Σελίδες

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα κοινωνια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα κοινωνια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 24 Ιουνίου 2026

ενα αποτρόπαιο έγκλημα

Θα μου πεις και ποιο έγκλημα δεν είναι αποτρόπαιο, σε αυτό εδώ το έγκλημα όμως έπαιξε μεγάλο ρόλο, τον μεγαλύτερο ρόλο, τον πρωταγωνιστικό, η Κοινή Γνώμη. Η Κοινωνία της εποχής, δηλαδή, δίκασε και καταδίκασε. Διάβασε προσεκτικά και θα βγάλεις το ανάλογο συμπέρασμα. Το δικό μου συμπέρασμα είναι ότι πιθανότατα σήμερα να ήτανε κάπως διαφορετικό το αποτέλεσμα. Ας ξεκινήσουμε όμως την ιστορία...

Την Τρίτη 6 Ιανουαρίου 1931, ανήμερα της γιορτής των Θεοφανίων, ο μικρός Γιαννάκης Γκίκας, παίζοντας στην όχθη του ποταμού Κηφισσού -και συγκεκριμένα στη γέφυρα που τότε τη γνώριζαν σαν “γέφυρα Τρίμμη” στην περιοχή που τότε επίσης, ονομαζόταν “Κοκκαλάδικα”- ανακάλυψε, ριγμένα στις όχθες του ποταμού, δυο τσουβάλια. Αμέσως έτρεξε να ειδοποιήσει τους δικούς του, και σε λίγο έφτασαν εκεί, ο πατέρας του, Παναγιώτης Γκίκας, και ο γείτονας και συγγενής του Γκίκα, Νίκος Νίκας. Όταν είδαν τα τσουβάλια και επειδή υπέθεσαν ότι μάλλον θα ήταν κάποια λεία ληστείας πήγαν στον αστυνομικό σταθμό Γκαζοχωρίου για να κάνουν γνωστό το γεγονός στην Αστυνομία. Όταν έφτασε εκεί ο αστυφύλακας του αστυνομικού τμήματος Γκαζοχωρίου, έσκισαν σε μια άκρη τα τσουβάλια και εκτός από τη δυσοσμία που απλώθηκε στον αέρα είδαν και κομμάτια ματωμένης ανθρώπινης σάρκας. Ο αστυφύλακας ειδοποίησε αμέσως τους ανωτέρους του, και αυτοί ειδοποίησαν με τη σειρά τους την Εισαγγελεία Πλημμελειοδικών, την Αστυνομική Διεύθυνση και τη Γενική Ασφάλεια. Μαζί με τους ανώτερους αστυνομικούς κατέφτασε το κινηματογραφικό συνεργείο της Υπηρεσίας Εγκληματολογικών Αναζητήσεων, το τμήμα Σήμανσης, ο ιατροδικαστής Γιώργος Τρουπάκης και οι δημοσιογράφοι.

Αφού κινηματογραφήθηκε -για πρώτη φορά στα εγκληματολογικά χρονικά της χώρας μας – ο τόπος του εγκλήματος, αφού πάρθηκαν οι απαραίτητες φωτογραφίες καθώς και γύψινα αποτυπώματα από αχνάρια ποδιών στο λασπωμένο έδαφος, το πτώμα μεταφέρθηκε στο Νεκροτομείο Αθηνών, που τότε βρισκόταν στη οδό Σωκράτους. Παρουσία του ιατροδικαστού Τρουπάκη, του καθηγητού Ιατροδικαστικής Ιωάννου Γεωργιάδου, του διοικητού της Γενικής Ασφαλείας και τους δημοσιογράφους, οι ιατροδικαστές άνοιξαν τα τσουβάλια για να εξετάσουν το περιεχόμενό τους.

Το θέαμα ήταν συγκλονιστικό και σχεδόν πρωτόγνωρο για τα δεδομένα εκείνης της εποχής: τα δυο τσουβάλια περιείχαν μέσα δυο δέματα φτιαγμένα από πολύχρωμο ύφασμα από αυτά που τότε χρησιμοποιούσαν οι παπλωματάδες για να φτιάχνουν φτηνά παπλώματα, ραμμένα με σακοράφα με πολλή προσοχή και επιδεξιότητα. Κάτω από αυτό το ύφασμα βρισκόταν μια λινάτσα, μέσα σε αυτή χαρτί περιτυλίγματος από αυτό που τύλιγαν τα τρόφιμα και μέσα σε αυτό, υπήρχαν τμήματα ανθρώπινου σώματος. Συγκεκριμένα, στο ένα τσουβάλι βρέθηκαν δυο γυμνά ανδρικά πόδια χωρισμένα μεταξύ τους, και το αριστερό χέρι του θύματος κομμένο από την κλείδωση του ώμου. Στο άλλο βρέθηκε ο γυμνός επίσης κορμός ενός άντρα καθώς και το κεφάλι αποκομμένο από τον κορμό. Το θύμα φαινόταν ότι ήταν άντρας μεταξύ 35 με 45 χρονών, ξυρισμένος, με περιποιημένο μουστάκι, περιποιημένα στο κουρείο νύχια, καθαρός, εύσωμος και με ύψος περίπου 1.70. Ο ιατροδικαστής Γεωργιάδης, κουβεντιάζοντας με τους δημοσιογράφους, είπε ότι οι τομές είχαν γίνει με τόση ακρίβεια και ψυχραιμία που δεν κόπηκε ούτε ένας άχρηστος μυς, οι εξαρθρώσεις των οστών ήταν τέλειες χωρίς να κακοποιηθεί κανένα κόκκαλο, ώστε ήταν βέβαιος -λαθεμένα όπως αποδείχτηκε αργότερα- ότι ο δράστης ήταν οπωσδήποτε γιατρός, και δη χειρουργός, και μάλιστα πεπειραμένος.

Ο ιατροδικαστής Γεωργιάδης, συνεχίζοντας τα λάθη του, θα πει -εξηγώντας τις πάμπολλες τομές που βρέθηκαν στο στήθος του νεκρού- ότι προφανώς το θύμα βασανίστηκε ενώ ήταν ζωντανό για να του αποσπάσουν κάποιο μυστικό. Ύστερα από λίγες μέρες θα παραδεχτεί ότι οι τομές έγιναν μετά θάνατο αλλά μάλλον το κακό έχει ήδη γίνει. Γιατί όπως γράφει ο δημοσιογράφος Λεωτσάκος "επιμένω για το ζήτημα των πρόωρων και εσφαλμένων εκείνων εκτιμήσεων του καθηγητού περί βασανιστηρίων και περί απειλών του θύματος για να αποκαλύψει μυστικό και της κατόπιν εκτελέσεως του, γιατί αυτές έδωσαν τον τόνο στους δημοσιογράφους και στις εφημερίδες και παρέσυραν όλη την κοινή γνώμη, ώστε να προκληθούν και σκηνές ακόμη, και να απειληθεί και λιντσάρισμα ακόμα των ενόχων και να επέλθη καταδίκη σε ανεπανόρθωτη ποινή από τόσον επηρεασθέντας ενόρκους, οι οποίοι δεν αντελήφθησαν ότι είχαν να κάνουν με ένα απλό οικογενειακό δράμα, με ένα σωρό ελαφρυντικά". 

Οι ιατροδικαστές κατάφεραν με ειδικές ενέσεις να δώσουν στο πρόσωπο του θύματος κάτι από την εν ζωή κατάσταση του, και έτσι δημοσίευσαν τη φωτογραφία του όλες οι εφημερίδες για να βοηθήσουν στην αναγνώριση του πτώματος. Η Αστυνομία και η Γενική Ασφάλεια είχαν κινητοποιήσει σχεδόν όλες τις δυνάμεις τους, στην προσπάθεια εξιχνίασης της υπόθεσης και τις αμέσως επόμενες ώρες σχεδόν 200 άτομα συνέρρευσαν στη μικρή αίθουσα του νεκροτομείου για να δουν το πτώμα.

Την Τετάρτη το πρωί και αφού οι εφημερίδες είχαν δημοσιεύσει την περιγραφή του αγνώστου θύματος και καλούσαν όσους είχαν εξαφανισμένους το τελευταίο δεκαήμερο να περάσουν από το Νεκροτομείο, ο ανθυπομοίραρχος Ταμπακόπουλος που είχε δει το πτώμα στις εφημερίδες, πήγε στο Νεκροτομείο και είπε ότι το πτώμα ανήκει -μάλλον- στον φίλο του Δημήτρη Αθανασόπουλο, εργολάβο, κάτοικο στη συνοικία του Χαροκόπου, Θησέως. Επειδή όμως ο Ταμπακόπουλος δεν ήταν 100% σίγουρος, πήγε και έφερε τον γιατρό Δημήτριο Καρτσώνη, συμπατριώτη, συγγενή και προσωπικό γιατρό του θύματος, για να επιβεβαιώσει τη γνώμη του. Και πραγματικά, όταν έφτασε ο γιατρός Καρτσώνης και εξετάζοντας κάποιες παλιές ουλές και ίχνη από παλιά κατάγματα που ήξερε ότι είχε ο φίλος του, επιβεβαίωσε την ταυτότητα του.

