι ο πολιτισμός χωρίζεται από τη βαρβαρότητα με ένα χοντρό τοίχο, όμως σας λέω πως το χώρισμα δεν είναι παρά μια κλωστή ή ένα γυάλινο φύλλο. Λίγο να το αγγίξεις, λίγο να κάνεις πως το σπρώχνεις, ξαναφέρνεις πίσω τη βασιλεία του Κρόνου.» _________________ -->> έγραψε ο John Buchan Sir John Buchan, 1st Baron Tweedsmuir, 1875 - 1940. Author; Governor General of Canada1937
In 1935 John Buchan became Governor-General of Canada. He toured the country extensively and developed a great admiration for it. Yousuf Karsh has looked at Buchan's thin face and hair, slicked down to his skull. He has appreciated that this headdress - a formal symbol of admiration from the Blood tribe - adds height and a back frame to Buchan's profile, and gives him the same kind of dignity and force he admired in the Canadian people.
Μια ανοιχτή επιστολή που απευθύνεται στους γονείς και εξηγεί με τρόπο κατανοητό τι σημαίνει η σχέση γονιού-παιδιού, τι περιμένει το παιδί απ τους γονείς του, πώς μπορεί να στέκεται ο γονιός στη θέση του και πώς ν αντιμετωπίζει τα προβλήματα που εκδηλώνονται με τη συμμετοχή του παιδιού. ____________________________ Δεν το εχω διαβασει, μου άρεσε το θεμα και συμφωνώ απολυτως με το τίτλο! Οποιος το εχει διαβασει, ας γραψει σχετικα. Ελπιζω πραγματικα να ειναι πολυ καλο. -->> Δείτε τι γράφει και στο www.vivlionet.gr
Το Κατάστημα Κράτησης Γυναικών Ελαιώνα Θηβών θα σας ήταν ευγνώμον αν μας προτιμούσατε στο…χάρισμα των βιβλίων σας! Eχουμε δανειστικές βιβλιοθήκες σε κάθε πτέρυγα με πολύ μεγάλη χρήση από τις γυναίκες- κρατούμενές μας. Και κάθε φορά τρομάζουμε να βρούμε πόρους για να αγοράσουμε καινούρια. Έτσι στηριζόμαστε κυρίως σε δωρεές φίλων και γνωστών. Μόνο που δε μπορούμε να έρθουμε να τα παραλάβουμε. Αν θελήσετε να μας προτιμήσετε και μπορείτε να μας τα στείλετε, η διεύθυνσή μας είναι:
«Θα περιηγηθούμε στην κοινωνία των επαγγελμάτων που χάνονται, που σβήνουν, που διατηρούνται, χάρη στο πείσμα και στην ιδιαίτερη ματιά που έχουν για τη ζωή μερικοί εκλεκτοί τεχνίτες. Θα παρακολουθήσουμε την τέχνη και τις τεχνικές τους, τη φωλιά απ' όπου γεννάνε τις ιδέες τους, το περιβάλλον που ταυτίζεται με την περιπέτεια της ζωής τους...
Από αυτήν την εγκάρδια περιήγηση, ελπίζουμε να απομείνει, ακριβό ενθύμιο λοξά φωτισμένο από τον ήλιο της ζωής, η ένωση του χεριού με το εργαλείο, ο γάμος της πείρας με την αφοσίωση, ο πόλεμος της καρδιάς με το αντικείμενο, που μόλις έχει δημιουργηθεί και προορίζεται να ορφανέψει μακριά της».
Επαγγέλματα που άντεξαν στο χρόνο. Πρόκειται για μια περιήγηση στον μαγικό κόσμο της δημιουργικής δουλειάς που διαρκεί ολάκερους αιώνες από ανθρώπους που εξακολουθούν να φτιάχνουν αντικείμενα με τα χέρια τους με μεράκι κι αγάπη για την παράδοση, αψηφώντας τις ευκολίες της τεχνολογίας.
