Το Πείραμα του Stanley Milgram & Το "Πείραμα της Φυλακής"

Τον Ιούλιο του 1961, ο Αμερικανός ψυχολόγος Στάνλεϊ Μίλγκραμ (Stanley Milgram), πραγματοποίησε ένα πείραμα στο Πανεπιστήμιο του Γιέιλ των Ηνωμένων Πολιτειών, με σκοπό την μελέτη της αντίδρασης των ανθρώπων, όταν αυτοί καλούνται να εκτελέσουν εντολές κάποιας εξουσίας ή αυθεντίας, που έρχονται σε σύγκρουση όμως με την συνείδησή τους.

Το ηθικό ερώτημα, αν πρέπει κανείς να υπακούσει τις εντολές, όταν έρχονται σε ευθεία σύγκρουση με την συνείδησή του, τέθηκε από τον Πλάτωνα, δραματοποιήθηκε στην «Αντιγόνη», και έχει υποστεί φιλοσοφική ανάλυση σε κάθε ιστορική εποχή. Συντηρητικοί φιλόσοφοι υποστήριξαν, πως η δομή της κοινωνίας απειλείται από την ανυπακοή, ακόμα κι όταν οι πράξεις που υποδεικνύουν οι αρχές είναι ύποπτες και επιλήψιμες. Από την άλλη, οι ανθρωπιστές τονίζουν την υπεροχή της ατομικής συνείδησης σε τέτοια θέματα, επιμένοντας ότι η ηθικές κρίσεις του ατόμου πρέπει να υπερισχύουν της αρχής, όταν αυτές βρίσκονται σε σύγκρουση.

Η αφορμή του πειράματος, ήταν η δίκη στην Ιερουσαλήμ, μόλις λίγους μήνες πριν, του Γερμανού εγκληματία πολέμου, Αντολφ Αιχμαν. Ο Μίλγκραμ επινόησε αυτή την ψυχολογική μελέτη για να απαντήσει στο ερώτημα: Είχαν ο Άιχμαν και οι συνεργοί του στο «Ολοκαύτωμα», αμοιβαία πρόθεση, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τους στόχους του «Ολοκαυτώματος»; Με άλλα λόγια, υπήρχε αμοιβαία αίσθηση της ηθικής μεταξύ εκείνων που συμμετείχαν σ’ αυτό; Το πείραμα του Μίλγκραμ έτεινε να αποδείξει πως οι συνεργοί απλά εκτελούσαν τις εντολές, παρ’ ότι παραβίαζαν βαθύτατα τις ηθικές αρχές τους. Πως η υπακοή είναι ο ψυχολογικός μηχανισμός που συνδέει επιμέρους ενέργειες για πολιτικό ή άλλον σκοπό.
                            

Ο Μίλγκραμ συγκέντρωσε μερικούς εθελοντές, μετά από αγγελία που δημοσίευσε, με πρόφαση την μελέτη της ανθρώπινης μνήμης. Οι εθελοντές πληρώθηκαν από 4 δολάρια για την συμμετοχή τους και ήταν ηλικίας μεταξύ 20 και 50 ετών, διαφόρων επαγγελμάτων και διάφορου μορφωτικού επιπέδου.

Ο κάθε εθελοντής, όταν προσέρχονταν στον χώρο του πειράματος, συναντούσε έναν άλλον εθελοντή, που υποτίθεται πως βρίσκονταν εκεί για το ίδιο πείραμα, ο οποίος όμως στην πραγματικότητα ήταν συνεργάτης του Μίλγκραμ. Οι ρόλοι που τους ανατίθονταν ήταν αυτοί του «εξεταστή» και του «εξεταζόμενου». Ο ρόλος που ήταν το ουσιαστικό αντικείμενο του πειράματος, ήταν αυτός του «εξεταστή» και θα έπρεπε να τον πάρει οπωσδήποτε ο ανυποψίαστος εθελοντής, με έναν τρόπο όμως που να φαίνεται τυχαίος και δίκαιος, έτσι ώστε να μην κινήσει καμμία υποψία του, ως προς την γνησιότητα του πειράματος. Έτσι γίνονταν μια στημένη κλήρωση με δυο διπλωμένα χαρτάκια, όπου υποτίθεται πως το ένα έγραφε «εξεταστής» και το άλλο «εξεταζόμενος». Έτσι ο καθένας θα έπαιρνε τον ρόλο που θα έγραφε το χαρτάκι που θα τραβούσε. Στην πραγματικότητα όμως, και τα δυο χαρτάκια έγραφαν «εξεταστής» κι έτσι ο εθελοντής έπαιρνε πάντα αυτόν τον ρόλο, ενώ ο συνεργάτης του Μίλγκραμ έλεγε ψευδώς (φυσικά) ότι το χαρτάκι του έγραφε «εξεταζόμενος».

Στην συνέχεια, τους χώριζαν και τους έβαζαν σε δυο διαφορετικά δωμάτια. Μπορούσαν να επικοινωνήσουν, αλλά δεν μπορούσαν να βλέπουν ο έναν τον άλλον. Αξίζει να σημειωθεί εδώ, πως σε μια από τις εκδοχές τους πειράματος, ο «εξεταζόμενος» (δηλαδή ο συνεργάτης) ανάφερε στον «εξεταστή» (δηλαδή στον πραγματικό εθελοντή) σε ανύποπτο χρόνο και πριν γίνει η «κλήρωση», πως αντιμετώπιζε (δήθεν) καρδιακό πρόβλημα. Στο ίδιο δωμάτιο με τον «εξεταστή» καθόταν σ’ ένα γραφείο και ο υπεύθυνος του πειράματος.                                                                  

Στον «εξεταστή» δόθηκε μια μικρή ηλεκτρογεννήτρια, η οποία υποτίθεται πως ήταν συνδεδεμένη με το χέρι του «εξεταζόμενου». Ακολούθως, ο πειραματιστής, έδωσε στον «εξεταστή» έναν κατάλογο με ζευγάρια λέξεων, η καθεμία από τις οποίες, είχες τέσσερις δυνατές απαντήσεις-συνδυασμούς. Ο «εξεταζόμενος», σε περίπτωση που απαντούσε λάθος, θα δεχόταν μια μικρή ηλεκτρική εκκένωση από τον «εξεταστή» (με τάση προσαύξησης 15 Volt για κάθε λανθασμένη απάντηση), αν όχι, θα προχωρούσαν στην επόμενη λέξη. Για να γίνει πιστευτό αυτό, ο «εξεταζόμενος» προσποιήθηκε δυσφορία όταν πληροφορήθηκε πως θα «τιμωρείται» με ένα μικρό «ηλεκτροσόκ», σε κάθε λανθασμένη απάντησή του, ενώ στον «εξεταστή» έγινε δοκιμαστικά μια πραγματική ηλεκτρική εκκένωση, μικρής ισχύος, αλλά ικανή να τον «ταρακουνήσει», για να έχει υπόψιν του το πως θα νιώθει ο «εξεταζόμενος», όταν θα «τιμωρούνταν».

