Η πατριωτική εκδήλωση της κερκυραϊκής νεολαίας κατά των ιταλών κατακτητών την Κυριακή 2 Νοεμβρίου 1941

Του φιλόλογου Επιτίμου Λυκειάρχου Σπύρου Σταμ. Μεσημέρη
(Από το βιβλίο του «Ελληνικό Εγερτήριο» Β΄ έκδοση)

Μέσα σε μια βαριά φορτισμένη ατμόσφαιρα είχε γίνει η λιτανεία του Σεπτού Σκηνώματος του Αγίου Σπυρίδωνος στην Κέρκυρα την 2α Νοεμβρίου (Πρωτοκύριακο) του 1941.
Την πανηγυρική θρησκευτική αυτή εκδήλωση ευγνωμοσύνης του κερκυραϊκού λαού (σε ανάμνηση της απαλλαγής του νησιού από την θανατηφόρο ασθένεια πανώλη, που είχε εμφανιστεί το 1673), εσκίαζε η παρουσία των Ιταλών, οι οποίοι από την 28η Απριλίου του έτους εκείνου είχαν καταλάβει την Κέρκυρα.

Οι Ιταλοί του Μουσσολίνι ύστερα από το ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΠΟΣ του 1940, που είχε γράψει ο Στρατός μας με το αίμα και την ξιφολόγχη του ελευθερώνοντας τις πόλεις και τα χωριά της Βορείου Ηπείρου, πατούσαν τώρα με τη βοήθεια των Γερμανών τα χώματα της πατρίδας μας.
Και κυκλοφορούσαν στην Κέρκυρα με τον «αέρα του νικητή», ενώ ακόμα τα βουνά και τα φαράγγια της Ελληνικής από τα βάθη των αιώνων Βορείου Ηπείρου αντιλαλούσαν την ιαχή «ΑΕΡΑ» των Ελλήνων στρατιωτών, που τους έτρεπε σε επαίσχυντο υποχώρηση και φυγή.

Όμως όλα αυτά τα είχαν λησμονήσει και μάλιστα είχαν την πεποίθηση ότι θα έμεναν για πάντα στα νησιά του Ιονίου και ιδιαίτερα στην Κέρκυρα, «το κλειδί της Αδριατικής», όπως την είχε χαρακτηρίσει ο Μέγας Ναπολέων το 1797 εξ αιτίας της στρατηγικής της θέσεως.
Όνειρό τους ήταν και είναι να την προσαρτήσουν οριστικά στην Ιταλία. Δεν λησμονούσαν άλλωστε ότι η Κέρκυρα ανήκε στην Ενετική Δημοκρατία 411 συνεχή χρόνια (1386 – 1797).
Αλλά και ο Ελληνικός κερκυραϊκός λαός εγνώριζε τα σχέδιά τους και δε λησμονούσε και αυτός με τη σειρά του την άνανδρη επιχείρηση των Ιταλών το 1923, που θα πρέπει συντομότατα να υπενθυμίσουμε.