Επαγγέλματα παλιά που υπάρχουν και σήμερα, ξεπηδούν μέσα από τις σελίδες του καλαίσθητου τόμου, αντικατοπτρίζοντας μια Ελλάδα αισιόδοξη, φωτεινή, μια Ελλάδα που σέβεται την παράδοση και την τέχνη της και δημιουργεί με τη γνώση και την πείρα που μεταδίδεται από τους ηλικιωμένους στους νεώτερους, με τη γνήσια αγάπη του μάστορα που μεταλαμπαδεύεται ολοζώντανη από τον γονιό στο παιδί και μας παραπέμπει σε φωτεινά παραδείγματα επαγγελματισμού που αντέχουν στο χρόνο μέσα από προσωπικό μόχθο κι όχι μέσα από την απρόσωπη μέγγενη των μηχανολογικής εξέλιξης.
Ξεφυλλίζοντας το λεύκωμα ο αναγνώστης συναντά ανθρώπους που υπηρετούν πιστά την παράδοση, αφουγκράζεται το πάθος τους και μαθαίνει τα μυστικά της τέχνης τους σαν να συνομιλεί μαζί τους, με τον καμπανά, τον κουδουνά, τον χαλκουργό, τον καραβομαραγκό, την υφάντρα, τον οργανοποιό, τον αγγειοπλάστη, τον καροποιό, τον κεραμίστα, τον βαρελοποιό, τον βυρσοδέψη, τον καρεκλοποιό, τον τσαγκάρη, τον σαπωνοποιό, τον μυλωνά, τον μαχαιροποιό, τον λαμαρινά, τον σαγματοποιό, τον κουκλοποιό, τον καλαθοπλέκτη, τον οινοποιό, τον ποτοποιό, τον σαρωθροποιό, τον γανωτή κ.ά.
Γίνεται κοινωνός του αγώνα και της ζωής ανθρώπων- φορέων της ελληνικής παράδοσης που παλεύουν για το μεροκάματο με ζήλο, ποιοτικές προδιαγραφές κι αξίες, ενώνοντας το χθες με το σήμερα. Γνωρίζει μάστορες που κάνουν πολλές δουλειές μαζί για να πετύχουν το καλύτερο αποτέλεσμα, σωστούς επαγγελματίες που μαρτυρούν το νόημα της αληθινής προόδου του Έλληνα μέσα από το σεβασμό της ιστορίας και του πολιτισμού του τόπου μας.
Παρουσίαση βιβλίου
Η παρουσίαση του βιβλίου θα γίνει από τις Εκδόσεις ΤΟΠΙΟ την Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2009 και ώρα 18.30 στο βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟΣ, Σταδίου 24.
Για τη νέα έκδοση θα μιλήσουν οι: Λιάνα Κανέλλη, βουλευτής ΚΚΕ, δημοσιογράφος, Κώστας Σερέζης, δημοσιογράφος, συγγραφέας, Πάνος Θεοδωρίδης, συγγραφέας και Δημήτρης Ταλιάνης, εκδότης, φωτογράφος. Επίσης θα προβληθούν εικόνες από το παρουσιαζόμενο λεύκωμα.
Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.
Περιεχόμενο βιβλίου
Το βιβλίο περιέχει ένα εισαγωγικό κείμενο του Πάνου Θεοδωρίδη για τα παλιά επαγγέλματα και το «χαμένο ήθος» τους, την ιστορία τους, τις κοινωνικές συνθήκες και αλλαγές που τα έκαναν αναγκαία, για τις αγορές, τις γειτονιές και τις ανάγκες των ανθρώπων, του «αδηφάγου κοινού», για την εποχή της νοσταλγίας, για την πορεία των τεχνικών -τεχνών και τις δεξιότητες των τεχνιτών, για τη συνέχιση και αξία της παράδοσης.
Μέσα από κείμενα που γράφθηκαν ειδικά γι' αυτή την έκδοση ο συγγραφέας εμβαθύνει ερμηνεύοντας όσα σημαίνουν και αγγίζουν τα επαγγέλματα που νίκησαν το χρόνο κι αποτελούν «ισχυρά σύμβολα» πολιτισμού.