Όταν ξεκίνησε η διαδικασία του πειράματος, η ηλεκτρογεννήτρια αποσυνδέθηκε από το χέρι του «εξεταζόμενου» και συνδέθηκε σ’ ένα μαγνητόφωνο, το οποίο αναπαρήγαγε προηχογραφημένους ήχους με κραυγές πόνου, αναλόγως με την ένταση του ρεύματος που υποτίθεται πως διαπερνούσε τον «εξεταζόμενο», κάθε φορά που πατούσε το πλήκτρο του «ηλεκτροσόκ» ο «εξεταστής». Μετά από μερικές «λανθασμένες» απαντήσεις κι ανάλογες ηλεκτρικές εκκενώσεις, αυξανόμενης εντάσεως, ο «εξεταζόμενος» άρχισε να διαμαρτύρεται, να κλαίει και να παραπονιέται για τα καρδιακά του προβλήματα, να χτυπά τον τοίχο που τον χώριζε από τον «εξεταστή» και στην συνέχεια σταματούσε ν’ απαντά, δίνοντας την εντύπωση πως δεν έχει τις αισθήσεις του. Αξίζει να σημειωθεί εδώ, πως σύμφωνα με τους κανόνες του πειράματος, η μη απάντηση από μέρους του «εξεταζόμενου» σε κάποια ερώτηση, θεωρούνταν ως λάθος απάντηση και επομένως τιμωρούνταν με ηλεκτρική εκκένωση από τον «εξεταστή». 

                                                                         
 Baader Meinhoff - Mogadishu                     

Σ’ αυτό το σημείο, πολλοί εθελοντές εξέφρασαν την επιθυμία τους να σταματήσουν το πείραμα και τον έλεγχο του «εξεταζόμενου». Κάποιοι άλλοι σταμάτησαν όταν η ένταση της ηλεκτρικής εκκένωσης είχε φτάσει στα 135 Volt και άρχισαν να ρωτούν για τον σκοπό του πειράματος. Μερικά άτομα, άρχισαν να γελούν νευρικά ή να εμφανίζουν άλλα συμπτώματα ακραίας πίεσης την στιγμή που άκουγαν τις κραυγές πόνου που προέρχονταν από τον «εξεταζόμενο».

Οι περισσότεροι όμως συνέχισαν, αγνοώντας τις ικεσίες -ή και την σιωπή- του «εξεταζόμενου», έχοντας ήδη την διαβεβαίωση από τον πειραματιστή, πως δεν θα φέρουν καμμία ευθύνη για ό,τι κι αν συμβεί κατά την διάρκεια του πειράματος. Κάθε φορά που κάποιος «εξεταστής», εξέφραζε την επιθυμία να σταματήσει, ο πειραματιστής τού έδινε τέσσερις παραινέσεις, με την εξής σειρά:
1. Παρακαλώ συνεχίστε.
2. Το πείραμα απαιτεί να συνεχίσετε.
3. Είναι απολύτως σημαντικό να συνεχίσετε.
4. Δεν έχετε άλλη επιλογή, πρέπει να συνεχίσετε.

Αν ο εθελοντής επέμενε στην αποχώρησή του, μετά κι απ’ τις τέσσερις αυτές παραινέσεις, τότε το πείραμα διακόπτονταν. Διαφορετικά, συνεχίζονταν, μέχρι η ένταση της υποτιθέμενης ηλεκτρικής εκκένωσης να φτάσει το μέγιστο όριο των 450 Volt, για τρεις συνεχόμενες φορές.

Πριν την διεξαγωγή του πειράματος, ζητήθηκε η άποψη δεκατεσσάρων ψυχολόγων του πανεπιστημίου, για το ποιο θα ήταν κατά την γνώμη τους, το ποσοστό των εθελοντών που θα έφταναν μέχρι το τελικό και ανώτατο όριο ηλεκτρικής εκκένωσης των 450 Volt. Κατά μέσον όρο, εκτιμήθηκε ένα ποσοστό γύρω στα 3%. Τα αποτελέσματα όμως, τους διέψευσαν με εντυπωσιακό τρόπο. Σχεδόν το 65% των εθελοντών (26 από τους 40), συνέχισε μέχρι το τέλος, έστω και κάτω από καθεστώς έντονης ψυχολογικής πίεσης.

Τα πειράματα του Μίλγκραμ, προκάλεσαν αρκετές αρνητικές κριτικές και ενστάσεις, όσον αφορά την ηθική πλευρά του θέματος, λόγω της ψυχολογικής πίεσης που ασκήθηκε στους εθελοντές. Ένας απ’ τους εθελοντές που αποχώρησαν από το πείραμα, εβραϊκής καταγωγής (Joseph Dimow), υποστήριξε πως το έπραξε αυτό, όταν υποπτεύθηκε πως το πείραμα σχεδιάστηκε για να διαπιστωθεί αν οι απλοί Αμερικανοί θα υπάκουαν σε ανήθικες εντολές, όπως έπραξαν πολλοί Γερμανοί κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στον πρόλογο του βιβλίου του, «Υπακοή στην Εξουσία» (Obedience to Authority: An Experimental View, 1974), ο ίδιος ο Μίλγκραμ, ουσιαστικά επιβεβαιώνει τις υποψίες του αποχωρήσαντα εθελοντή, καθώς γράφει: «Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο υπάρχει οποιαδήποτε σχέση ανάμεσα σε αυτά που έχουμε σπουδάσει στο επιστημονικό εργαστήριο και τις μορφές της υπακοής που τόσο αποδοκιμάστηκαν στη ναζιστική εποχή».

Ο Στάνλεϊ Μίλγκραμ, συνόψισε το συμπέρασμα της μελέτης του στο άρθρο «Οι κίνδυνοι της υπακοής» (The Perils of Obedience, 1974), ως εξής:
«Οι νομικές και φιλοσοφικές πτυχές της υπακοής έχουν τεράστια σημασία, αλλά λένε πολύ λίγα για το πως οι περισσότεροι άνθρωποι συμπεριφέρονται σε συγκεκριμένες καταστάσεις. Έστησα ένα απλό πείραμα στο Πανεπιστήμιο Γιέιλ, για να διαπιστώσω πόσον πόνο θα μπορούσε να προκαλέσει ένας απλός πολίτης, σε ένα άλλο πρόσωπο, μόνο και μόνο, επειδή έτσι διατάχθηκε από έναν πειραματιστή επιστήμονα…

Η εξαιρετική προθυμία των ενηλίκων ν’ ακολουθήσουν σχεδόν σε οποιοδήποτε μήκος τις εντολές της εξουσίας, αποτελεί το κύριο εύρημα της μελέτης και το γεγονός απαιτεί επειγόντως εξηγήσεις. Οι απλοί άνθρωποι, που κάνουν απλά τη εργασία τους, και χωρίς καμία ιδιαίτερη εχθρότητα από την πλευρά τους, μπορούν να μετατραπούν σε ενεργούς παράγοντες σε μια τρομερή καταστρεπτική διαδικασία. Επιπλέον, ακόμη και όταν τα καταστρεπτικά αποτελέσματα της εργασίας τους γίνονται απολύτως σαφή, και τους ζητείται να προβούν σε ενέργειες ασυμβίβαστες με θεμελιώδεις κανόνες της ηθικής, σχετικά λίγοι άνθρωποι έχουν τους πόρους που απαιτούνται για να αντισταθούν στην εξουσία».