Τη χρονιά εκείνη, η προδομένη Ελλάδα αιμορραγούσε ακόμα από τη μεγάλη Μικρασιατική καταστροφή. Μέσα στο Παλαιό φρούριο της Κέρκυρας εστεγάζονταν προσωρινά επτά χιλιάδες πρόσφυγες, οι περισσότεροι γυναικόπαιδα, που είχαν γλυτώσει από την τουρκική θηριωδία.
Η Κέρκυρα είχε κηρυχθεί διεθνώς ως ανοχύρωτη περιοχή. Και όμως ο Μουσσολίνι εν καιρώ ειρήνης έστειλε αιφνιδιαστικά ο στόλο του και την εβομβάρδισε. Βρήκε την ευκαιρία και την κατέλαβε χρησιμοποιώντας ως πρόφαση την δολοφονία του στρατηγού Τελλίνι (ο οποίος ήταν Πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής διαχαράξεως των Ελληνοαλβανικών συνόρων), δολοφονία που έγινε από αγνώστους την 27η Αυγούστου στην Κακαβιά σε ελληνικό έδαφος.
Από τις οβίδες των Ιταλών ετραυματίστηκαν 74 και σκοτώθηκαν 14 πρόσφυγες στο Παλαιό Φρούριο καθώς και η εξάχρονη Κερκυραία Μαρία Βρυώνη, μονάκριβη κόρη του λοχαγού Γεράσιμου Βρυώνη, ο οποίος είχε σκοτωθεί την προηγούμενη χρονιά στην Μικρά Ασία.
Μετά τον άνανδρο αυτόν βομβαρδισμό κατέλαβαν οι Ιταλοί το νησί. Τελικά όμως, και κάτω από την πίεση της Διεθνούς κοινής γνώμης, έφυγαν από την Κέρκυρα την 27η Σεπτεμβρίου.

Σχετικά αναφέρουμε ότι ο Άγγλος Λόρδος Ούγκο Σέσιλ σε άρθρο του στην εφημερίδα «Τάϊμς» του Λονδίνου είχε χαρακτηρίσει τον άνανδρο βομβαρδισμό και κατοχή της Κέρκυρας από τους Ιταλούς ως την «μεγαλύτερη παραβίαση του Δημόσιου Διεθνούς Δικαίου της Ευρώπης, από όσες είχαν γίνει από την ναπολεόντειο εποχή και μετά». Όλα αυτά περνούσαν από την σκέψη των Κερκυραίων, καθώς έβλεπαν και πάλι τους Ιταλούς να εφαρμόζουν τα καταχθόνια σχέδιά τους να αφελληνίσουν την Κέρκυρα, υποστηριζόμενοι και από χίλιους περίπου Ιταλοκερκυραίους, που εζούσαν ακόμα τότε στην πόλη μας. (Σημείωση: Μετά την απελευθέρωση, τον Νοέμβριο του 1944, οι Ιταλοκερκυραίοι εκτοπίστηκαν για πάντα στην Ιταλία, ύστερα από απαίτηση του κερκυραϊκού λαού).

Και αυτό φαινόταν ολοκάθαρα, γιατί, ενώ οι Γερμανοί στην λοιπή Ελλάδα κρατούσαν μόνο την στρατιωτική εξουσία, αντίθετα, οι Ιταλοί στα νησιά του Ιονίου, έδιωξαν και εξόρισαν όχι μόνο τα στελέχη των στρατιωτικών, αλλά και των εκπαιδευτικών, δικαστικών και αστυνομικών υπηρεσιών. Απομόνωσαν δηλαδή, διοικητικά, οικονομικά κλπ τα νησιά από την λοιπή Ελλάδα. Ίδρυσαν λοιπόν, με δόλια σκοπιμότητα και προοπτική το Κράτος των Ιονίων Νήσων με δικούς του Νόμους, δικά του νομίσματα, γραμματόσημα, εφημερίδες κλπ ανεξάρτητο και αποκομμένο από την γερμανοκρατούμενη και βουλγαροκρατούμενη Ελλάδα και εφρόντιζαν συνεχώς να το αφελληνίσουν, ώστε αργότερα μετά την «τελική νίκη» τους – που την είχαν σίγουρη – το Κράτος αυτό, «αφελληνισμένο και ιταλοποιημένο» σύμφωνα με τους ευσεβείς πόθους» τους, να πέσει σαν ώριμο φρούτο… στην αγκαλιά της «μάνας» Ιταλίας!!!