Οι επόμενες μέρες

Τις επόμενες ώρες, της Τετάρτης 7 Ιανουαρίου και μόλις επιβεβαιώθηκε η ταυτότητα του, αστυνομικοί με πολιτικά και από κοντά και δημοσιογράφοι κατευθύνθηκαν στο σπίτι του, όσο πιο γρήγορα μπορούσαν. Ο αστυνόμος Λαμπρινόπουλος και λίγοι άντρες του, μπήκαν στο σπίτι του θύματος ενώ οι υπόλοιποι άντρες του ΙΑ' Αστυνομικού τμήματος είχαν περιζώσει το κτίριο, και εκεί συνάντησαν την οικογένεια του. Τη γυναίκα του Σοφία (Αθανασοπούλου), και την πεθερά του (Αρτέμις Κάστρου). Επίσης, στο σπίτι ζούσε και η υπηρέτρια Γιαννούλα Μπέλλου ενώ εκείνη την ώρα βρήκαν και τον 19χρονο Δημήτρη Μοσκιό, πρώτο εξάδελφο της Αρτέμιδος Κάστρου, άρτι αφιχθέντα από την ιδιαίτερη παρτίδα του, την Κεφαλονιά. Με την αναγνώριση του πτώματος άρχισαν να καλούνται στη Γενική Ασφάλεια και να δίνουν καταθέσεις όλο και περισσότερα άτομα σχετιζόμενα με τον έναν ή τον άλλο τρόπο με τον Αθανασοπούλου.

Η νύχτα του φόνου

Το απόγευμα του Σαββάτου 3 Ιανουαρίου, ο Αθανασόπουλος συναντάται με τον ξάδελφο και γιατρό του Δημήτριο Καρτσώνη και αφού παίρνουν μαζί τους και τα τρία παιδιά του, πηγαίνουν στο Φάληρο βόλτα, και επιστρέφουν στις 6 το απόγευμα. Αφήνουν τα παιδιά στο σπίτι, παίρνουν τα εσώρουχα του Αθανασοπούλου –γιατί σκόπευε να κοιμηθεί σε ξενοδοχείο- και φεύγουν για την πλατεία Ομονοίας όπου και χώρισαν. Στις 9 το βράδυ ο Αθανασόπουλος βρίσκεται στο καφενείο “Νέον” της Ομόνοιας, όπου πληρώνει κάποιον εργολάβο, και στις 10:00 θεάται στο ζυθεστιατόριο “Κρίνος”, όπου και συναντιέται με τον Σπύρο Γυφτέα, αδελφό του συνεταίρου του. Μπαίνουν στο αυτοκίνητο του Γυφτέα, πηγαίνουν στο σπίτι της δακτυλογράφου Δανάης Χατζηπαναγιώτου, παίρνουν εκείνη, τη μητέρα της και τον 11χρονο αδελφό της και πάνε στο ζυθεστιατόριο “Γεμενάκη” στο Παλαιό Φάληρο για να διασκεδάσουν. Εκεί παραμένουν μέχρι τις 1:00 τα ξημερώματα και στις 1:30 τον αφήνουν έξω από το σπίτι του. Θεωρητικά, εκεί χάνονται τα ίχνη του μιας και η οικογένεια του αρνείται ότι τελικά μπήκε στο σπίτι. Οι γυναίκες δέχονται τις επόμενες μέρες τις επισκέψεις των φίλων του που τον αναζητούσαν, αλλά απαντούσαν σε όλους ότι δεν τον έχουν δει καθόλου. 

Σε αυτό ακριβώς το κρίσιμο σημείο -που χάνονται τα ίχνη του Αθανασόπουλου- η Αστυνομία είχε επικεντρώσει όλες τις προσπάθειές της. Οι φίλοι του Αθανασόπουλου Γυφτέας και Χατζηπαναγιώτου ισχυρίζονταν ότι το είχαν αφήσει ζωντανό έξω από την πόρτα του σπιτιού του, η οικογένειά του ισχυρίζονταν ότι ο Αθανασόπουλος δεν μπήκε ποτέ μέσα. Ήταν πλέον φανερό ότι κάποιοι ψεύδονταν και η Αστυνομία έπρεπε να βρει ποιοι. Οι Καρτσώνης, ο Γυφτέας και οι δυο κυρίες Χατζηπαναγιώτου κρατούνταν στην Ασφάλεια όπου υποβάλλονταν σε πολύωρες ανακρίσεις. Στη Γενική Ασφάλεια οδηγήθηκαν και η πεθερά του θύματος, η υπηρέτρια και ο νεαρός ξάδερφος της Αρτέμιδος, Μοσκιός, όπου και αυτοί υποβλήθηκαν σε εξονυχιστική ανάκριση.

Οι έρευνες συνεχίζονται

Ταυτόχρονα το σπίτι υποβλήθηκε σε ενδελεχή έρευνα και δεν άργησαν να προκύψουν κάποιες σημαντικές αποδείξεις. Βρέθηκαν κάποιες κηλίδες αίματος στην πίσω αυλή, ξύσματα των οποίων μεταφέρθηκαν στα εργαστήρια της Υπηρεσίας Εγκληματολογικών Αναζητήσεων για ανάλυση, βρέθηκαν οι ίδιες ακριβώς κλωστές, ο ίδιος ακριβώς σπάγκος και το ίδιο ακριβώς ύφασμα που είχαν χρησιμοποιηθεί στο πακετάρισμα του πτώματος. Επίσης κατασχέθηκαν μαχαίρια, μαχαιρίδια και άλλα μικροαντικείμενα για να εξεταστούν από ειδικό επιστήμονα για να εξακριβωθεί μήπως υπάρχουν πάνω τους κηλίδες αίματος. Επίσης πήραν από το μαγειρείο και το πλυσταριό του σπιτιού ποσότητα τέφρας και χώματος για να εξεταστεί και αυτή για αίμα, το ίδιο έγινε και με τα παπούτσια και τις παντόφλες της οικογένειας. Βρέθηκαν οι μαγαζάτορες από τους οποίους αγοράστηκαν τα χαρτιά, τα υφάσματα και οι σπάγκοι, και εκείνοι υπέδειξαν την υπηρέτρια Γιαννούλα Μπέλλου σαν αγοράστρια, και τέλος οι γείτονες είχαν δει ένα κάρο να σταματάει στο σπίτι τη Δευτέρα το απόγευμα και να παίρνει κάποια τσουβάλια.

Την Πέμπτη 8 Ιανουαρίου διενεργείται και συμπληρωματική νεκροψία από τον Γεωργιάδη και τον ιατροδικαστή Τρουπάκη, και τότε βρίσκονται και οι τρύπες στο κεφάλι του Αθανασόπουλου από σφαίρες. Οι σφαίρες, δύο, ήταν από περίστροφο τύπου Μπράουνιγκ και αυτές ήταν η αιτία του θανάτου του Αθανασόπουλου. Επίσης διαπιστώνεται ότι οι τομές που έφερε στο στήθος του ο Αθανασόπουλος είχαν γίνει -τελικά- μετά τον θάνατό του, και ότι είχε υποστεί απόπειρα στραγγαλισμού.

Την Παρασκευή 9 Γενάρη μεταφέρθηκε και η Φούλα Αθανασοπούλου στα κρατητήρια της Ασφάλειας αφού η έντονη αιμορραγία της εμμήνου ρύσεως της την είχε κρατήσει τις προηγούμενες μέρες κλινήρη. Τα παιδιά ανέλαβε να τα προσέχει η οικογένεια Παπαδάκη του πάνω ορόφου. Οι ανακρίσεις των τεσσάρων υπόπτων συνεχίζονταν με εντατικούς ρυθμούς και όλο και πιο συχνά έπεφταν σε αντιφάσεις μεταξύ τους. Η πιο σημαντική από αυτές ήταν η μαρτυρία του Μοσκιού ότι το βράδυ του φόνου είχε κοιμηθεί στο σπίτι του Αθανασόπουλου, στο δωμάτιο της ξαδέρφης του Κάστρου ενώ οι γυναίκες υποστήριζαν ότι δεν είχε κοιμηθεί εκεί. Την ίδια μέρα και αφού είχαν ανακριθεί σχεδόν οι πάντες που σχετίζονταν με τη ζωή του Αθανασόπουλου με οποιοδήποτε τρόπο, άρχισαν να απολύονται μερικοί από αυτούς. 

Με τις ανακρίσεις των, υπόπτων πλέον, γυναικών να προχωρούν, ο υπεύθυνος της υπόθεσης, Διευθυντής της Γενικής Ασφάλειας Αριστοτέλης Κουτσουμάρης, Πέμπτη απόγευμα ήδη, πήγε στον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Κιουρτσάκη και του ανέφερε τις αποδείξεις που είχε μέχρι τότε συγκεντρώσει. Ο Κιουρτσάκης χαρακτήρισε το αδίκημα “φόνο μετά ληστείας” και παρέπεμψε την υπόθεση στον ανακριτή του Ε' Αστυνομικού τμήματος Ρουμελιανάκη με την εντολή να επιληφθεί της υπόθεσης. Ο Κιουρτσάκης ωστόσο, έδωσε διαταγή στον Αστυνομικό Διευθυντή να συνεχίσει τις έρευνές του. Την Παρασκευή 9 Ιανουαρίου είχαν αφεθεί ελεύθεροι οι πάντες, εκτός από την οικογένειά του και το γιατρό Καρτσώνη.