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί, πως πειράματα, ανάλογα μ’ αυτά του Μίλγκραμ, πραγματοποιήθηκαν κι αργότερα, από άλλους επιστήμονες, με παρόμοια αποτελέσματα και σε μερικές περιπτώσεις μάλιστα, με ακόμη υψηλότερα ποσοστά ολοκλήρωσης του πειράματος από πλευρά των εθελοντών.

  
Το διαβόητο δε, «Πείραμα της Φυλακής του πανεπιστημίου Στάνφορντ»,
διεξήχθη το 1971 από την ερευνητική ομάδα του καθηγητή στο τμήμα Ψυχολογίας του πανεπιστημίου Στάνφορντ, Φίλιπ Ζιμπάρντο, πάνω στις ψυχολογικές επιπτώσεις που επιφέρει η μετατροπή ενός ατόμου σε φυλακισμένο ή δεσμοφύλακα. Λίγες μέρες πριν την έναρξη του πειράματος η παρακάτω αγγελία εμφανίστηκε σε μια τοπική εφημερίδα της Καλιφόρνια:

«Άνδρες, φοιτητές πανεπιστημίου, ζητούνται για συμμετοχή σε μια ψυχολογική μελέτη για τη ζωή στη φυλακή. Αμοιβή 15 δολάρια την ώρα για μια περίοδο δύο εβδομάδων ξεκινώντας στις 14 Αυγούστου».

Περισσότεροι από εβδομηνταπέντε φοιτητές δήλωσαν συμμετοχή. Εικοσιτέσσερις από αυτούς τελικά επιλέχθηκαν και ορίστηκαν τυχαία να παίξουν το ρόλο είτε του «φυλακισμένου» είτε του «δεσμοφύλακα», σε μια υποτιθέμενη φυλακή που είχε δημιουργηθεί για τους σκοπούς του πειράματος στο υπόγειο του κτιρίου του τμήματος Ψυχολογίας του πανεπιστημίου. Η επιλογή των υποψηφίων έγινε με βάση την απουσία ψυχολογικών και ιατρικών προβλημάτων, καθώς και ποινικού μητρώου.
Ο Ζιμπάρντο και η ομάδα του ξεκίνησαν το πείραμα για να εξετάσουν την ορθότητα της ιδέας ότι οι συνθήκες κακοποίησης στις φυλακές ανακύπτουν κυρίως εξαιτίας των εγγενών χαρακτηριστικών της προσωπικότητας των φυλακισμένων και των φρουρών τους. Για τον έλεγχο της υπόθεσης εφάρμοσαν μια σειρά από συμβάσεις με σκοπό να προκαλέσουν τον αποπροσανατολισμό και την αποπροσωποποίηση, την αποποίηση της ταυτότητάς των «κρατουμένων» καθώς και την ενίσχυση του αισθήματος εξουσίας των «δεσμοφυλάκων». 
    
Κάτω από απόλυτα ρεαλιστικές συνθήκες, οι φυλακισμένοι ζούσαν κλειδωμένοι στα κελιά τους, υπό συνθήκες εξαθλίωσης, ψυχολογικής πίεσης, χωρίς προσωπικό χώρο και χρόνο, φορώντας ένα κουρέλι-φόρεμα, χωρίς εσώρουχα και με ξυρισμένα κεφάλια. Από την άλλη, οι «φύλακες» δούλευαν σε βάρδιες, φορώντας στρατιωτικές στολές και ειδικά γυαλιά ηλίου που απέτρεπαν την απευθείας βλεματική επαφή. Κρατούσαν αστυνομικό γκλομπ και αποκαλούσαν τους «φυλακισμένους» αποκλειστικά με αριθμούς.

Το πείραμα γρήγορα κλιμακώθηκε και ο Ζιμπάρντο έχασε τον έλεγχό του. Οι φυλακισμένοι υπέφεραν -αλλά και αποδέχτηκαν- σαδιστικές κι εξευτελιστικές συμπεριφορές. Τα υψηλά επίπεδα στρες σταδιακά τους οδήγησαν από τη στάση εξέγερσης απέναντι στις συνθήκες, στην απώθηση της πραγματικότητας και την αποδοχή πειθήνιου ρόλου. Μέχρι το τέλος του πειράματος πολλοί είχαν φανερώσει έντονες συναισθηματικές ενοχλήσεις.
Το πείραμα της φυλακής του Στάνφορντ έληξε στις 20 Αυγούστου του 1971, έξι μέρες μετά την έναρξή του, αντί για δεκατέσσερις όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί. Εκείνη τη μέρα ο Ζιμπάρντο κάλεσε «φρουρούς» και «φυλακισμένους» για να ανακοινώσει ότι η «φυλακή» έκλεισε.

Τα αποτελέσματα του πειράματος φαίνεται πως καταδεικνύουν το ευεπηρέαστο και την υπακοή των ανθρώπων, όταν τους παρασχεθεί μια νομιμοποιημένη ιδεολογία καθώς και κοινωνική και θεσμική υποστήριξη.

Γίνεται έτσι συμβατό με το επίσης πολύ γνωστό πείραμα του καθηγητή Μίλγκραμ, το οποίο έλαβε χώρα στα μέσα του εικοστού αιώνα στο πανεπιστήμιο Yale των ΗΠΑ και σόκαρε τη φοιτητική και ακαδημαϊκή κοινότητα του πανεπιστημίου καταδεικνύοντας ότι καθημερινοί άνθρωποι εκπλήρωναν εντολές -κάτω από εφάμιλλες συνθήκες «νομιμοποίησης»- που οδηγούσαν στη φαινομενική χορήγηση ισχυρότατων ηλεκτρικών σοκ σε άλλους συμμετέχοντες.
              