Δικαιολογημένα, επομένως, ο κερκυραϊκός λαός με σφιγμένη και βαριά ψυχή παρακολουθούσε την λιτανεία του Πολιούχου του Αγίου Σπυρίδωνα την πρώτη εκείνη Κυριακή του Νοεμβρίου του 1941. Και φυσικά, παρόμοια συναισθήματα πλημμύριζαν και τις ψυχές των μαθητριών και μαθητών των Σχολείων Μέσης Εκπαιδεύσεως Κερκύρας (Α΄ και Β΄ Γυμνασίου Αρρένων, του Γυμνασίου Θηλέων, του Πρακτικού Λυκείου και της μικτής Εμπορικής Σχολής).

Και πώς να μην αγανακτούν, καθώς έβλεπαν στην πομπή της λιτανείας να συμμετέχει καμαρωτή με τα μαύρα πουκάμισα (μελανοχίτωνες) και η φασιστική νεολαία των Ιταλοκερκυραίων;

Έτσι λοιπόν, όταν τελείωσε η λιτανεία, οι μαθητές και οι μαθήτριες, που είχαν λάβει μέρος στην πομπή, δεν διαλύθηκαν, όπως ήταν προγραμματισμένο, αλλά σαν να μίλησε ξαφνικά μέσα στην ψυχή τους μια κρυφή «άφωνη φωνή», προχωρούσαν συνταγμένοι τραγουδώντας πατριωτικά τραγούδια για την Ελληνική Σημαία, καθώς και το πολύ γνωστό τραγούδι

«ΟΜΟΡΦΗ ΜΑΣ ΚΕΡΚΥΡΑ».

«Πάπια, που κορφολούζεσαι
στου Ιονίου τα νερά,
Κέρκυρα, ανθοστόλιστη,
Επτάνησιων Κυρά…»

Το τραγούδι αυτό (σε στίχους του Λευκάδιου ποιητή Δημήτρη Σταμπόγλη και μουσική
των Κερκυραίων Σπύρου Δουκάκη και Νίκου Φαναριώτη) καταλήγει με την εξής στροφή:

«Κι αδέρφια έχεις, Κέρκυρα,
δε θα καταδεχτούνε,
την όμορφη τους αδερφή
οι ξένοι να χαρούνε».

Στον τελευταίο στίχο αντικατέστησαν την λέξη «ξένοι» με την λέξη «Φράγκοι» εννοώντας τους Ιταλούς.

Δεν ξέχασαν φυσικά και το πασίγνωστο τραγούδι «Κορόιδο Μουσσολίνι», το οποίο ιδιαίτερα εξόργιζε τους Ιταλούς θυμίζοντάς τους τη γελοιοποίησή τους από τον Ελληνικό Στρατό στα βουνά και τις πεδιάδες της Βορείου Ηπείρου.

Έτσι τραγουδώντας με ενθουσιασμό ξεκίνησαν από την πλατεία της νότιας πλευράς του Ιερού Ναού του Αγίου Σπυρίδωνος και ακολουθώντας την οδό Νικηφόρου Θεοτόκη έφτασαν στο Λιστόν. Στη συνέχεια, αφού ανηφόρισαν την οδό Ιωάννου Καποδίστρια, έφτασαν στην οδό Ανδρέου Μουστοξύδου (το γνωστό πλατύ καντούνι) και ακολουθώντας την έφτασαν στην οδό Ναπολέοντος Ζαμπέλη εμπρός από το τότε Ξενοδοχείο «Η ωραία Βενετία» (Μπέλλα Βενέτσια). Τότε στα παράθυρα του Ξενοδοχείου ακούοντας τα τραγούδια (σύμφωνα με την μαρτυρία του συμπολίτου μας, τότε μαθητού της ΣΤ' τάξεως του Πρακτικού Λυκείου και σήμερα Υποστράτηγου ε.α. Νίκου Τσαγκαράκη) πρόβαλαν μερικοί Γερμανοί αξιωματικοί, οι οποίοι, όταν είδαν τα παιδιά να διαδηλώνουν – και μη γνωρίζοντας ίσως τι ακριβώς συνέβαινε – τα χειροκροτούσαν. Εν τω μεταξύ βέβαια και ο κόσμος είχε αναστατωθεί, επευφημούσε τα παιδιά και χειροκροτούσε ενθουσιασμένος από αυτή την αυθόρμητη πατριωτική τους εκδήλωση.