Στη συνέχεια, ξεκινά η περιήγηση στην κοινωνία των παλιών επαγγελμάτων που εξακολουθούν να υπάρχουν που αποτελεί στην ουσία μία ερευνητική διεισδυτική ματιά στη δουλειά άξιων μαστόρων που παλεύουν να διατηρήσουν την τέχνη τους. Ο αναγνώστης απολαμβάνει το αποτέλεσμα μιας πρωτότυπης έρευνας που σκιαγραφεί 31 επαγγέλματα μέσα από συνεντεύξεις που πήρε ο Δημήτρης Ταλιάνης από 40 επαγγελματίες, οι οποίες συνοδεύονται από 165 θαυμάσιες καλλιτεχνικές φωτογραφίες του ιδίου (με εμπνευσμένες λεζάντες) που αποτυπώνουν με μοναδικό τρόπο το μεγαλείο της τέχνης τους.
Πολύχρονη η προετοιμασία και η έρευνα γι αυτό το προσεγμένο λεύκωμα. Είκοσι ερευνητές από όλη την Ελλάδα, υπέδειξαν ξακουστά ή ξεχασμένα εργαστήρια της επικράτειας και οδήγησαν στη γνωριμία με τους ικανούς παραδοσιακούς τεχνίτες οι οποίοι με τη σειρά τους συνέβαλαν στην δημιουργία ενός τόμου που επιμένει να προσβλέπει στο σήμερα και το αύριο για τις τέχνες που «χάνονται».
Συγκεκριμένα η ενδιαφέρουσα αυτή έκδοση ασχολείται με τον κόσμο των εργαστηρίων και των τεχνιτών που συνεχίζουν, σε πείσμα των καιρών, να δημιουργούν αντικείμενα, προϊόντα, χειροτεχνήματα, που η χρήση τους ήταν συχνή, ώσπου να εμφανιστούν και να κυριαρχήσουν τα είδη της μηχανής και του αυτοματισμού.
Καθώς ο Δημήτρης Ταλιάνης αναζητά και αποτυπώνει μέσα από το φωτογραφικό φακό του και τις επιμελημένες εκδόσεις του, μια Ελλάδα ιδιότυπη μέσα στο φως της, ήταν ζήτημα χρόνου να ασχοληθεί μ' αυτά τα παράμερα εργαστήρια, όπου η πείρα μετριέται συνήθως με πολλές ανθρώπινες γενιές. Γενιές σκληρής δουλειάς, όπου η μέθοδος του τεχνίτη κυριαρχεί πάνω στις διαστάσεις και στην χρηστικότητα των αντικειμένων που δουλεύει.
Οι συντελεστές του έργου προσπάθησαν να τονίσουν, μέσα από τη στενή επαφή με το μεράκι και τις τεχνικές της εξαίσιας αυτής χειροτεχνίας, και του στενού διαλόγου των τεχνιτών με τα πολύτιμα, ενίοτε αυτοσχέδια, εργαλεία τους, ότι σε αυτήν την ομάδα των ταλαντούχων δημιουργών, αξίζει έπαινος και ενθάρρυνση, καταξίωση και ανάδειξη, πέρα από τη νοσταλγία και αίσθηση παραμυθιού που μας προκαλούν τα παλιά επαγγέλματα που εξασκούν.
Η δύναμη της επιμονής αυτών των ανθρώπων ζωντανεύει την παράδοση.
Η παράδοση της κάθε τέχνης υπάρχει και συνεχίζεται…Είναι κομμάτι του παρελθόντος που αγγίζει το σήμερα, που μιλά στην ψυχή μας γιατί είναι καμωμένο από ανθρώπινα χέρια με ψυχή κι όχι από ψυχρές μηχανές.
Είναι η περήφανη ελληνική δημιουργία ολοζώντανη και διαχρονική, ο εσωτερικός πλούτος που παίρνει υλική υπόσταση και μορφή, η αγάπη για το όμορφο που αναβλύζει στη μοναδική αυτή έκδοση.
Το βιβλίο κυκλοφόρησε και στην ολλανδική γλώσσα με κείμενα του Διονύση Καρατζά και εισαγωγή του Πάνου Θεοδωρίδη.
Διατίθεται από το βιβλιοπωλείο των Εκδόσεων ΤΟΠΙΟ στη Στοά του Βιβλίου, Πεσμαζόγλου 5 και Σταδίου, 105 64 Αθήνα και όλα τα καλά βιβλιοπωλεία. Κείμενα: Πάνος Θεοδωρίδης Φωτογραφίες: Δημήτρης Ταλιάνης Φωτογραφικό Λεύκωμα πανόδετο με 165 φωτογραφίες, 192 σελίδες, σχήμα 25x28 εκ., χαρτί 170 γρ. Tιμή: 50 €. ISBN: 978-960-7646-95-8.