Επιστήμονας επανέλαβε το «Πείραμα» 

Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να γίνουν βασανιστές, αν τους το ζητήσουν.
Μερικά πράγματα δεν αλλάζουν ποτέ. Η κοινή γνώμη σοκαρίστηκε, όταν το 1961 ο καθηγητής ψυχολογίας του πανεπιστημίου Γιέηλ των ΗΠΑ Στάνλεϊ Μίλγκραμ πραγματοποίησε το διάσημο πλέον και ανατριχιαστικό «Πείραμα» του, που έγινε και ομώνυμη ταινία, δείχνοντας ότι οι εθελοντές ήσαν πρόθυμοι να κάνουν ηλεκτροσόκ σε μια άλλη ομάδα εθελοντών, κάτω υπό ορισμένες συνθήκες.
Ποτέ μέχρι τώρα επιστήμονας -τουλάχιστον που να το παραδεχτεί- δεν είχε τολμήσει να κάνει κάτι ανάλογο. Τώρα, όμως κάποιος τόλμησε: ο καθηγητής Τζέρι Μπέργκερ του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας-Σάντα Κλάρα, ο οποίος το 2008, όπως μετέδωσε το πρακτορείο Reuters, διαπίστωσε ότι τίποτε δεν έχει αλλάξει μετά από σχεδόν μισό αιώνα. Οι άνθρωποι είναι πάντα διατεθειμένοι και υπάκουοι να λειτουργήσουν σαν βασανιστές των άλλων, κάνοντάς τους επώδυνα ηλεκτροσόκ, αρκεί κάποια προσωπικότητα, περιβεβλημένη με κύρος και εξουσία, να τους ενθαρρύνει για κάτι τέτοιο.

Η νέα έρευνα έδειξε ότι σχεδόν τρεις στους τέσσερις εθελοντές (το 70%) συνέχισαν να κάνουν ηλεκτροσόκ στους εθελοντές-θύματα ή τουλάχιστον πίστευαν ότι κάνουν, αφού, χωρίς να το γνωρίζουν, οι «εθελοντές-θύματα» δεν ήσαν παρά ηθοποιοί, που προσποιούνταν ότι υποφέρουν από την εκκένωση του ηλεκτρικού ρεύματος. 


«Επιβεβαιώσαμε αυτό που είχε ανακαλυφθεί στο προηγούμενο πείραμα: αν οι άνθρωποι βρεθούν σε ορισμένες συνθήκες, θα αντιδράσουν με αναπάντεχους και συχνά ενοχλητικούς τρόπους. Η προηγούμενη έρευνα διατηρεί ακόμα την ισχύ της», δήλωσε ο Μπέργκερ.
Στο προηγούμενο πείραμα του Μίλγκραμ οι ηθοποιοί-θύματα προσποιούνταν ότι υπέφεραν όταν η ισχύς του ηλεκτροσόκ ήταν 150 βολτ, αλλά οι βασανιστές-εθελοντές δεν δίστασαν να αυξήσουν την ισχύ του ρεύματος μέχρι και στο μέγιστο (τα 450 βολτ).
Ο Μπέργκερ τροποποίησε κάπως το επαναληπτικό του πείραμα, σταματώντας την ισχύ του ηλεκτροσόκ στα 150 βολτ. Όμως το 70% των «βασανιστών» (ηλικίας 20-81 ετών και «μέσοι» Αμερικανοί πολίτες), ήθελε να αυξήσει την ισχύ του ρεύματος πάνω από αυτό το επίπεδο, όταν ο Μπέργκερ τους διέταζε να σταματήσουν στα 150 βολτ.

  
Σύμφωνα με τον Μπέργκερ, το νέο πείραμα, που δημοσιεύτηκε στο ψυχολογικό περιοδικό «American Psychologist», μπορεί να εξηγήσει εν μέρει τις καταχρηστικές συμπεριφορές των δεσμοφυλάκων προς τους κρατούμενους στη φυλακή Αμπού Γκράιμπ στο Ιράκ ή των ναζιστών στο Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο.

Ο Αμερικανός ψυχολόγος επεσήμανε ότι πρέπει να είναι κανείς επιφυλακτικός όταν κάνει το «άλμα» από τις εργαστηριακές μελέτες στις πολύπλοκές συμπεριφορές στην πραγματική κοινωνία, σχετικά με ζητήματα όπως η γενοκτονία.
Όμως πρόσθεσε ότι είναι σημαντικό να κατανοηθούν καλύτερα εκείνοι οι ψυχολογικοί παράγοντες που συμβάλλουν, ώστε οι άνθρωποι να δρουν με τόσο απρόσμενο και ανεπιθύμητο τρόπο, κυρίως επειδή είναι επιρρεπείς στο να υπακούουν τους ανθρώπους-σύμβολα της εξουσίας. 
________________
ΣΗΜ. για να μη χαθεί, μετέφερα (διατηρώντας όσο είναι δυνατόν την μορφή) το ποστ αυτό, που γράφτηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2011, εδώ-->> http://mogadishu.capitalblogs.gr/showArticle.asp?id=29974&blid=318

Μπαταρίες συνδεδεμένες στο κεφάλι «βελτιώνουν τη μάθηση και τη διάθεση» in.gr

παλιό αλλά ενδιαφέρον άρθρο, που ψάρεψα εδω:

http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1231103758

και επειδή χάνονται κάθε τόσο ενδιαφέροντα άρθρα από το Δίκτυο, μετά από κατάργηση ιστοσελίδων από τους άπονους διαχειριστές/δημιουργούς τους, μεταφέρω αυτούσιο το άρθρο για να μη το χάσω εδώ πέρα:

<<Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο
Η ιδέα είχε προταθεί πριν από δύο και πλέον αιώνες, τα δεδομένα όμως που επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητά της μόλις τώρα αρχίζουν να γίνονται διαθέσιμα. Η ηλεκτρική διέγερση του εγκεφάλου, μέσω ενός καλωδίου συνδεδεμένου με μια απλή μπαταρία των 9 Volt, ίσως βελτιώνει τη λειτουργία της μάθησης και δεν αποκλείεται να καταπολεμά την κατάθλιψη, πιστεύουν ορισμένοι νευροεπιστήμονες.

Σε ένα από τα τελευταία πειράματα, που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση NeuroImage, ο Δρ Βίνσεντ Κλαρκ του Πανεπιστημίου του Νέου Μεξικού διαπίστωσε ότι η διέγερση του εγκεφάλου με ηλεκτρικό ρεύμα, μια τεχνική που ονομάζεται «διακρανιακή διεγέγερση σταθερού ρεύματος», ή tDCS, βελτίωσε τις επιδόσεις των εθελοντών σε ένα βιντεοπαιχνίδι.