Φυσικά – με αντίθετα όμως συναισθήματα – είχαν αναστατωθεί και οι Ιταλοί καραμπινιέρηδες (χωροφύλακες) και οι Φιναντσιέρηδες (αστυνομικοί της Οικονομικής Ιταλικής Υπηρεσίας). Μετά το πρώτο τους ξάφνιασμα, άρχισαν οργισμένοι να καταδιώκουν και να χτυπούν τα παιδιά, τα οποία ήδη είχαν φθάσει στην μικρή πλατεία κάτω από τα σχολεία τους (Πλατεία Νικολάου Πολίτη) στην οδό Ναπολέοντος Ζαμπέλη 1, όπου σήμερα στεγάζεται το Β΄ Γυμνάσιο Κέρκυρας. Εκεί τα παιδιά, ενώ, συνεχιζόταν αυτή η αναταραχή, έψαλαν τον Εθνικό μας Ύμνο και κατόπιν διαλύθηκαν.

Πληροφορίες για την εκδήλωση αυτή μας έδωσε και ο συμπολίτης μας – τότε μαθητής της Δ΄ τάξεως του Πρακτικού Λυκείου και σήμερα συνταξιούχος Τμηματάρχης Υπουργείου Εσωτερικών – κ. Ιωάννης Παγκράτης.

Σύμφωνα επίσης, με μαρτυρία συμπολίτιδός μας, τότε μαθητρίας του Γυμνασίου Θηλέων, ο Ιταλός Επιθεωρητής των Σχολείων Μέσης Εκπαιδεύσεως Κερκύρας Κάρολος Μπριγκέντι έκαμε την επομένη ημέρα δριμύτατες παρατηρήσεις στις μαθήτριες. Μεταξύ άλλων είπε:

«Εμείς σεβόμαστε τον τόπο σας και τα έθιμά σας, αλλά δεν θα επιτρέψουμε ποτέ να προσβάλετε την Σημαία μας». Και οι μαθήτριες απάντησαν: «Εμείς δεν προσβάλαμε τη Σημαίας σας, αλλά ετραγουδήσαμε τη δική μας Σημαία».

Επίσης την άλλη μέρα, η Ιταλίδα Γυμνασιάρχης Τζαμπάλντι επέπληξε τις μαθήτριες και τις «συμβούλευσε» τονίζοντας χαρακτηριστικά την εξής φράση: «Ο ειδοποιημένος είναι κατά το ήμισυ σωσμένος».

Όπως ήταν επόμενο, έγιναν συλλήψεις και ανακρίσεις μαθητών και καθηγητών και εκτοπισμοί. Έτσι οι Ιταλοί, που από τον Ιούνιο του 1941 είχαν στείλει στο νησί των Παξών εξορία πολλούς Κερκυραίους πατριώτες με εθνική δράση, ύστερα από τα επεισόδια της Λιτανείας του Πρωτοκύριακου, εδημιούργησαν και νέο τόπο εξορίας το νησάκι των Οθωνών. Εκεί έστειλαν τους νέους, που είχαν συλλάβει.

Την σημασία, που είχε αυτή η μαθητική εκδήλωση, τονίζει στο βιβλίο του «ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΗΣΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΣ» (τόμος 2ος, σελ. 489), ο αείμνηστος Κερκυραίος ιστορικός συγγραφέας Σπύρος Κατσαρός (1927 – 1986) με την εξής επιγραμματική φράση:

«Η εκδήλωση αυτή ήταν η πρώτη αντιστασιακή εκδήλωση τόσο στην Κέρκυρα, όσο και στην Ελλάδα ολόκληρη. Εκδηλώσεις αντιστασιακές, έγιναν αργότερα και άλλες πολλές. Ήταν όμως προμελετημένες και οργανωμένες, ενώ η εκδήλωση της πρώτης Κυριακής του Νοεμβρίου του 1941, ήταν τελείως αυθόρμητη και πήγαζε μέσα από την αντιπάθεια και το μίσος με τα οποία περιέβαλλαν οι Κερκυραίοι τους Ιταλούς σε όλο το διάστημα της κατοχής».