Οι ομολογίες

Πρώτος, τη νύχτα του Σαββάτου 11 Ιανουαρίου ομολόγησε ο Δημήτρης Μοσκιός. Όταν τον κάλεσε στο γραφείο του ο διευθυντής Κουτσουμάρης για ακόμα μια ανάκριση, είχε τοποθετήσει τα ρούχα και το καπέλο του Αθανασόπουλου πάνω σε μια καρέκλα, με τρόπο ώστε να μοιάζει στον μακαρίτη εργολάβο. Ο Μοσκιός ταράχτηκε πάρα πολύ, και αφού ο Κουτσουμάρης του είπε ότι η ανιψιά του τα είχε πει όλα, άρχισε να μιλάει και ο Μοσκιός. Συγκεκριμένα, είπε ότι είχε πολλές υποχρεώσεις στην ξαδέρφη του γιατί εκείνη τον φρόντιζε από τότε που ήρθε στην Αθήνα. Από τότε που ο Αθανασόπουλος εγκατέλειψε το σπίτι του στις 15 Δεκέμβρη, ο Μοσκιός κοιμόταν τις περισσότερες φορές εκεί. Το Σάββατο τη νύχτα άκουσαν τον Αθανασόπουλο που μπήκε στο σπίτι του και μετά άκουσαν καυγά με τη γυναίκα του. Ήτανε εξαγριωμένοι μαζί του, λέει, γιατί τυραννούσε συχνά την οικογένεια του. 

Το πρωί που σηκώθηκαν πήγαν μέσα και τον σκότωσαν, το βράδυ της Κυριακής τον κομμάτιασαν και τον έραψαν μέσα στα τσουβάλια. Η ξαδέρφη του μέσω ενός Μαγουλόπουλου που έμενε στη Καλλιθέα κανόνισε να βρεθεί το κάρο με το οποίο μεταφέρθηκαν τα τσουβάλια. Το μαχαίρι και το περίστροφο του εγκλήματος τα παρέδωσε για φύλαξη σε ένα σπίτι στον Πειραιά. Μετά ομολόγησε η πεθερά Άρτεμις Κάστρου, μετά η υπηρέτρια Γιαννούλα Μπέλλου και τέλος και η Φούλα Αθανασοπούλου. Η Μπέλλου και η Κάστρου είπαν περίπου τα ίδια, αλλά αθωώνοντας εντελώς τη Φούλα, υποστηρίζοντας ότι την ώρα του φόνου ήταν έξω από το σπίτι και δεν αναμίχθηκε σε καμιά άλλη ενέργεια. 

Ο Σπύρος Μαγουλόπουλος παρόλο που τον υποδείκνυαν σαν το άτομο που έκανε τις συνεννοήσεις για τον καραγωγέα και επίσης ότι βοήθησε να ρίξουν το πτώμα, αρνήθηκε τα πάντα. Ισχυριζόταν ότι ναι μεν έμαθε για το έγκλημα τη Δευτέρα το πρωί από την Κάστρου που του ζήτησε τη βοήθειά του, αλλά αυτός έφυγε μη δίνοντας κανενός είδους βοήθεια, πέρα από το ότι δεν ανάφερε τίποτα στην Αστυνομία. Αμέσως, βέβαια, αφέθηκε ελεύθερος ο Καρτσώνης που κρατιόταν εξαιτίας της ιατροδικαστικής έκθεσης του Γεωργιάδη, -για τον γιατρό που έπρεπε να είχε κάνει τον τεμαχισμό- και πλήθος συγγενών, φίλων και δημοσιογράφων τον περίμεναν για να μιλήσουν μαζί του. 

Ο ανακριτής Ρουμελιανάκης, που περίμενε διακριτικά να τελειώσει η προανακριτική διαδικασία, έσπευσε μέσα στη νύχτα, στο κτίριο της Γενικής Ασφάλειες, για να πάρει τις πρώτες απολογίες των δραστών, πριν προλάβουν να διορίσουν δικηγόρους. Το απόγευμα της Κυριακής 12 Ιανουαρίου 1931 ο Ρουμελιανάκης πήρε και συμπληρωματικές απολογίες, διευκρινίζοντας κάποια σκοτεινά σημεία και πλέον, αφού τους απήγγειλε κατηγορίες για φόνο εκ προμελέτης, οι κατηγορούμενοι μπόρεσαν να επικοινωνήσουν με τους δικηγόρους τους. Έγιναν κάποιες σκέψεις να γίνει αναπαράσταση του εγκλήματος –αν και μόνο στο διάβασμα της είδησης στις εφημερίδες, χιλιάδες κόσμου συγκεντρώθηκαν έξω από το σπίτι του φόνου, με άγριες διαθέσεις για τους κατηγορούμενους– αλλά η Αστυνομία αποφάσισε να αφήσει την πρωτοβουλία αυτή να την πάρει η ανακριτική αρχή. 

Η ανακριτική αρχή, με τη σύμφωνη γνώμη της Αστυνομίας ότι το έγκλημα είχε διαλευκανθεί και ως προς τις τελευταίες του λεπτομέρειες, δεν έκανε αναπαράσταση (κάτι που τελικά όμως, δυσκόλεψε τη διαδικασία της δίκης, γιατί οι διαφορές στις λεπτομέρειες που ο κάθε κατηγορούμενος υποστήριζε δεν μπόρεσαν ποτέ να οδηγήσουν στην ανακάλυψη του πραγματικού τρόπου με τον οποίο δολοφονήθηκε ο Αθανασόπουλος αλλά και γιατί ανάγκασε τον Εισαγγελέα να πάει ο ίδιος στο σπίτι του φόνου, ένα χρόνο μετά, για να αποκτήσει ιδίοις όμμασι, γνώμη).

Οι κατηγορούμενοι στον ανακριτή

Τη Δευτέρα 12 Γενάρη, οι κατηγορούμενοι πήγαν στα γραφεία της Υπηρεσίας Εγκληματολογικών Αναζητήσεων για να σημανθούν και να φωτογραφηθούν, μετά στον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών και από εκεί στον ανακριτή. Το πλήθος που είχε μάθει την πληροφορία από την προηγούμενη μέρα, είχε αρχίσει από τη νύχτα να μαζεύεται έξω από το κτίριο της Γενικής Ασφάλειας-που τότε βρισκόταν στη Σατωβριάνδου- προκειμένου να δουν από κοντά τις “φόνισσες” και να τις γιουχάρουν. Παρόλο που η Αστυνομία κράτησε κρυφή την ώρα της μεταφοράς, το πλήθος δεν διαλυόταν, αλλά περίμενε με εμφανή σημάδια θυμού να τις δει και να τις λιντσάρει. Τρεις χιλιάδες άνθρωποι είχαν συγκεντρωθεί φωνάζοντας και βρίζοντας και χρειάστηκε όλη η δύναμη των αστυνομικών της Γενικής Ασφάλειας για να τους συγκρατήσουν και να μπορέσουν να επιβιβάσουν τους κρατούμενους στο αυτοκίνητο της Αστυνομίας. 

Απο εδώ και πέρα, τον λόγο είχε η τακτική ανάκριση, και ο ανακριτής Ρουμελιανάκης που θα έπαιρνε τις απολογίες τους, οι οποίες θα γίνονταν πλέον καθ' υπόδειξη των συνηγόρων τους. Μέχρι τις 17 Γενάρη είχαν απολογηθεί και είχαν δώσει και συμπληρωματικές απολογίες και οι 5 κατηγορούμενοι, οπότε και προφυλάκιστηκαν. Οι τρεις γυναίκες οδηγήθηκαν στις γυναικείες φυλακές Αβέρωφ, ο Δημήτρης Μοσκιός στο τμήμα κράτησης ανηλίκων φυλακών Αβέρωφ, στο “Εφηβείο” όπως λεγόταν τότε, και ο Σπύρος Μαγουλόπουλος στις φυλακές του Παλιού Στρατώνα, στο Μοναστηράκι.

Η απολογία της πεθεράς

Το πρωί της Κυριακής 4 Γενάρη ήρθε στο δωμάτιο της η κόρη της, και κλαίγοντας, της είπε για το πόσο αισχρός ήταν ο άντρας της, και ότι την παίδευε ζητώντάς της ακατονόμαστα πράγματα. Αυτά τα άκουσε και ο Μοσκιός που κοιμόταν στο δωμάτιό της, που θύμωσε και σηκώθηκε λέγοντας στις γυναίκες να τον αφήσουν να καθαρίσει εκείνος. Ύστερα απο 20 λεπτά πήγε στο δωμάτιο του Αθανασόπουλου και βρίστηκαν μεταξύ τους, ο Αθανασόπουλος γύρισε να ξανακοιμηθεί και τότε ο Μοσκιός τον πυροβόλησε. Αφού άκουσε τους πυροβολισμούς πήγε μέσα και είδε τον Αθανασόπουλο πεσμένο κάτω απο το κρεβάτι και το Μοσκιό με την υπηρέτρια να τον στραγγαλίζουν. Μετά το θάνατο έβαλαν το πτώμα σε μια κουβέρτα, η υπηρέτρια με τον Μοσκιό, τον πήγαν στο αποχωρητήριο και τα μεσάνυχτα της Κυριακής πλέον στο πλυσταριό όπου και πάλι οι δυο μαζί, τον τεμάχισαν. Αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμειξη της κόρης της, λέγοντας οτι τη στιγμή του φόνου η Φούλα απουσίαζε απο το σπίτι. 

Τη Δευτέρα 5 Γενάρη το πρωί τους επισκέφτηκε ο Μαγουλόπουλος και η πεθερά του εξομολογήθηκε το φόνο και ζήτησε τη βοήθειά του. Όντως, εκείνος γύρω στις 9:00 το βράδυ έφερε έξω απο το σπίτι ένα κάρο για να πάρει τα τσουβάλια αλλά δεν ξέρει ούτε ποιοι ήταν επάνω στο κάρο ούτε που τον έριξαν. Όσο για τα όπλα υποστήριξε οτι το περίστροφο ανήκε στον Μοσκιό το δε μαχαίρι, ήταν κοινό, του ψωμιού. Το έγκλημα δεν ήταν προμελετημένο, και ούτε ποτέ είχε παρακινήσει τον εξάδελφό της να κάνει κάτι τέτοιο.