Όπως αναφέρει ο δικτυακός τόπος του περιοδικού Nature, το βιντεοπαιχνίδι DARWARS Ambush! αναπτύχθηκε από τον αμερικανικό στρατό για την εκπαίδευση των στρατιωτών που προορίζονταν να πολεμήσουν στο Ιράκ. Οι παίκτες καλούνται να εντοπίσουν και να αποφύγουν απειλές όπως ελεύθερους σκοπευτές και αυτοσχέδιες βόμβες στο δρόμο.

Την ώρα που έπαιζαν το παιχνίδι, οι εθελοντές δέχονταν ένα ασθενές ηλεκτρικό ρεύμα στο κεφάλι μέσω ενός καλωδίου συνδεδεμένου στον δεξί κρόταφο.

Όπως έδειξαν τα αποτελέσματα, οι εθελοντές που είχαν δεχθεί ένα ρεύμα των 2 milliamp (500 φορές ασθενέστερο από το ρεύμα σε μια λάμπα των 100 Watt) παρουσίασαν δύο φορές μεγαλύτερη βελτίωση των επιδόσεων στο παιχνίδι, συγκριτικά με όσους δέχτηκαν ηλεκτρικό ρεύμα 20 φορές ασθενέστερο.

Οι εθελοντές που δέχτηκαν το ισχυρότερο ρεύμα βελτιώθηκαν περισσότερο αλλά χωρίς να γνωρίζουν γιατί, σχολιάζει ο Δρ Κλαρκ, ο οποίος δηλώνει βέβαιος ότι η tDCS είναι ένα πολλά υποσχόμενο ερευνητικό πεδίο.

Το ίδιο φαίνεται να πιστεύει και η DARPA, η Υπηρεσία Προηγμένων Ερευνητικών Προγραμμάτων Άμυνας του αμερικανικού Πενταγώνου, η οποία χρηματοδότησε την έρευνα του Κλαρκ.

Από τον Φρανκεστάιν στα νοσοκομεία

Η ιδέα της διέγερσης του εγκεφάλου με ρεύμα παραπέμπει στο μυθιστόρημα φαντασίας Φράνκενσταϊν της Μέρι Σέλεϊ.

Στην πραγματικότητα όμως ο πρώτος που την εφάρμοσε πειραματικά ήταν ο Ιταλός επιστήμονας Τζιν Αλντίνι το 1800. Αρχικά δοκίμασε να προκαλέσει μυικές συσπάσεις στα πτώματα θανατοποινιτών που είχαν μόλις εκτελεστεί. Λίγο αργότερα, υποστήριξε ότι θεράπευσε με ηλεκτρικό ρεύμα δύο ασθενείς με «μελαγχολία», όπως ονομαζόταν τότε η κλινική κατάθλιψη.

Νέα πειράματα ακολούθησαν το 1964, όταν ο Βρετανός ψυχίατρος Τζο Ρέντφιαρν διοχεύτευσε ηλεκτρικό ρεύμα στο κεφάλι εθελοντών. Υποστήριξε ότι μπορούσε να τους κάνει ομιλητικούς και γελαστούς, όταν το ρεύμα κινούνταν προς μία κατεύθυνση, ή αντίθετα εσωστρεφείς και αποστασιοποιημένους όταν αντέστρεφε την τάση. Άλλοι επιστήμονες, όμως, απέτυχαν να επιβεβαιώσουν τις παρατηρήσεις του.

Πολλοί νευροεπιστήμονες παραμένουν και σήμερα δύσπιστοι, ωστόσο η ιδέα της tDCS φαίνεται να αναβιώνει τα τελευταία χρόνια, έπειτα και από τα θετικά αποτελέσματα μιας παραπλήσιας μεθόδου που διεγείρει τον εγκέφαλο με μαγνητικά πεδία. Η λεγόμενη «διακρανιακή μαγνητική διέγερση, ή TMS, χρησιμοποιείται σήμερα πειραματικά για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης.

Μάλιστα ο Δρ Αλμπέρτο Πριόρι του Πανεπιστημίου του Μιλάνου έδειξε τη δεκαετία του 1990 ότι η tDCS μπορεί να συνδυαστεί με την TMS για την αύξηση της αποτελεσματικότητάς της.

Ποιος είναι όμως ο μηχανισμός του φαινομένου; Σύμφωνα με τον Δρ Μάικλ Νίτσε του Πανεπιστημίου του Γκέτιγκεν, τα ηλεκτρόδια της tDCS δημιουργούν ένα ηλεκτρικό πεδίο που διευκολύνει ή εμποδίζει την πυροδότηση των νευρώνων, ανάλογα με τη φορά του ηλεκτρικού ρεύματος. Άλλα ερευνητικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι η tDCS αυξάνει τα επίπεδα ενός υποδοχέα στις συνάψεις, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η πλαστικότητα του εγκεφάλου, δηλαδή η ικανότητά του να δημιουργεί νέες συνδέσεις.

Πεπεισμένοι ότι η μέθοδος βελτιώνει την πλαστικότητα του εγκεφάλου, και τον κάνει πιο δεκτικό σε νέα ερεθίσματα, ερευνητές σε διάφορα ιδρύματα πειραματίζονται τώρα με τη χρήση της tDCS όχι μόνο για τη βελτίωση της μάθησης αλλά και για την αντιμετώπιση ψυχιατρικών παθήσεων όπως η κατάθλιψη και οι εθισμοί.

Θα περάσουν όμως χρόνια μέχρι να αποδειχθεί πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η διακρανιακή διεγέγερση σταθερού ρεύματος είναι αποτελεσματική θεραπεία, και όχι επιστημονική φαντασία.>>

Ροδάκινο Μονάρχης

Θυμάμαι συχνά πόσο μεγάλη εντύπωση μου είχε κάνει μια φράση του μικρού μου εξαδέλφου, κάτι τι που μου είχε δηλώσει μυστικά, συνοδεύοντας την αποκάλυψή του με τη πρόσθετη φράση "και να μη το πεις πουθενά". Είχε κάνει αυτή τη δήλωση, λοιπόν, σε περίοδο που διαβάζαμε μαζί ιπποτικά μυθιστορήματα τύπου "Ιβανόης", "Ριχάρδος ο Λεοντοκάρδος" (έτσι, με τον τόνο στο "κά") και άλλα πολλά. Βέβαια, ως μεγαλύτερη, είχα προλάβει να εντρυφήσω στο μαγικό κόσμο του "Ρομπέν των Δασών" από μικρότερη ηλικία κι έτσι γνώριζα τη λέξη της κύριας φράσης του, που ήταν «ξέρεις, εγώ είμαι Μονάρχης» κι έψαχνα να βρω αν το γενεαλογικό δέντρο της οικογένειας περιλάμβανε και υψηλότερους τίτλους από αυτόν του κόμη, για τον οποίο ήμουν σίγουρη, μια και τη γιαγιά μου μερικοί άνθρωποι την αποκαλούσαν ακόμα "κοντέσσα".