Το γεγονός αυτό, θυμίζει σήμερα μια πλάκα, που έχει εντοιχίσει ο Δήμος Κερκυραίων στο Β΄ Γυμνάσιο Κέρκυρας. Στο πάνω μέρος είναι χαραγμένο το έμβλημα της Κέρκυρας «η απήδαλος ναυς» (το χωρίς τιμόνι πλοίο) και οι λέξεις ΔΗΜΟΣ ΚΕΡΚΥΡΑΙΩΝ.

Κατόπι είναι χαραγμένη με κεφαλαία γράμματα η εξής επιγραφή:

«ΣΤΗ ΜΙΚΡΗ ΤΟΥΤΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟΚΥΡΙΑΚΟ ΤΟΥ ΝΟΕΜΒΡΗ ΜΗΝΑ TΡΕΙΣ ΣΤΑ 1941, ΤΑ ΜΑΘΗΤΙΚΑ ΝΕΙΑΤΑ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΑΝ ΑΥΘΟΡΜΗΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΜΑΖΙΚΗ ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΗ ΣΚΛΑΒΩΜΕΝΗ ΕΥΡΩΠΗ».

(Στην ανωτέρω επιγραφή πρέπει να αντικατασταθεί η λέξη ΤΡΕΙΣ με την ορθή ΔΥΟ).

Την ιστορική αυτή εκδήλωση της κερκυραϊκής μαθητικής νεολαίας κατά των Ιταλών κατακτητών εχαιρέτησε τότε η αείμνηστη λογία και ποιήτρια Ειρήνη Δενδρινού (1880 – 1974) με το εξής ποίημά της:

ΠΡΩΤΟΚΥΡΙΑΚΟ ΝΟΕΜΒΡΗ 1941
(Αφιερωμένο στα κορίτσια και τα αγόρια των Γυμνασίων)

Μες στη μαύρη ερημιά, που θλιφτά μας πλακώνει
στη δειλία, στην ψευτιά, στην ντροπή, που μας ζώνει,
στο συμφέρον το αισχρό, που τα αισθήματα θάβει,
δεν ζούμε όλοι, ωιμέ, με ωραιότητα σκλάβοι.
Τα κορμιά σας μικρά, μα υψώθηκαν γιγάντια
μπρος στη βία του εχθρού, στη χαμέρπεια ενάντια.
Η γροθιά σας μικρή κι η φωνή σας φωνούλα,
μα η ψυχή σας τρανή, δεν την πιάνει τρεμούλα.
Γεια χαρά σας, παιδιά! Το γλυκόπονο τ’αγέρι
Της χρυσής Λευτεριάς στο δικό σας το χέρι.

Θαυμάσιο, υπέροχο είναι αυτό το ποίημα, το εμπνευσμένο από την περίφημη εκείνη εθνική εκδήλωση των παιδιών της Κέρκυρας ενάντια στην Ιταλική δολιότητα, που προσπαθούσε άδικα και εγκληματικά να αποσπάσει οριστικά τα ΕΛΛΗΝΙΚΑ από τα βάθη των αιώνων νησιά του Ιονίου από την αγκαλιά της μάνας Ελλάδας, για να τα ενώσει με την Ιταλία.