Η σύλληψη των συνεργών του Μαγουλόπουλου, του καραγωγέα και του μεταφορέα, αποδείχτηκε δύσκολη δουλειά. Το γεγονός οτι ο Μαγουλόπουλος αρνήθηκε τη συμμετοχή του στη μεταφορά του πτώματος δυσχέρανε εξαιρετικά την εύρεση του καραγωγέα. Η σύλληψη δύο ακόμα ατόμων, δεν έγινε παρά τον Οκτώβρη του 1931. Σαν συνεργοί του Σπύρου Μαγουλόπουλου έπειτα απο πληροφορίες, προφυλακίστηκαν δυο ανιψιοί του, ο Γιώργος Κορναράκης και ο Αντώνης Μαγουλόπουλος.

Η ψυχική και πνευματική υγεία του Μοσκιού, μετά τον εγκλεισμό του στις φυλακές άρχισε σιγά-σιγά να διαταρράσεται. Ήδη απο τον Απρίλη του 1931 αρνιόταν να δεχτεί τροφή, και καθόταν ακίνητος και σιωπηλός. Τον Αύγουστο του 1931 νοσηλεύτηκε για ένα μήνα στο δημόσιο ψυχιατρείο με συμπτώματα “οξείας νευρασθένειας” μετά παραισθήσεων. Νοσηλεύτηκε και πάλι ένα μήνα πριν αρχίσει η δίκη.

Η δίκη

Όσο πλησίαζαν οι μέρες της δίκης οι εφημερίδες άρχισαν να αναζωπυρώνουν το ενδιαφέρον του κοινού. Πλήθος άρθρων, ρεπορτάζ και αφιερωμάτων άρχισαν να δημοσιεύονται στον καθημερινό Τύπο που - απέχοντας πολύ απο την αντικειμενικότητα, ενημέρωνε το κοινό για κάθε υπαρκτό ή ανύπαρκτο γεγονός.

Η μεγάλη αίθουσα του Πλημμελειοδικείου – η μεγαλύτερη αίθουσα των δικαστηρίων – επιλέχτηκε για να γίνει η δίκη. Λίγες μέρες πριν αρχίσει η διαδικασία, το υπουργείο Δικαιοσύνης, ξέροντας πόσο μεγάλη θα ήταν η προσέλευση των θεατών, αποφάσισε να επιτρέψει την είσοδο μόνο σε όσους είχαν παραλάβει απο τη γραμματεία των δικαστηρίων, εισιτήρια ελευθέρας εισόδου. Κυκλοφοριακές ρυθμίσεις τόσο για τα οχήματα όσο και τους πεζούς, έγιναν έξω, γύρω αλλά και μέσα στο δικαστήριο και ισχυρή αστυνομική δύναμη πήρε θέσεις για να επιβάλλει την τάξη και για να προστατεύσει τους κατηγορούμενους.

Το πρωί της Πέμπτης 18 Φλεβάρη 1932, πρώτης μέρας της δίκης, οι κατηγορούμενες Κάστρου, Αθανασοπούλου και Μπέλλου μεταφέρθηκαν απο τις γυναικείες φυλακές Αβέρωφ που κρατούνταν, στην αίθουσα του δικαστηρίου. Το ίδιο έγινε και με τους άντρες κρατούμενους, Σπύρο και Αντώνη Μαγουλόπουλο και Γιώργο Κορναράκη απο τις φυλακές Συγγρού, ενώ ο φυσικός αυτουργός του εγκλήματος Δημήτρης Μοσκιός μεταφέρθηκε απο το τμήμα Μεταγωγών όπου είχε διανυκτερεύσει στο δικαστήριο.

Οι κατηγορούμενοι.

Ο Μοσκιός βρισκόταν σε άθλια κατάσταση: ...χλωμός, ρακένδυτος, με τα μαλλιά κομμένα σύριζα με τη ψιλή μηχανή, χωρίς κολάρο και με ανοιχτό το πουκάμισό του γύρω απο το λαιμό, μοιάζει περισσότερο με πελιδνό φάσμα που ξεπήδησε απο κάποιο τρομακτικό όνειρο. Στην όψη του είναι χυμένη μια χλομάδα θανάτου και στα απλανή και θολωμένα του μάτια αντιφεγγίζεται ένας τρόμος ανείπωτος και βουβός. Κρατεί τα χείλη του ερμητικά κλεισμένα και δεν απαντά σε καμμιά ερώτηση. Φαίνεται σαν να μη βλέπει, να μην ακούει, σαν να μην αντιλαμβάνεται καν τι πρόκειται να συμβεί ή τι γίνεται γύρω του....

Το δικαστήριο με πρόεδρο τον εφέτη Κάβουρα, παίρνει τις θέσεις του, οι κατηγορούμενοι δηλώνουν τους συνηγόρους τους, το ίδιο και η πολιτική αγωγή – η μητέρα του Αθανασόπουλου, Αικατερίνη-. Την πολιτεία εκπροσωπεί ο Εισαγγελέας Εφετών Ρηγανάκος αυτοπροσώπως. Οι δικηγόροι της υπεράσπισης και για το σύνολο των κατηγορουμένων είναι 17 ενώ οι συνήγοροι της πολιτικής αγωγής 10. Γίνεται η κλήρωση των 10 ενόρκων που θα αποφασίσουν για την τύχη των κατηγορουμένων -όλοι άντρες-, και διαβάζεται ο εντυπωσιακός κατάλογος των μαρτύρων. 64 μάρτυρες κατηγορίας και 80 υπερασπίσεως. Αφού διαβαστεί το κατηγορητήριο και το παραπεμπτικό βούλευμα η δίκη αρχίζει. Ο Δημήτρης Μοσκιός κατηγορείται ως ο φυσικός αυτουργός του εγκλήματος.

Η Άρτεμις Κάστρου ως ηθικός αυτουργός, και κινητήριος δύναμη του φόνου, η Φούλα Αθανασοπούλου και αυτή ως ηθικός αυτουργός αλλά χωρίς να έχει ξεκαθαριστεί (και ούτε θα ξεκαθαριστεί ποτέ) ο τρόπος της συμμετοχής της, η Γιαννούλα Μπέλλου ως συνεργός του εγκλήματος και βοηθός στο τεμαχισμό και στην εξαφάνιση του πτώματος ο Σπύρος Μαγουλόπουλος ως συνεργός στην εξαφάνιση του πτώματος και οι Αντώνης Μαγουλόπουλος και Γιώργος Κορναράκης ως εκτελεστές της εξαφάνισης του πτώματος.

Σε όλο το διάστημα της δίκης το ενδιαφέρον του κοινού και των εφημερίδων παρέμεινε αμείωτο. Η αίθουσα του Πλημμελειοδικείου ήταν πάντα κατάμεστη απο κόσμο -τόσο που κάθε μέρα σημειώνονταν λιποθυμίες – αλλά και οι δρόμοι γύρω απο τα δικαστήρια ήταν πηγμένοι απο τους ανθρώπους που ήθελαν να δουν απο κοντά τις ¨μέγαιρες¨, τις “φόνισσες” και τις “κακούργες” να μπαινοβγαίνουν, για να τις βρίσουν και να τις λυντσάρουν.

Τελικά, δεν κατέθεσαν όλοι οι μάρτυρες. Το δικαστήριο, βλέποντας οτι με τόσους πολλούς μάρτυρες η δίκη μπορούσε να τραβήξει για δυο και παραπάνω μήνες, αποφάσισε οτι όσοι καλούνταν να καταθέσουν και έλειπαν θα διαγράφονταν απο τον κατάλογο και δεν θα είχαν άλλη ευκαιρία κατάθεσης. Έτσι, ουσιαστικά, κατέθεσαν περίπου 25 μάρτυρες κατηγορίας και 14 υπεράσπισης. Επίσης κατέθεσαν πραγματογνώμονες ψυχίατροι για να λύσουν το μυστήριο της κατάστασης του Μοσκιού, επιδείχτηκαν τα τεκμήρια του φόνου, καθώς και το γύψινο πρόπλασμα του στήθους του Αθανασόπουλου, που είχαν κατασκευάσει οι ειδικοί της ιατροδικαστικής υπηρεσίας πέρσυ. Η υπεράσπιση ζητεί να πάει σύσσωμο το δικαστήριο στο σπίτι του Αθανασόπουλου προκειμένου να λάβουν ακριβή γνώση των χώρων και του τρόπου της δολοφονίας αλλά το δικαστήριο αρνείται, τελείως πεπεισμένο οτι ξέρει πως έγινε η δολοφονία.

Στις 7 Μάρτη τελειώνει η ακροαματική διαδικασία και αρχίζουν οι απολογίες των κρατουμένων. Πρώτος απολογείται ο Κορναράκης, μετά οι Αντώνης και Σπύρος Μαγουλόπουλος, η υπηρέτρια Γιαννούλα Μπέλλου και την Πέμπτη 10 Μαρτίου, η δίκη φτάνει στο δημοφιλέστερο σημείο της με την απολογία της Φούλας Αθανασοπούλου. Από τις προηγούμενες μέρες ο συνωστισμός στην αίθουσα έφτασε στο απροχώρητο. Από την προηγουμένη όμως, το δικαστήριο επειδή πίστευε οτι θα ακούγονταν πράγματα που θα πρόσβαλλαν τη δημόσια αιδώ, αποφάσισε να συνεχιστεί η δίκη κεκλεισμένων των θυρών. Αυτή η απαγόρευση κράτησε όσο απολογούνταν η Φούλα, η οποία επί δυόμισυ μέρες εξέθετε με απόλυτη σαφήνεια, διαύγεια και ευαισθησία ολόκληρη σχεδόν την προηγούμενη ζωή της, τη συζυγική δυστυχία της, αλλά και τα περιστατικά της δολοφονίας. Μετά συνέχισε η μητέρα της και τέλος ο Μοσκιός. Ο Μοσκιός βέβαια δεν μπόρεσε να καταθέσει και αντ' αυτού διαβάστηκαν οι καταθέσεις που είχε δώσει πέρσι στον ανακριτή.