Πολύ αργότερα, όταν ενηλικιωθήκαμε, τον ρώτησα αν αλήθευε η αποκάλυψη που είχε κάνει στη περίοδο των παιδικών μας χρόνων. Είχα μάθει φυσικά τη σημασία της λέξης "μονάρχις" και δεν τη μπέρδευα με τίτλους και άλλα κοσμητικά επίθετα. Μονάρχις ("μόνορχις" είναι το σωστό, βλ. ΣΗΜ κάτω κάτω, αλλά μερικοί νοσταλγούν τη Μοναρχία φαίνεται!) είναι το αρσενικό που έχει έναν όρχι. Εψαξα και βρήκα ότι δεν έχει καμμιά επίδραση αυτή η έλλειψη στο σύνολο της προσωπικότητας ενός άντρα, παρά μονάχα αν ο ίδιος αποφασίσει να σχηματίσει στο δικό του μυαλό την εικόνα ότι κάτι του λείπει. Υπάρχουν θηλυκά όντα που τους λείπουν μια ή και οι δυο ωοθήκες, αλλά κανείς δεν το κάνει θέμα. Το θέμα δημιουργείται όταν πρόκειται για παπάρια. Ασχέτως αν το ένα κάνει τη δουλειά του συχνά πολύ καλύτερα κι από δυο μαζί -ο εξάδελφος αυτός, σημειωτέον, υπήρξε ο πιο παραγωγικός μπαμπάς της οικογένειας, με πέντε γιούς και μια μοναχοκόρη. Μάλιστα!

Ερχόμαστε τώρα στο βασικό ερέθισμα που με έκανε να ξαναθυμηθώ τη μικρή αυτή φράση και να τη συνδυάσω με όσα παρατράγουδα συμβαίνουν στο διαδίκτυο εξαιτίας των εικόνων που βιδώνουμε εμείς οι ίδιοι οι χρήστες του διαδικτύου στο δικό μας εγκέφαλο. Για το θέμα των εικόνων και του μπερδέματος των πραγματικοτήτων στον ανθρώπινο εγκέφαλο, έχω ξαναγράψει σε ποστ και έχω αναφερθεί σε σχόλια πολλές φορές, βρίσκω όμως ότι όσες φορές και να αναφερθώ ειναι λίγες, μια και δε βλέπω να γίνεται κατανοητή η προσπαθειά μου να επιμορφώσω το διαδικτυακό κοινό -περισσότερο σ/το φρέσκο κοινό απευθύνονται/ενδιαφερουν τέτοιου τύπου ποστ. Η επανάληψη μήτηρ μαθήσεως λοιπόν, για τούτο προσπάθησε να μη βαρεθείς αγαπημένε/η μου αναγνώστη/τρια.

Ο εγκέφαλος λοιπόν, δύσκολα προσαρμόζεται σε μια νέα πραγματικότητα, αν δεν το...βάλει καλά στο μυαλό του! Να *σκεφτεί* να προσαρμοστεί, δηλαδή. Ξαναθυμίζω το δικό μου παράδειγμα, που, μια βδομάδα μετά τη παραμονή μου σε κάποιο φόρουμ, κάτι με χάλασε και είχα βάλει τα κλάματα, αφού όμως η *μικρή* κόρη μου με συμβούλεψε «ΜΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΣΟΥ μαμά», αποφάσισα να *σκεφτώ* και να έχω στο εξής αυτή τη σημαντικότατη συμβουλή διαρκώς τυπωμένη στον εγκέφαλό μου. Τι κατάφερα;

Κατάφερα να μη δημιουργώ εικόνες *πραγματικών* πλασμάτων στο νου μου, να μου είναι αρκετά τα *κείμενα* που διαβάζω ώστε να σχηματίζω γνώμη για το συντάκτη τους, να μην επηρρεάζομαι από άσχετα ή/και επιθετικά σχόλια, να εμπεδώσω ότι **ένα σχόλιο χαρακτηρίζει αυτόν που ο οποίος το κάνει και δεν αφορά εκείνον που τον οποίο το σχόλιο αυτό χαρακτηρίζει**, με δυο λόγια ξεχώρισα την απτή πραγματικότητα από την πραγματικότητα του ίντερνετ και αυτό μου έκανε πολύ καλό στη πορεία μου ως "μπλόγγερ".

Αν διαγράφω καμμιά φορά σχόλια απο το μπλογκ μου, ο μόνος λόγος είναι η αισθητική και τίποτε άλλο, αν βρίσκω δλδ ότι ένα σχόλιο δεν ταιριάζει με το ανεβασμένο ποστ ή/και αν είναι υβριστικό προς τρίτους ή/και προβάλλει ανήθικα (κατα τη κριση μου) πρότυπα, "ειδήσεις", "φιλοσοφίες", κλπ, επειδή δεν περιμένω να αποκτήσουν όλοι μεμιάς ως δια μαγείας τη δική μου αντίληψη περί διαδικτύου. Δεν μπορείς, λέμε, ρε κύριε/κυρία μου να αφήνεις ένα διαφημιστικό φυλλάδιο ή μια παπαριά π.χ. και να αγνοείς τον κόπο που έκανα να συντάξω ένα έρμο ποστ. Ετσι δεν είναι;

Πολύς λόγος έγινε για μια δυσφημιστική επιστολή που είχε ανέβει πριν κάμποσο καιρό σε μια κοινότητα, νομίζω στο Facebook, και γράφω "νομίζω" επειδή δεν υπάρχει εκεί πέρα πλέον και επειδή τον καιρό που ανέβηκε δεν έκανα τον κόπο να πατήσω το σύνδεσμο που δινόταν για να τη δω, αφού εκ των προτέρων είχα πληροφορηθεί για το περιεχόμενό της. Αντιπαθώ το κίτρινο χρώμα στα κείμενα, αν και το κίτρινο γενικά είναι ένα όμορφο ζωηρό χρώμα που πυροδοτεί με ιδέες το μυαλό και δίνει έμπνευση! Ετσι λένε οι ειδικοί, τουλάχιστον.

Επίσης, μου τη δίνει το ροζ -για κείμενα μιλαμε, ε- και όταν με στείλει κάποιος απροειδοποίητα σε ένα τόπο ροζ ή και ροζέ, φεύγω δρομαίως! Ασε, ρε φίλε, τα ροζ για το σπίτι σου, για τη κρεββατοκάμαρή σου λέμε. Τι νόημα έχουν εδώ μέσα; Αν έχεις να πεις/γράψεις κάτι τι σημαντικό, γράψτο ξεκάθαρα, όλα τα πράγματα έχουν όνομα. Γράψτο στο δικό σου τόπο, όχι να πηγαίνεις να χέζεις τον τόπο του αλλουνού, του γείτονα, του φίλου, ή/και του εχθρού σου ακόμα. Τι επιδιώκεις με αυτή την πράξη; Να φαίνεσαι καλός στο σπίτι σου και όταν πας πλατεία να σε δαχτυλοδείχνουν ως το κακό παράδειγμα; Για σκεψου το λιγουλάκι.