Η εκδήλωση του Πρωτοκύριακου του 1941 των παιδιών της Κέρκυρας κατά των Ιταλών του Μουσσολίνι είναι ακόμα ένα αιώνιο μάθημα σε κάθε επίδοξο επιδρομέα, ότι η αθάνατη, η γνήσια Ελληνική ψυχή παραμένει και θα παραμένει αδούλωτη και ότι ματαιοπονεί, όποιος νομίζει και ονειρεύεται ότι θα μπορέσει να της ξεριζώσει την ορθόδοξη χριστιανική της Ελληνική συνείδηση.
___________________________________
Με την ευγενική φροντίδα του φίλου Alfis την 1/11/2002 στο club ανεμο-tsouknides
Αχθοφόρος: Ροδιά

Ο Μουσολίνι, για πρώτη φορά, προσπάθησε να κατακτήσει την Κέρκυρα

Από ένα κείμενο του Franco Pezzone

Πριν από εβδομήντα εννέα χρόνια (86 χρονια πριν απο σημερα)

Μεσημέρι Αυγούστου. Ζέστη. Η Κέρκυρα είναι λουσμένη στον ήλιο. Η θάλασσα έχει ένα χρώμα και μια διαύγεια που δεν περιγράφονται. Οι κάτοικοι, ήρεμοι, ήδη σκέφτονται το μεσημεριανό φαγητό. Ξάφνου, πέρα στον ορίζοντα αρχίζουν να προβάλουν σκιές πλοίων. Λίγοι είναι εκείνοι που το προσέχουν. Και η ζωή συνεχίζεται ήρεμα, όπως και πριν. Ξαφνικά, στις 15:30 της 31ης Αυγούστου του 1923, ιταλικά πολεμικά πλοία, υπό τις διαταγές του ναυάρχου Σολάρι, ρίχνουν τις άγκυρές τους στα νερά της Κέρκυρας. (Στη φωτο το πλοίο «Κόντε ντι Καβούρ», της ναυτικής μοίρας που βομβάρδισε την Κέρκυρα)

Από ένα πλοίο κατεβαίνει μια λέμβος στην οποία επιβιβάζεται ο πλοίαρχος Φοσκίνι. Ο πλοίαρχος, με το που φτάνει στη στεριά, πηγαίνει στο διοικητή της φρουράς της Κέρκυρας και …επιβάλει την παράδοση του νησιού. Κατόπιν επιστρέφει στο πλοίο. Τίποτε δεν δικαιολογεί το τελεσίγραφο αυτό των Ιταλών προς τη φρουρά της Κέρκυρας. Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος είχε πλέον τελειώσει. Και μάλιστα οι δύο λαοί ήταν σύμμαχοι.

Το νέο, που μοιάζει με ψέμα, διαδίδεται γρήγορα στην πόλη. Πλέον, ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει. Τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα προς την ελληνική σημαία που κυματίζει στο παλαιό Φρούριο. Πλησιάζει η ώρα λήξης του τελεσιγράφου, αλλά στον ουρανό δεν ανεβαίνει η άσπρη σημαία παράδοσης του νησιού. Αιφνίδια, τα κανόνια των ιταλικών πολεμικών πλοίων αρχίζουν να βροντούν το ένα μετά το άλλο. Χτυπούν το νησί τριάντα πέντε φορές. Ο Νομάρχης Π. Ευριπεός, χωρίς να επιτρέψει να ριχτεί έστω μία βολή ως ανταπάντηση διατάσει την παράδοση του νησιού. Αμέσως μετά οι Ιταλοί στρατιώτες αποβιβάζονται και καταλαμβάνουν το νησί χωρίς να συναντήσουν καμία αντίσταση. Στο μεταξύ οι Κερκυραίοι θρηνούν γύρω στους εξήντα νεκρούς. Οι τραυματίες είναι γύρω στους δέκα. Oλοι σχεδόν πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία που στεγάζονταν στο Παλαιό Φρούριο. Έτσι λοιπόν ο Μουσολίνι δείχνει στον κόσμο όλη του τη… δύναμη!