Την Τρίτη 15 Μάρτη περαιώνεται η αποδεικτική διαδικασία και αρχίζουν οι αγορεύσεις.

Ο Εισαγγελέας Εφετών Ρηγανάκος, με μια 5ωρη αγόρευση προσπαθεί να καταποντίσει -κυρίως τις γυναίκες κατηγορούμενες – και ζητάει την καταδίκη και των τριών σε θάνατο γιατί "όχι μόνο εξετέλεσαν την άγρια ανθρωποκτονία εκ προμελέτης αλλά επίσης μόλυναν την τίμια ελληνική συζυγική εστία, και στιγμάτισαν και αυτόν τον νεοελληνικό πολιτισμό" Οι αγορεύσεις συνηγόρων και κατηγόρων θα κρατήσουν μέχρι τις 24 Μάρτη.

Αργά το βράδυ της 24ης Μαρτίου οι ένορκοι αποσύρονται σε σύσκεψη. Κατά τις 4:00 το πρωί της 25ης Μάρτη επιστρέφουν για να κρίνουν τους 4 κατηγορουμένους ενόχους ...οτι από κοινού συμφέροντος κινούμενοι συναπεφάσισαν την εκτέλεση της δολοφονίας του Αθανασόπουλου και ένεκα ταύτης συνομολογήσαντες προς αλλήλους αμοιβαίαν συνδρομή, και εσκεμμένως εξετέλεσαν ανθρωποκτονία. Δίνει ελαφρυντικά στον Δημήτρη Μοσκιό ότι .... ετέλεσε το παραπάνω κακούργημα σε κατάσταση σύγχυσης του νοός και των αισθήσεων κα χωρίς πλήρη συνείδηση των πράξεων του... Κρίνει ένοχο τον Σπύρο Μαγουλόπουλο ...ότι συνήργησε εν γνώσει και επίτηδες στο ως άνω πραχθέν κακούργημα.... και κρίνει αθώους τους Αντώνη Μαγουλόπουλο και Δημήτρη Κορναράκη.

Ετυμηγορία

Άρτεμις Κάστρου και Φούλα Αθανασοπούλου ένοχες για φόνο εκ προμελέτης και εξ ιδιοτέλειας και άνευ ουδεμία συγχύσεως.

Γιαννούλα Μπέλλου και Δημήτριος Μοσκιός ένοχοι για φόνο εκ προμελέτης και εξ ιδιοτέλειας ευρισκόμενοι εν μέτρια σύγχυση λόγω βλακείας.

Σπύρος Μαγουλόπουλος συνεργός άνευ ιδιοτέλειας στην απόκρυψη και απόρριψη του πτώματος.

Αντώνης Μαγουλόπουλος και ο Ιωάννης Κορναράκης αθώοι των κατηγοριών.

Ποινές

Μετά τη σύσκεψη των δικαστών επιβλήθησαν οι ακόλουθες ποινές:

Σοφία (Φούλα) Αθανασοπούλου και Άρτεμις Κάστρου: εις θάνατον

Δημήτριος Μοσκιός: πρόσκαιρα δεσμά -20 έτη και 1 μήνας για παράνομη οπλοφορία

Γιαννούλα Μπέλλου: ισόβια δεσμά

Σπύρος Μαγουλόπουλος: 20 μήνες φυλάκιση

Η επιτυχημένη αγόρευση του συνηγόρου της Αθανασοπούλου, Κωνσταντίνου Τσουκαλά, που ξεσήκωσε θύελλα χειροκροτημάτων μέσα στην αίθουσα του δικαστηρίου αλλά και η απολογία της ίδιας της Φούλας Αθανασοπούλου που για πρώτη φορά, οι πολίτες άκουγαν και τη δική της άποψη για τη ζωή της με τον Αθανασόπουλο και για το έγκλημα, έκαναν τον κόσμο να πάψει να είναι τόσο εχθρικός απέναντί της. Έτσι, όλο και περισσότεροι ζητούσαν να μην εκτελεστεί η ποινή τους, παρά να μετατραπεί σε ισόβια κάθειρξη. Η εφημερίδα Βραδυνή μάλιστα, είχε συντάξει έκκληση προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για να τους δώσει χάρη και πλήθος κόσμου πήγαινε κάθε μέρα στα γραφεία της και υπέγραφε την έκκληση. Η εφημερίδα μάλιστα, καθημερινά σχεδόν, δημοσιεύε τα ονόματα αυτών που υπέγραφαν. Τον Μάη του 1932 και ο πατέρας της Φούλας και σύζυγος της Άρτεμις Κάστρου, παρακάλεσε με τηλεγράφημά του στο υπουργείο Δικαιοσύνης, να ανασταλεί η εκτέλεση της ποινής τους. Παράλληλα, και μέσα στην προκαθορισμένη ημερομηνία, οι συνήγοροι των δυο γυναικών έκαναν αίτηση για αναψηλάφηση της δίκης λόγω παρατυπιών και παρανομιών που είχαν διεξαχθεί κατά τη διάρκειά της. Οι συνήγοροι έλπιζαν ότι μια δίκη εκ νέου, θα άλλαζε τις ποινές που έλαβαν οι πελάτισσές τους.

Στις 4 Ιουνίου του 1932 δικάστηκε στον Άρειο Πάγο η αίτηση για την αναψηλάφηση και στις 26 του ίδιου μήνα βγήκε η απόφαση. Ο Άρειος Πάγος έκρινε την αναίρεση δεκτή εν μέρει. Δηλαδή, αποφάσισε ότι ο ένας από τους δέκα λόγους που παρέθεσαν οι συνήγοροι – αυτός της μη ακρίβειας των πρακτικών –(συγκεκριμένα οι συνήγοροι της υπεράσπισης παρατήρησαν ότι τα πρακτικά δεν απέδωσαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, με ακρίβεια τις καταθέσεις των μαρτύρων-) ήταν βάσιμος και ως εκ τούτου διέταξε ανακρίσεις, για να εξακριβωθεί το ζήτημα. Στις 21 Σεπτεμβρίου του 1932 όμως, ο Άρειος Πάγος έκρινε τελικά ότι δεν συνέτρεχε λόγος αναίρεσης της δίκης εξ αιτίας αυτού του θέματος.

Ετσι, τώρα, σειρά είχε η αίτηση για παροχή χάριτος προς το Συμβούλιο Χαρίτων το αρμόδιο να αποφασίσει για αυτό το θέμα. Η αγωνία για τις δυο γυναίκες είχε ανέβει στο κατακόρυφο. Αν και η παράδοση των τελευταίων 50 χρόνων στην Ελλάδα, σε αυτό το θέμα, ήταν με το μέρος τους – εθιμικώ δικαίω, γυναίκες καταδικασμένες σε θάνατο δεν εκτελούνταν ποτέ, ωστόσο η υπόθεσή τους είχε προκαλέσει τόση αναταραχή στην κοινή γνώμη, που δεν μπορούσαν να ήταν ήσυχες.

Το Συμβούλιο Χαρίτων τελικά, στη συνεδρίαση της 1ης Δεκέμβρη του 1932, λαμβάνοντας υπόψη και την άψογη συμπεριφορά των δυο κρατουμένων κατά το διάστημα της μέχρι τότε φυλάκισής τους, αποφάσισε την παροχή χάριτος και μετέτρεψε την ποινή τους σε ισόβια δεσμά. Η απόφαση του Συμβουλίου πάρθηκε πρώτα για την Αθανασοπούλου και στην επόμενη συνεδρίαση για την Κάστρου.

Η απόφαση υπογράφτηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Αλέξανδρο Ζαΐμη, στις 10 Ιανουαρίου του 1933.

Τελικά η Άρτεμις Κάστρου και η Φούλα Αθανασοπούλου αποφυλακίστηκαν με το διάταγμα περί αποσυμφορήσεως των φυλακών, της κατοχικής κυβέρνησης Τσολάκογλου.

Η Γιαννούλα Μπέλλου σύμφωνα με τις πληροφορίες των εφημερίδων, στάθηκε πάντα πιστή σύντροφος και βοηθός των δυο κυρίων της, και κυρίως της Άρτεμις Κάστρου. Μέσα στις φυλακές δούλευε στο υφαντουργείο των φυλακών τα πρωινά και τα απογεύματα έκανε μικρο-θελήματα στις δυο κυρίες της.

Μοσκιός

Για τον Μοσκιό τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν καθόλου ευνοϊκά. Μετά την καταδίκη του, επέστρεψε στο “Εφηβείο” των φυλακών Αβέρωφ. Όμως παρουσίασε και πάλι διαταραχές στη συμπεριφορά του. Όπως είπε ο διευθυντής των φυλακών στους ψυχιάτρους που πήγαν να τον εξετάσουν, ολόκληρη ομάδα φυλάκων του Εφηβείου προσπαθούσε κάθε φορά να τον ταΐσει για να μην πεθάνει από την πείνα. Το μόνο που τρώει είναι το ψωμί, γιατί μάλλον αυτό αντιλαμβάνεται για φαγώσιμο ενώ οτιδήποτε άλλο αρνείται να το φάει. Οι φύλακες για να τον αναγκάσουν να φάει, τον χτυπάνε με τον βούρδουλα ή απειλούν ότι θα τον χτυπήσουν και μόνο έτσι, φοβούμενος το ξύλο, τρώει. Επίσης ,παραμένει ολόκληρες ώρες ακίνητος, ενώ κατά διαστήματα το πρόσωπό του συσπάται από διάφορες γκριμάτσες. Όταν είναι μόνος του συνεχώς φωνάζει και βγάζει άναρθρες κραυγές για να ησυχάσει όταν κάποιος έρθει κοντά του. Έτσι, στις 13 Απριλίου του 1932 διατάχτηκε η μεταφορά του στο δημόσιο ψυχιατρείο, το Δαφνί.