Επειτα, κάθε τόπος έχει το δικό του χαρακτήρα, αυτό φαίνεται από το ύφος των κειμένων και των σχολίων, του περιεχομένου, γενικά. Μη σε μπερδεύει που εδώ μέσα, σε αυτό τον τόπο, βρίσκεις ένα σωρό πράγματα, έτσι το διάλεξα, να γράφω και να δέχομαι διάφορα πράγματα. Κοινωνικά θέματα, σατιρικά, σκέψεις και απόψεις, καλλιτεχνική ενημερωση, αλλά και επίκαιρα. Το μπλογκ αυτό θα μπορούσε να χαρακτηριτεί ως τόπος ποκίλλης ύλης, αλλά και πάλι έξω θά'πεφτε ο χαρακτηρισμός μια και δεν ξερω τι θα μου κατέβει να γράψω αύριο...

..και.. δε γίνεται να πάω -λέμε τώρα- σε ένα μπλογκ επιστημόνων, όπου διερευνάται π.χ. η κίνηση του ηλίου, να πετάξω ένα σχόλιο με την υπέροχη ψωλή του ιππότου Λάρρυ, πώς να το κάνουμε; Οι ιστορίες του Λάρρυ έχουν το δικό τους τόπο και εκεί δέχομαι και απαντώ στα σχόλια των αναγνωστών. Κάπου κάπου πάντως, φέρνω και μια ιστοριούλα εδώ πέρα, να σπάω τη μονοτονία..

..έτσι και σήμερα, αποφάσισα να γράψω εδώ, κατευθείαν, ατάκα κιεπιτόπου που λένε, για τα παπάρια! Χρειάζονται παπάρια για να γράφει κάποιος στιβαρά κείμενα (δεν αναφερομαι σε μενα, φυσικα, δεν γράφω στιβαρα κειμενα) χρειάζονται παπάρια βαρειά για να ζητά συγγνώμη όταν κανει καποιο λάθος, χρειάζονται παπάρια για να στηλιτεύει τα κακως κείμενα στη ζωή της χώρας μας, χρειάζονται παπάρια για να είναι Ανθρωπος -γενικά Ανθρωπος, όπως π.χ. η Ψιλικατζού που εχει κάτι παπάρια ΝΑ, μετά συγχωρήσεως! Και αναφέρω τη Ψιλικατζού που είναι -αποδεδειγμένο αυτό- γυναίκα, μια και υπάρχουν -ευτυχώς- ένα σωρό άντρες με παπάρια στη μπλογκόσφαιρα, άντρες που δεν... παπαρολογούν!

(αρκετά παπαρολόγησα όμως, νομίζω ότι φτάνει τόσο, μη μας πέσει βαρύ το ροδάκινο, αν και μονάρχις)

-->> Οταν όμως μιλάμε για ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ, αυτό δεν είναι παπαριά! Δε γίνεται να μιλάμε, να αρθρογραφούμε, να παίζουμε το ρόλο του ένθερμου προστάτη της ελευθερίας στο διαδίκτυο και απο την άλλη να πρωταγωνιστούμε στο κατέβασμα διαδικτυακών τόπων -νομίζω.
-->> Εμένα με ενδιαφέρει το θέμα της ελεύθερης έκφρασης στο διαδίκτυο και θα το υπερασπίζομαι όσο μου είναι μπορετό.
__________________
ΣΗΜ. -->> η σωστή λέξη πάντως είναι "μόνορχις" και τρόμαξα να βρω σχετικό υλικό, όλο σε κάτι ορχιδέες με έστελνε ο κ. Γκούγκλης.

δημιουργήματα του εγκεφάλου -1, παράνοια

Θυμάμαι μαύρες λαμαρίνες (σαν αυτές του φούρνου) γεμάτες ανθρώπινα μυαλά κομμένα σε λεπτές ή χοντρές φέτες, απλωμένες σε μαρμάρινους πάγκους στα υπόγεια εργαστήρια του Αιγινήτειου νοσοκομείου, όταν -δεκαετία του '50- η μάνα μου με άφηνε στη θεία μου να με "προσέχει" για να πεταχτεί στα μαγαζιά. Η θεία ήταν γιατρός ερευνήτρια των μυστηρίων του εγκεφάλου, χάρη σε μελέτες της πήραν τον τίτλο του δόκτορα αρκετοί γιατροί και χρίστηκαν καθηγητές ελληνικών πανεπιστημίων και διευθυντές νοσοκομείων. Η θεία πήρε τον πούλο, φυσικά, γυναίκα ούσα και εξυπηρετική προς φίλους -δυστυχώς περιστασιακούς, με διάρκεια όσο κράταγε η κάθε ερευνητική μελέτη. Αυτή είναι μια άλλη ιστορία όμως, φαινομενικά άσχετη με την ιστορία των μυαλών που με απασχολεί σήμερα.

Τα μυαλά αυτά, μερικά από τα οποία βρισκόντουσαν μέσα σε βάζα με φορμόλη αναμένοντας τον τεμαχισμό τους, ήταν εγκέφαλοι ανθρώπων τρελών, όπως με είχε πληροφορήσει η θεία μου. «Και τι κάνεις με αυτά θεία Ακριβή;» την είχα ρωτήσει και έλαβα την απάντηση «ψάχνω να βρω το μικρόβιο της τρέλας», μια απάντηση εύκολη για να την καταλάβει ένα παιδάκι προσχολικής ηλικίας. Για πολλά χρόνια από τότε, λοιπόν, ήμουν σίγουρη ότι η τρέλα οφείλεται σε κάποιο μικρόβιο.

Η θεία μου ήταν εξαιρετική παραμυθού, κατείχε την τέχνη να διηγείται όμορφα και τις πιο τρομαχτικές ιστορίες, όπως εκείνη την ιστορία που ένας τρελός την κυνηγούσε στο υπόγειο εργαστήριό της και παρατρίχα σώθηκε από το φύλακα του νοσοκομείου που περνούσε τυχαία έξω από το φεγγίτη και άκουσε τις φωνές της. Η ιστορία έληγε με το δέσιμο του τρελού στο κρεββάτι του. Μετά από μερικά χρόνια, το μυαλό του τρελού έκανε παρέα με το μυαλό του φύλακα σε γειτονικά βάζα πάνω σε ένα ντουλάπι του εργαστηρίου. Υποθέτω ότι μάλλον θα τα τεμάχισε και αυτά.