Λίγα λόγια για τον Δημήτρη Ταλιάνη και τον Πάνο Θεοδωρίδη
O Δημήτρης Ταλιάνης φωτογράφος του ελληνικού φωτός (μερικοί το λένε και τοπίο) ξεκίνησε απεικονίζοντας κυριολεκτικά τις ισχυρές εντυπώσεις του από την ποίηση και τη μουσική. Ο φακός του ανίχνευε την ομορφιά ως κατάθεση της μνήμης, όχι ως εικαστική μανιέρα, αλλά μέσα από τον διάλογο με τα πράγματα. Γι αυτό και άργησε να περιεργαστεί πρόσωπα και χειρονομίες.
Το ήθος του τοπίου (μερικοί το λένε και φως) παραήταν ισχυρό για την αίσθησή του.
Με τον συγγραφέα Πάνο Θεοδωρίδη, γνωρίστηκαν πριν δεκαεπτά χρόνια, στην οδό Παύλου Μελά της Θεσσαλονίκης. Ακολούθησαν πολλά λευκώματα (με πρώτο το Γη της Μακεδονίας) περιοδείες, ανταλλαγές εμπειριών, λεπτόλογες αναλύσεις και ζυγίσματα των κειμένων μέσα στο φως των εικόνων. Είτε με τη μορφή ενός εισαγωγικού κειμένου, είτε ως λεζάντες ή μεγαλύτερα σχόλια, οι λέξεις πήραν κάτι από το φωτογραφικό ταξίδι, ενώ συχνά ο φωτογράφος άρχισε να αφήνει διαθέσιμο ένα κενό της σύνθεσής του, προσδοκώντας, ότι θα ερχόντουσαν καίριες λέξεις να το καλύψουν. Αλλά και ο συγγραφέας ποθούσε να ξεφυλλίζει τις φωτογραφίες δίπλα στο εργόχειρό του, και υποστηρίζει ότι αυτές του υπαγόρευαν μεγάλο μέρος από τις λέξεις που χρησιμοποιούσε.
Οι δύο συνομήλικοι, φίλοι πλέον, παρά τις διακυμάνσεις του βίου, έχουν ο καθείς τους ρυθμούς και το ιδιώνυμό τους ύφος. Ωστόσο, όταν αραιά συναντιούνται και δουλεύουν «ζωντανά», οι λέξεις είναι αχρείαστες, η τυραννία του φωτός αποκτά γλυκύτητα και επικρατεί μια συμφωνία στο θεματολόγιο και στον σφυγμό της παλλόμενης εικόνας.
Φιλία που πηγάζει από την κοινή δουλειά. Πρέπει να υπάρχουν κι άλλα είδη φιλίας, αλλά Ταλιάνης και Θεοδωρίδης αυτήν έχουν, αυτήν ομολογούν. _________________________________ -->> το κειμενο το έλαβα απο φιλικο προσωπο, ΔΕΝ ειναι δικο μου. ;) -->> ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ EΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ -->> ΠΑΛΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ -->> Επαγγέλματα και ασχολίες στη Θεσσαλονίκη του 1870-1920 -->> Στη γειτονιά μου, δυο αλβανοί ζωντανεύουν/διατηρούν τα χρήσιμα επαγγέλματα του τσαγκάρη και του ράφτη. Λίγο παραπέρα, ένας γεράκος επιδιορθώνει παλιές καρέκλες. Κάπου κοντά στο Μοναστηράκι, υπήρχε ένα εργαστήριο κατασκευής μουσικών οργάνων. Εχω καιρό να περιηγηθώ τη περιοχή και δεν ξέρω αν το εξόρισαν από εκεί τα σύγχρονα μπαράκια. -->> εδώ καταργήσαμε ολόκληρους πληθυσμούς, όπως οι βλάχοι, και θα κολλήσουμε σε μερικούς περιθωριακούς τεχνίτες; Οι τσιγγάνοι αντιστέκονται ακόμα με σθένος, αλλά όπως υπολογίζω, σύντομα... θα τους φάμε κι αυτούς! -->> και γαμώ τη πρόοδο λέμε._