Τον Οκτώβριο του 1933 αρρώστησε βαριά απο τύφο. Απο το ψυχιατρείο μεταφέρθηκε για νοσηλεία στο νοσοκομείο Λοιμωδών Νόσων. Για ένα μήνα ήταν βαριά άρρωστος με τον πυρετό να κυμαίνεται στους 41 βαθμούς, και κρίσεις νευρικές και ρίγη να συγκλονίζουν το κορμί του. Μια νύχτα οι κρίσεις ήταν τόσο έντονες που είχε παραισθήσεις και σηκώθηκε και αναποδογύρισε τα πάντα μέσα στο θάλαμο, φωνάζοντας οτι τον κυνηγάνε για να τον σκοτώσουν. Ακριβώς απο την επόμενη μέρα άρχισε να δίνει σημάδια καλυτέρευσης. Σταμάτησε να βήχει και να φτύνει, δεν τρεμούλιαζε και κατά το μεσημέρι της ίδιας μέρας, ζήτησε ένα ποτήρι νερό.

Οι ψυχίατροι δεν εξεπλάγησαν και μάλιστα ο ψυχίατρος του δημόσιου ψυχιατρείου Κονιός, είπε οτι η πυρετοθεραπεία -με ενέσεις τύφου- χρησιμοποιείται συχνά απο τους ψυχιάτρους για να θεραπεύσουν τους ασθενείς. Η κατάσταση του βελτιωνόταν μέρα με τη μέρα και ξαναγύρισε και πάλι στο Δαφνί. Όταν οι δημοσιογράφοι τον επισκέπτονται στο ψυχιατρείο, τον βρίσκουν ήρεμο, λογικό αλλά πετσί και κόκκαλο. Τους είπε οτι κατά τη διάρκεια της δίκης τα καταλάβαινε και τα έβλεπε όλα και τα θυμόταν όλα αλλά δεν μπορούσε να μιλήσει γιατί βούιζε το κεφάλι του και πνιγόταν στο λαιμό.

Δυστυχώς όμως μετά τον τύφο, ήρθε η φυματίωση. Φυματικός και μάλιστα στο δεύτερο στάδιο, στις 17 Φλεβάρη του 1934 θα μεταφερθεί για θεραπεία στο περίπτερο των φυλακισμένων που υπήρχε στο νοσοκομείο Σωτηρία ειδικά για τους φυματικούς κρατούμενους.

Η θεραπεία δεν θα έρθει ποτέ. Ο Δημήτρης Μοσκιός θα πεθάνει απο φυματιώση στις 16 Γενάρη του 1936, μόλις τέσσερις ημέρες προτού κλείσει τα 24 χρόνια του, και θα ταφεί με έξοδα του δημοσίου, στο Β' Νεκροταφείο.

Σπύρος Μαγουλόπουλος

Ο Μαγουλόπουλος αφού εξέτισε κανονικά το 18μηνο της ποινής του, στις φυλακές Συγγρού, απολύθηκε στις 29 Οκτωβρίου 1932.

Σε συνέντευξη σε δημοσιογράφο της εφημερίδας Ελεύθερος Άνθρωπος λέει: Κανείς δεν ξέρει ακόμη τι έχει γίνει! Η αλήθεια όπως εγώ την ξέρω δεν φάνηκε στη δίκη. Δεν μπορούσε όμως και να φανεί με τόσους ψευδομάρτυρες που παρήλασαν για να καταθέσουν πράγματα φανταστικά που και οι ίδιοι όμως κατάντησαν στο τέλος να πιστέψουν ότι ήταν αλήθεια αυτά που έλεγαν. Όποιος έμπαινε στην αίθουσα τα έχανε. Τον έπνιγε η ατμόσφαιρα.

Για την καταδίκη του πιστεύει ότι: εγώ δικαιότατα καταδικάστηκα. Θέλετε να σας πω και το άλλο; περίμενα να τιμωρηθώ αυστηρότερα. Γιατί αλήθεια είναι ότι βοήθησα στη μεταφορά του πτώματος, χωρίς να καταγγείλω τίποτα στις αρχές,

_________________________

ΣΗΜ. η ανάρτηση (Wikipedia)  στη σελίδα όπου βρήκα την ιστορία ξεκινάει έτσι: Η δολοφονία του Δημήτριου Αθανασόπουλου, στις αρχές του 1931, στο σπίτι του, στην περιοχή Χαροκόπου, στην Καλλιθέα, ήταν ένα γεγονός που συγκλόνισε την ελληνική κοινή γνώμη της εποχής. Ακόμα και σήμερα θεωρείται ένα από τα πιο γνωστά εγκλήματα που έμειναν στην ιστορία και στη μνήμη των ανθρώπων, κυρίως με τον τίτλο που έδωσαν στην υπόθεση οι εφημερίδες της εποχής εκείνης, σαν Έγκλημα στου Χαροκόπου.

Το πτώμα του εργολάβου από τον Αναβρυτό της Μεγαλουπόλεως,Δημητρίου Αθανασοπούλου βρέθηκε τεμαχισμένο μέσα σε δυο μεγάλα τσουβάλια που είχαν ριχτεί στις όχθες του Κηφισσού ποταμού στις 6 Ιανουαρίου 1931. Μετά τις ομολογίες τους ανεκαλύφθηκε ότι το έγκλημα διετέλεσαν οι οικείοι του Αθανασοπούλου και συγκεκριμένα, φυσικός αυτουργός ήταν ο ξάδερφος της πεθεράς του Αθανασοπούλου, ο 19χρονος Δημήτριος Μοσκιός και ηθικοί αυτουργοί και συνεργοί η γυναίκα του Σοφία (Φούλα) Αθανασοπούλου, η πεθερά του Άρτεμις Κάστρου και η υπηρέτριά τους Ιωάννα (Γιαννούλα) Μπέλλου. Οι ένοχοι καταδικάστηκαν στις ανωτάτες ποινές, ειδικώς η γυναίκα και η πεθερά του Αθανασοπούλου που καταδικάστηκαν στην εσχάτη των ποινών -θανατική καταδίκη –. Η υπηρέτρια Γιαννούλα Μπέλλου καταδικάστηκε σε ισόβια δεσμά και ο Δημήτριος Μοσκιός σε 20 χρόνια.

Το έγκλημα αυτό κράτησε για πολύ καιρό τον ενδιαφέρον των εφημερίδων και της κοινής γνώμης όχι μόνο των Αθηνών αλλά ολόκληρης της Ελλάδος, αμείωτο. Οι εφημερίδες με συνεχόμενα πρωτοσέλιδα αφιέρωναν ολόκληρες στήλες καθημερινά, καθ'όλη τη διάρκεια των προ-ανακρίσεων, των ανακρίσεων και κυρίως της δίκης. Γράφτηκαν δεκάδες επιφυλλίδες, χρονογραφήματα, ανέκδοτα, νούμερα επιθεώρησης, διαφημίσεις, γελοιογραφίες και σατιρικά τραγούδια και κυκλοφόρησε και βιβλίο με μορφή καθημερινών φυλλάδων του 1 λεπτού όπως συνηθιζόταν τότε, με λίγο ή πολύ κατασκευασμένα βιογραφικά στοιχεία και δήθεν εξομολογήσεις των ενόχων. Επίσης ανέβηκαν και Καραγκιοζοδράματα στο λαϊκό θέατρο Σκιών, με πολύ μεγάλη προσέλευση του κοινού. 

Η Αρχιεπισκοπή Αθηνών μάλιστα εξέδωσε και μια εγκύκλιο με τις σκέψεις του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου για το έγκλημα και τις αιτίες του που διαβάστηκε από τον άμβωνα σε όλες τις εκκλησίες την Κυριακή 18 Ιανουαρίου 1931.

Η επιρροή του εγκλήματος αυτού στην κοινωνία της εποχής ήταν τόσο μεγάλη που έγινε και λαϊκό τραγούδι σε μουσική και στίχους του Ιακώβου Μοντανάρη το 1931, το γνωστό Κακούργα πεθερά ή αλλιώς Καημένε Αθανασόπουλε τι σου' μελλε να πάθεις / από κακούργα πεθερά τα νιάτα σου να χάσεις. Όπως γράφει και ο συντάκτης του εφημερίδος Ελεύθερος Άνθρωπος σε άρθρο της Τρίτη 16 Φλεβάρη 1931 ...δεν είναι σπάνιο σε καμμιά μακρινή και βρώμικη ταβέρνα, ν' ακούσετε μια μακρόσυρτη φωνή που μέσα σε ένα ξέσπασμα ασυνήθους μερακιού τραγουδάει το τραγούδι της κακούργας πεθεράς: Στου Χαροκόπου τα στενά μια μικροπαντρεμένη...