Η θεία μου έψαχνε λοιπόν, κατέγραφε τόμους ολόκληρους με διάφορα στοιχεία -χάρη στα οποία γράφτηκαν ένα σωρό διδακτορικές εργασίες, μη ξεχνιόμαστε- αλλά τα στοιχεία αυτά δεν έδωσαν τη λύση, δεν οδήγησαν σε καμιά ανακάλυψη. Ισα ίσα, το αντίθετο συνέβη. Προς το τέλος της ζωής της, απέρριψε όλον αυτό τον κόπο, όλη την ερευνητική της εργασία δηλαδή, και το πόρισμά της ήταν πως η τρέλα δεν οφείλεται σε κανένα μικρόβιο, αλλά ότι η δομή του εγκεφάλου δημιουργεί/δίνει το αποτέλεσμα που ονομάζουμε παράνοια και ότι η παράνοια καλλιεργείται στο "εργαστήριο" της κοινωνίας. Με δυο λόγια, η κοινωνία δημιουργεί τους τρελούς της -και την τρέλα της.

Η θεία μου είχε προσπαθήσει να με κάνει και μένα γιατρό, αλλά, παρόλο που τη θαύμαζα, ανατρίχιαζα στην ιδέα ότι για να σπουδάσω κάτι τέτοιο θα έπρεπε να αντικρύσω το σώμα του ανθρώπου στον πλήρη εξευτελισμό του, ότι για να σώσω άλλα σώματα ήταν απαραίτητη προϋπόθεση να διαμελίσω, τεμαχίσω, συνθλίψω, κατακερματίσω, ανθρώπινα κορμιά. Εμένα μου άρεσε και (εξακολουθεί να) μου αρέσει το σώμα όπως είναι. Ομορφο ή άσχημο, με το λείο του δέρμα που κρύβει όλες τις ανατριχιαστικές λεπτομέρειες της λειτουργίας του.

Το κόλλημα με τη λειτουργία του ανθρώπινου εγκέφαλου μου έμεινε πάντως. Εδώ και πολλά χρόνια, ξετινάζω όποιο βιβλίο σχετικό πέσει στην αντίληψή μου. Δεν διστάζω να συναναστραφώ -όχι για πολύ όμως- ανθρώπους με διεγνωσμένη παράνοια. Για μια επταετία, (2000-2007) είχα την ατυχία να έχω την ευθύνη ενός τέτοιου ανθρώπου, τον οποίο φρόντιζα με συνέπεια, και οι παρατηρήσεις μου δεν απέχουν καθόλου από το τελικό πόρισμα της θείας μου, στο οποίο έδωσα και επεκτάσεις.

Θεμιτές και αναγκαίες μορφές παράνοιας

Η κοινωνία δεν δημιουργεί μόνο την παράνοια, αλλά αποδέχεται ή "χτίζει" διάφορες μορφές παράνοιας, ως εκτόνωση κοινωνικών φαινομένων. Η (κάθε) θρησκεία, τι άλλο είναι εκτός από μια -συμβατή με την κοινωνία- παράνοια; Η εκτόνωση κοινωνικών φαινομένων -όπως π.χ. η ανέχεια, η φτώχεια, η ασθένεια, ο πόλεμος- στην επίκληση ανωτέρων όντων και οντοτήτων, αποδαιμονοποιεί και αθωώνει εμμέσως τις πραγματικές αιτίες που δημιουργούν και αναδεικνύουν τα φαινόμενα αυτά.

Καλούνται λοιπόν άνθρωποι να προσευχηθούν ομαδικά στέλνοντας κεράκια στο κύμα ΓΙΑ ΝΑ ιαθεί μια βαριά περίπτωση καρκίνου "μέσω της αγάπης" και εθελοτυφλούν στο αίτιο της ασθένειας, που (πιθανότατα) είναι η μόλυνση, τα φυτοφάρμακα, τα χημικά, η κακή ποιότητα ζωής, η ελαττωματικότητα του οργανισμού, κλπ. Η Αγάπη χρησιμοποιείται επιλεκτικά ως φάρμακο για τον αδύναμο άνθρωπο, ενώ ο Αγώνας για βελτίωση των συνθηκών ζωής των ανθρώπων αγνοείται ή και τοποθετείται (έμμεσα) στο χώρο του "κακού".

Η δυστυχία του ανθρώπου δεν είναι η θνητότητα, αλλά η αδυναμία του να ζήσει ευτυχισμένος. Αυτό που αδυνατεί να καταφέρει μέσα απο πραγματικές διεκδικήσεις στο "σήμερα", το πετυχαίνει θεωρητικά με την καταφυγή στο "αύριο", στο "μετά".

Η ουσία του εγκεφάλου αναδεικνύει δυο βασικές ομάδες ανθρώπων: την κατηγορία των ανθρώπων με την "κατάσταση"* του εγκεφάλου που αναζητά διάφορες λυτρώσεις από τη στυγνή καθημερινότητα, των ανθρώπων που θρησκεύονται ή, γενικώς, ζουν με την πεποίθηση ενός αυριανού -μετά θάνατο- παραδείσου, και την κατηγορία των ανθρώπων οι οποίοι εκμεταλλεύονται την διαφορετική "κατάσταση" του μυαλού των συνανθρώπων τους και ζουν στο "σήμερα", στον παράδεισο που δημιουργούν, ευτυχισμένοι -συχνά σε βάρος των άλλων.

Μεταξύ των δυο αυτών ομάδων παλεύουν διάφορες υποκατηγορίες, άλλες με διάθεση να συγκεράσουν τις θεωρίες και τις απαιτήσεις των βασικών ομάδων (δλδ, τις διαφορές τους) και άλλες με στόχο την αύξηση της συναισθηματικής έντασης και του εύρους της διάστασης των μεταξύ τους διαφορών.

(συνεχίζεται)
ΣΗΜ. *χρησιμοποιώ τη λέξη "κατάσταση" επειδή τη βρίσκω πλησιέστερη σε αυτό που θέλω να εκφράσω. Την κατάσταση εννοώ ως αποτέλεσμα όχι μόνο δομής, αλλά και σύστασης, χημικών ουσιών, κλπ, καθώς και άσκησης, εξωτερικών ερεθισμάτων, παρεμβάσεων, κλπ. Να θυμηθώ να επανέλθω να αναλύσω αυτή τη σκέψη.

_____________________
-->> το κείμενο γράφτηκε σήμερα, 15/8/2008, αλλά το στέλνω να ανέβει αύριο, 16/8/2008, σεβόμενη μια σημαντική ημέρα εορτασμού της Παράνοιας από συνανθρώπους με διαφορετική "κατάσταση" εγκεφάλου. :)
-->> η εικόνα από εδώ: -->>
http://bodyworksfitness.wordpress.com/2007/10/16/visual-test-left-brain-or-right-brain/
και εδώ: -->> gigamaster.blogspot.com