Πώς όμως φτάσαμε σε αυτό το σημείο;

Αμέσως μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο δημιουργήθηκε η «Κοινωνία των Εθνών», σκοπός της οποίας ήταν η επίλυση των διεθνών διαφορών, ώστε να αποφευχθούν νέοι πόλεμοι. Αμέσως φάνηκαν τα όρια του διεθνούς αυτού συμβουλίου και η ανησυχία των κρατών που είχαν προσχωρήσει σε αυτό (αν και για διαφορετικούς λόγους). Η Ιταλία με την έλευση του φασισμού προσπάθησε να παίξει και στο εσωτερικό της Κοινωνίας των Εθνών, το ρόλο της μεγάλης δύναμης. Οι αναταραχές στην Αλβανία, λόγω του αυτονομιστικού κινήματος του Αχμέντ Τζόγκχου, η άρνηση της κυβέρνησης Μπονόμι για ένα είδος προτεκτοράτου στη χώρα, οι συνεχείς επιδρομές ενόπλων συμμοριών και τα σχέδια κατάκτησης της Ελλάδας και της Γιουγκοσλαβίας που αποσκοπούσαν σε μια διαίρεση της χώρας, ώθησαν το «Συμβούλιο των Πρέσβεων» να ορίσει μια μεικτή στρατιωτική Επιτροπή, της οποία θα προέδρευε ο Ιταλός στρατηγός Ενρίκο Τελλίνι, προκειμένου να προσδιοριστούν, επί τόπου, τα οριστικά σύνορα της Αλβανίας. Μετά από μία πρώτη συνδιάσκεψη στο Παρίσι και κατόπιν στη Φλωρεντία, στις 7 Μαρτίου 1922, η Επιτροπή κατέληξε σχετικά με το θέμα των ελληνοαλβανικών συνόρων. Οι εργασίες αυτές καθαυτές ξεκίνησαν την πρώτη Μαϊου 1923 μέσα σε κλίμα έντονων αντιδικιών μεταξύ του συνταγματάρχη Δ. Μπότσαρη, ο οποίος κατηγορούσε τον Ιταλό στρατηγό για εξυπηρέτηση των αλβανικών συμφερόντων, και της αλβανικής αντιπροσωπείας, η οποία προσπαθούσε να εκμηδενίσει την ελληνική.

Ο στρατηγός Ε. Tελλίνι, πρόεδρος της Επιτροπής χάραξης των συνόρων, αποφάσισε να καλέσει την ελληνική και την αλβανική αντιπροσωπεία στη συνοριακή γραμμή της Κακαβιάς στις 27 Αυγούστου 1923. Όμως η ιταλική αποστολή ουδέποτε έφτασε εκεί. Εξοντώθηκε σε μια ενέδρα κατά μήκος του δρόμου που οδηγούσε στα Γιάννενα. Έπεσαν ο στρατηγός Ε. Τελλίνι και ο βοηθός του, ο υπολοχαγός Μ. Μπονατσίνι, ο αρχίατρος Α. Κόρτι, ο οδηγός Ρ. Φαρνέττι και ο Ηπειρώτης διερμηνέας Τ. Γκχέτζιρι.

Την ίδια στιγμή ο Μουσολίνι στέλνει στην Ελληνική Κυβέρνηση ένα τελεσίγραφο στο οποίο αξίωνε : την επίσημη συγγνώμη της, μεγαλοπρεπή ταφή των θυμάτων στον καθολικό ναό των Αθηνών, απόδοση τιμών στην ιταλική σημαία και στους στρατιώτες που δολοφονήθηκαν, καταζήτηση, σύλληψη και άμεση εκτέλεση των ενόχων εντός πέντε ημερών και αποζημίωση πενήντα εκατομμυρίων. Η Ελληνική Κυβέρνηση απάντησε ότι ήταν σύμφωνη σχετικά με την απόδοση τιμών και τη μεγαλοπρεπή κηδεία (ο θάνατος είχε επέλθει εντός του ελληνικού εδάφους), αλλά για τους υπεύθυνους του θανάτου τους δεν ήταν σε θέση να κάνει κάτι, από τη στιγμή που ήταν πιθανότατα μέλη μιας αλβανικής συμμορίας.