Παρασκευή 24 Φεβρουαρίου 2023

Υπόθεση "Σπυριδούλα"

Στα μέσα της δεκαετίας του 1950, η ιστορία της Σπυριδούλας Ράπτη συγκλόνισε την Ελλάδα, προκάλεσε πρωτοφανές ενδιαφέρον σε όλα τα κοινωνικά στρώματα και ανέδειξε ένα λαϊκό ίνδαλμα. Η υπόθεση αυτή, αν και δεν αφορούσε κάποια στυγερή δολοφονία, παραμένει μία από τις χαρακτηριστικότερες στα ποινικά χρονικά της μετεμφυλιακής περιόδου -εμβληματική, επίσης, σχετικά με τα ήθη και τις συνήθειες της εποχής, αλλά και την «ιδιοσυγκρασία» του κοινωνικού σώματος- ενώ μισόν αιώνα αργότερα δεν είναι λίγοι εκείνοι που εξακολουθούν να θυμούνται την περιπέτειά της.
 
Οι γιατροί του Τζάνειου Νοσοκομείου στον Πειραιά έμειναν άναυδοι με το θέαμα που αντιμετώπισαν στις 8 το πρωί της Πέμπτης 4 Αυγούστου 1955. Μπροστά τους στεκόταν, τυλιγμένη σε μια μπλε κουβέρτα, η 12χρονη Σπυριδούλα Ράπτη, με περίεργα σημάδια στο πρόσωπο και τρομαγμένη έκφραση στα μάτια. Η Σπυριδούλα εργαζόταν, τα τελευταία δύο χρόνια, ως υπηρέτρια στο σπίτι του ζεύγους Γιώργου και Αντιγόνης Βεϊζαδέ, στην Καλλίπολη του Πειραιά. Η Αντ. Βεϊζαδέ, μια έντονα θρησκευόμενη γυναίκα και μητέρα ενός κοριτσιού 2,5 ετών, που συνόδευε την Σπυριδούλα, εξήγησε πως η μικρή κάηκε όταν έπεσε πάνω της μια κατσαρόλα με καυτό νερό.
 
Οι γιατροί αφαίρεσαν την κουβέρτα και διαπίστωσαν πως πολλά σημεία του σώματός της έφεραν εκτεταμένα εγκαύματα, τα οποία είχαν «ζωή» τουλάχιστον δύο ημερών και υπήρχε κίνδυνος να μολυνθούν. Επιπλέον, η Σπυριδούλα παρουσίαζε υψηλό πυρετό και είχε έντονους πόνους. Αμέσως, την τοποθέτησαν γυμνή σε ειδικό κρεβάτι με ξύλινο σκελετό σκεπασμένο με κουβέρτες, καθώς τα σεντόνια κολλούσαν στις πληγές της, ενώ παράλληλα της παρείχαν διαρκώς ορούς. Η Αντ. Βεϊζαδέ ρώτησε τους γιατρούς αν θα μπορούσε να μείνει κοντά στην 12χρονη και τις δύο επόμενες ημέρες την επισκεπτόταν τακτικά στο δωμάτιό της, φέρνοντας φαγητά, φρούτα και φάρμακα.
 
Το βράδυ της Παρασκευής, όταν η κατάσταση της Σπυριδούλας είχε βελτιωθεί και η ίδια ήταν σε θέση να μιλήσει, η νοσοκόμος Φ. Λέκκα ζήτησε το ιστορικό της. Η Σπυριδούλα, αρχικώς, επανέλαβε την ιστορία με το καυτό νερό αλλά λίγο αργότερα, απαλλαγμένη και από το φόβο της παρουσίας της Αντ. Βεϊζαδέ, αποκάλυψε την αλήθεια, που γέμισε φρίκη τόσο την Φ. Λέκκα, όσο και τους γιατρούς οι οποίοι ενημερώθηκαν αμέσως μετά.
 
Ο Γ. Βεϊζαδές, συνιδιοκτήτης του νυκτερινού κέντρου (καμπαρέ) «Τζων Μπουλ» στην περιοχή της Τρούμπας του Πειραιά, συναλλασσόταν τακτικά με αξιωματικούς και ναύτες από τα αμερικανικά πλοία που, κατά καιρούς, προσόρμιζαν στο Φάληρο και το λιμάνι της πόλης, οι οποίοι σύχναζαν το μαγαζί του. Το βράδυ της 31ης Ιουλίου, διαπίστωσε πως έλειπε από την ντουλάπα του σπιτιού ένα χαρτονόμισμα των 50 δολαρίων, σημαντικό ποσό εκείνη την εποχή. (1 δολ=30 δρχ)
Υπέθεσε πως υπεύθυνη για την απώλεια αυτή ήταν η Σπυριδούλα. Αυτή το αρνήθηκε, αλλά οι Βεϊζαδέ επέμειναν και μάλιστα άρχισαν να την κτυπούν με τα χέρια και ένα ξύλινο αντικείμενο.
 
Το επόμενο πρωί, επανήλθαν στις απαιτήσεις τους, αλλά η Σπυριδούλα απαντούσε σταθερά πως δεν είχε ιδέα. Τότε, ο Γ. Βεϊζαδές την απείλησε πως αν δεν ομολογήσει με τη θέλησή της «έχει ένα μέσο που θα την κάνει να μιλήσει». Το βλέμμα της Σπυριδούλας έπεσε πάνω στο τραπέζι του σαλονιού, το οποίο αν και δεν ήταν στρωμένο για σιδέρωμα, εντούτοις το ηλεκτρικό σίδερο ήταν στην πρίζα και ζεσταινόταν...
____________________
ΣΗΜ. σχόλιο φίλου από 24 Φεβρουαρίου 2011

Σάββατο 25 Δεκεμβρίου 2021

εργασία από το σπίτι: κέρδη και ζημίες

1. κερδίζει χρόνο ο εργαζόμενος, αυτόν που θα χρειαζόταν για τη μετακίνησή του (προς και από το χώρο εργασίας). Ο χρόνος αυτός είναι ευθέως ανάλογος με την απόσταση της κατοικίας του από τον χώρο εργασίας. Οσο μακρύτερα κατοικεί ο εργαζόμενος, τόσο περισσότερο χρόνο κερδίζει.

2. κερδίζει ο εργοδότης χώρο, μόνιμο εξοπλισμό και αναλώσιμα, όλα αυτά που θα χρειαζόταν να διαθέσει ώστε να διεκπεραιώνει ο εργαζόμενος την εργασία του. 

3. χάνουν τα Μεσα Μαζικης Μεταφοράς κέρδη από το κόστος (εισιτήρια) μετακίνησης των εργαζόμενων. 

4. κερδίζει το περιβάλλον, μια και η ρύπανση που προκαλούν τα (κάθε τύπου) οχήματα μειώνεται λόγω της μείωσης των μετακινήσεων. 

5. κερδίζει η κοινωνική συναναστροφή, μια και οι εργαζόμενοι διαχειρίζονται τον διαθέσιμο χρόνο όπως θέλουν: εκτός από ξεκούραση που ειναι ωφέλιμη γενικά, έχουν επιλογή να ασχολούνται με διάφορες δραστηριότητες ωφέλιμες για το πνεύμα και να γνωρίζονται με ανθρώπους της επιλογής τους και όχι μόνο με τους "συναδέλφους απο τη δουλειά", που μπορεί και να μη τους συμπαθούν. 

6. (θα συνεχισω αργοτερα, ελπιζω)

Σάββατο 31 Ιουλίου 2021

Γυναικοκτονίες

Τα παλιά χρόνια υπήρχαν τα "εγκλήματα τιμής", ήταν οι συνηθισμένες ειδήσεις, εξορισμένες συχνά στα ψιλά των εφημερίδων, εκτός αν παρουσίαζαν ιδιαίτερες ανατριχιαστικές λεπτομέρειες. Τα "εγκλήματα τιμής" ήταν γυναικοκτονίες βέβαια, αλλά δεν είχε καθιερωθεί τότε ο όρος αυτός, και στις συνειδήσεις πολλών (αντρών και γυναικών) ήταν πλήρως δικαιολογημένα.
 
Σιγά σιγά, όταν η γυναίκα μπήκε στην παραγωγή και ήταν χρήσιμη οικονομικά (σε πατέρα, αδελφό και σύζυγο) και δεν συνέφερε να τη σκοτώσουν εξαιτίας της θέσης του οργάνου όπου εδραζόταν η τιμή της οικογένειας, δέχτηκαν απλώς ότι το όργανο ανήκε στη γυναίκα και μπορούσε να το κάνει ό,τι θέλει μια και εργαζόταν πλέον και συνεισέφερε στα κοινά. Ετσι, η προστασία της τιμής έλαβε τέλος.
 
Σήμερα, η δολοφονία μιας γυναίκας απέκτησε άλλη βάση, εγκαταστάθηκε στον τομέα της ιδιοκτησίας του άντρα. Πόσο άντρας είναι δηλαδή ένας που η γυναίκα του τον αμφισβητεί; που του αντιμιλάει; που (κατά τη δική του αντίληψη) ξενοκοιτάζει; που έχει δική της γνώμη; 
 
Βαφτίστηκε (δικαίως και πολύ πετυχημένα) γυναικοκτονία, μια και αντικατοπτρίζει το μένος μεταξύ των φύλων, δηλαδή του ανδρικού φύλου εναντίον του γυναικείου, να εξηγούμεθα. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι στενά ελληνικό, μεσογειακό, δεν συμβαίνει δηλαδή σε χώρες με υψηλό δείκτη ευέξαπτων και θερμόαιμων αντρών. Συμβαίνει σε πολλές χώρες του κόσμου και ψάχνω να βρω την αιτία των κατα συρροή γυναικοκτονιών.
 