Ο Μουσολίνι εξέλαβε την απάντηση αυτή ως άρνηση στο τελεσίγραφό του και διέταξε το ναύαρχο Σολάρι να αποπλεύσει αμέσως με μια μοίρα για την Κέρκυρα και να την καταλάβει. Αμέσως μετά την κατοχή του νησιού από τους Ιταλούς, ο διεθνής τύπος, που αρχικά ήταν με το μέρος της Ιταλίας λόγω της άνανδρης εξολόθρευσης της Αποστολής Τελλίνι, τάσσεται στο πλευρό της Ελλάδας.

Έπειτα από μάταιες και αναρίθμητες συζητήσεις στην Κοινωνία των Εθνών, το Συμβούλιο των Πρέσβεων επιλαμβάνεται του θέματος και αποφασίζει ότι :

- Η Ελλάδα θα πρέπει να ζητήσει συγνώμη από τους εκπροσώπους της Ιταλίας, της Γαλλίας και της Μεγάλης Βρετανίας,

- Η κηδεία των θυμάτων θα πρέπει να γίνει στον καθολικό ναό των Αθηνών, παρούσης της ελληνικής κυβέρνησης,

- μια επιτροπή αποτελούμενη από Ιταλούς, Γάλλους, Άγγλους και Ιάπωνες θα κάνει έλεγχο στις έρευνες που πρόκειται να διεξάγει η ελληνική πλευρά για τα θύματα της Αποστολής,

- το Μόνιμο Δικαστήριο της Χάγης θα πρέπει να ορίσει μια αποζημίωση υπέρ της ιταλικής Κυβέρνησης,

- ως εγγύηση η Ελλάδα θα πρέπει να καταβάλει πενήντα εκατομμύρια ιταλικές λιρέτες.

Στις 21 Σεπτεμβρίου η διασυμμαχική Επιτροπή, που έκανε τον έλεγχο στις έρευνες για τη δολοφονία της Αποστολής Τελλίνι, αφού διαπίστωσε την αδυναμία της ελληνικής πλευράς να εξακριβώσει την ταυτότητα των δραστών, αποφάσισε πως η Κυβέρνηση αυτή θα έπρεπε να καταθέσει στην Τράπεζα της Ιταλίας αποζημίωση πενήντα εκατομμυρίων.

Το ποσό κατατίθεται αμέσως στην Ιταλία, όπως είχε συμφωνηθεί. Στις 27 Σεπτεμβρίου τα ιταλικά στρατεύματα αποχωρούν από το νησί της Κέρκυρας.

Η «υπόθεση Κέρκυρα» μαρτυρεί την αδυναμία της Κοινωνίας των Εθνών να αποτρέψει τα ίδια της τα μέλη να από το να προβαίνουν σε επιθέσεις. Πράγματι η Ιαπωνία θα εισβάλει στη Μαντζουρία το 1931, ενώ, αμέσως μετά, η Γερμανία θα προσαρτήσει στο έδαφος της τα Σουδήτια Όρη. Βρισκόμαστε πλέον στο κατώφλι του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Η έκρηξη του πολέμου, ο οποίος ακολούθησε αμέσως μετά, ήταν η απόδειξη της πλήρους αποτυχίας της Κοινωνίας των Εθνών και του ότι ο Μουσολίνι με την εισβολή στην Κέρκυρα το 1923, ήδη σκεφτόταν να «κατακτήσει» ολόκληρη την Ελλάδα.
_______________________
Με την ευγενική φροντίδα του φίλου Alfis στο club ανεμο-tsouknides, όπου αναρτήθηκε στις 13/8/2002 14:30
Αχθοφόρος: Ροδιά