Μήπως εσύ έχεις κάποια ιδέα;

Κυριακή 31 Ιανουαρίου 2021

σχετικά με τη σεξουαλική παρενόχληση

 

ό,τι και να πεις, θέλει κότσια να γραφτεί αυτό το κείμενο, από άνδρα μάλιστα, για τη σεξουαλική παρενόχληση. Γονείς, γρηγορείτε! Η Πολιτεία κοιμάται και περιμένει σεξουαλική διαπαιδαγώγηση της νεολαίας απο το.. κατηχητικό.

«Είμαι σήμερα σχεδόν 46 χρόνων, για να ξέρετε δηλαδή σε ποια γενιά ανήκω. Όπως οι περισσότεροι συνομήλικοί μου, δεν είχα διδαχθεί τίποτε σχετικά με το σεξ, το άλλο φύλο, το ποιες συμπεριφορές είναι παραβιαστικές, ούτε στο σπίτι, ούτε στο σχολείο.
 
Θυμάμαι τον εαυτό μου έκτη δημοτικού, όντας εντελώς παιδί ακόμα, να κυνηγάει συμμαθήτριες στο διάλειμμα και να τις χουφτώνει. Το κάναν κι άλλοι και ήταν "αστείο."
 
Θυμάμαι που κάναμε ντου στις κοριτσίστικες τουαλέτες. Κι αυτό αστείο.
 
Θυμάμαι λίγο αργότερα, στα 13, που κάποιοι συμμαθητές μου κι εγώ μαζί μπαίναμε στα λεωφορεία και αγγίζαμε με τρόπο, δήθεν κατά λάθος, γυναικεία σώματα.
 
Θυμάμαι την ίδια εποχή που όταν βλέπαμε μια κοπέλα με μίνι, κάθε φορά μας έπεφτε ένα νόμισμα και σκύβαμε να το μαζέψουμε. Θυμάμαι που το ίδιο κάναμε και με μια καθηγήτρια που φορούσε κάπως κοντές φούστες και που είχαμε γράψει για αυτήν χυδαία στιχάκια που τραγουδούσαμε στα διαλείμματα και κάποια στιγμή, με πρωτοβουλία κάποιου που είχε επιρροή σ’ όλη την τάξη, αγόρια και κορίτσια αρχίσαμε να μαζεύουμε υπογραφές να φύγει διότι "ντυνόταν άσεμνα". Δεν φτάνει που την παίρναμε μάτι, το παίζαμε και στυλοβάτες της ηθικής.
 
Θυμάμαι που λίγο αργότερα στα 15, και δεν ήμουν ο μόνος, όταν μου άρεσε κάποια, την ακολουθούσα για αρκετή ώρα είτε για να τη χαζεύω, είτε με τη σκέψη ότι μπορεί να έβρισκα το θάρρος να της μιλήσω.
 
Θυμάμαι που στα 16 άρχισα εγώ και κάποιοι άλλοι να επισκεπτόμαστε οίκους ανοχής, για μπουρδελοτσαρκα όπως λέγαμε, και κάποιοι να πηγαίνουμε με εργαζόμενες κοπέλες χωρίς καν να αναρωτηθούμε μέχρι τότε σε τι συνθήκες δούλευαν τα κορίτσια αυτά, μετανάστριες από ανατολικές χώρες, έμαθα αργότερα ότι το ενενήντα τοις εκατό δούλευαν καταναγκαστικά, έπαιρναν κάποιες μέχρι και 100 πελάτες τη βάρδια, έβγαζαν εκατομμύρια και τις πληρώνανε με πέντε ευρώ και δύο πιτόγυρα.
Εντωμεταξύ, από τα δεκαοχτώ μου είχα αρχίσει να έχω σχέσεις και εμπειρίες και με άλλες κοπέλες, που ας πούμε τους άρεσα. Το σεξ τότε συχνά δεν ήταν εύκολο: λέγανε όχι οι περισσότερες όταν πλησίαζες σ' αυτό, κι ήτανε υποτίθεται μέρος του παιχνιδιού για να μην φανούνε εύκολες. Το λέγανε, δεν το πολυλάμβανες υπόψη και τελικά ενέδιδαν κι όλα καλά.
 
Μου ‘τυχε όμως και μια φορά που όταν προχώρησα, κατάλαβα ότι αυτό το όχι που είπε εκείνο το κορίτσι πραγματικά το εννοούσε, οπότε, κι ας μην το ήθελα, την είχα στην πραγματικότητα βιάσει.
Την ίδια εποχή, γνωστοί μου, καλά παιδιά κι άξια παλληκάρια, ποτίζανε με αλκοόλ κοπέλες στα ραντεβού, θυμάμαι ιστορία που κάποια πήγε σπίτι της με γνωστό, την πήρε ο ύπνος, έπεσε αναίσθητη ουσιαστικά, κι αυτός έκανε τη δουλειά του κι έφυγε κλείνοντας την πόρτα ενώ αυτή ακόμα ήταν σε λήθαργο. Θυμάμαι άλλον που μαζί με άλλους τέσσερις κάνανε σεξ [βίασαν] ο ένας μετά τον άλλον σε ημι-αναίσθητη Αγγλίδα.
 
Δεν χρειάζεται να πω καν ότι ντρέπομαι για όσα έκανα εκείνη την εποχή, όσα αναφέρω παραπάνω, που δεν είναι και λίγα.
 
Σας βεβαιώνω ότι ήμουνα πολύ ευαίσθητο άτομο, όπως είμαι και σήμερα, μεγαλωμένος ως καλό παιδί, με τρόπους, με λογοτεχνία, καλά ιδανικά και το μόνο που μ' ενδιέφερε τότε ήταν η αγάπη. Φερόμουν σκατένια όμως γιατί δεν είχα ιδέα από συμπεριφορά απέναντι στο άλλο φύλο, κι όχι μόνο κανείς δεν με έμαθε να κάνω κάτι καλύτερο αλλά και η κοινωνία ενθάρρυνε τέτοιες συμπεριφορές. Μέχρι να συνειδητοποιήσω, να καταλάβω, χρειάστηκε χρόνος.
 
Την ίδια εποχή, επειδή ήμουν ένα παιδάκι που μικρόδειχνε, με πολύ ντελικάτα χαρακτηριστικά, είχα δεχθεί ο ίδιος παρά πολλές σεξουαλικές παρενοχλήσεις από άντρες, μέχρι και μια απόπειρα βιασμού.
Δεν ψάχνω δικαιολογίες αλλά μεγαλώσαμε σ' ένα αρρωστημένο πατριαρχικό περιβάλλον και τουλάχιστον μέχρι και τη γενιά τη δική μου, πιστεύω βαθύτατα πως αν δεν ισχύει το "όλοι οι άντρες", ισχύει το "σχεδόν όλοι οι άντρες". Η διαφορά είναι ότι στην πορεία κάποιοι λίγοι, όπως εγώ, κατάλαβαν και άλλαξαν. Οι περισσότεροι όμως συνέχισαν, δεν είχαν τα εφόδια και την ενσυναίσθηση να κατανοήσουν, ούτε θέλαν να εγκαταλείψουν τα προνόμιά τους. Ακόμα κι όταν είχανε 100 τοις 100 συναινετικές σχέσεις, κατέληξαν άθλιοι εραστές, σύντροφοι, σύζυγοι, και τελικά άθλιοι γονείς.
Όταν ακούω ότι το #metoo υπερβάλλει, απλά γελάω.
 
Θέλω να προλάβω να ζήσω σ' έναν κόσμο που θα ‘χει θάψει βαθιά στο παρελθόν εποχές σαν αυτή που μεγάλωσα, σπαρακτικά κακοποιητικές για τις γυναίκες, σπαρακτικά όχι τόσο για την οξύτητα του δράματος, αλλά για το αντίθετο: όλα γίνονταν με σχετικά λίγο δράμα, όλη η κακοποίηση ήταν τόσο κανονικοποιημένη, που γινότανε σιωπηλά και αθόρυβα, συνήθως χωρίς μισό ουρλιαχτό, χωρίς μισή κραυγή.»

Τετάρτη 22 Ιουλίου 2020

Κρίσιμη συγκυρία

Οι Αγορές επιθυμούν ειρήνη, εμπόριο και ανοιχτά σύνορα. Νομίζω ότι βρισκόμαστε πολύ κοντά στην υλοποίηση των επιθυμιών τους.

Αν δεν συνέβαινε αυτό, ειδικά στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία, η Ε.Ε. θα επιτάχυνε τις διαδικασίες προσδιορισμού των συνόρων της Ενωσης, αντί να συνιστά ηρεμία "και στις δύο πλευρές", μη αναγνωρίζοντας δηλαδή την ύπαρξη της Ε.Ε. και ως εδαφική κυριαρχία.

Η Ενωμένη Ευρώπη των Αγορών, λοιπόν, δεν ενδιαφέρεται για τους λαούς που την αποτελούν, ούτε για τα κράτη μέλη της, στο βαθμό που αυτά έχουν προβλήματα, είτε μεταξύ τους είτε με τρίτες χώρες εκτός Ε.Ε. Αυτό που την αφορά (και δεν το κρύβει πλέον) είναι το χρηματοπιστωτικό της σύστημα, οι Τράπεζες, η οικονομία και, συνακόλουθα, το εμπόριο και τα ανοιχτά σύνορα διακίνησης των προϊόντων χωρίς δασμούς.

Η επιθετικότητα της Τουρκίας εκδηλώνεται αυτή τη χρονικη στιγμή, επειδή η Τουρκία έχει αντιληφθεί εδώ και αρκετό καιρό τις προθέσεις της ΕΕ, τον πυρήνα της ύπαρξής της.. Ποιος να ξέρει άραγε τι ακριβώς συζητήθηκε μεταξύ Μέρκελ και Ερντογάν στις προηγούμενες συναντήσεις και (εξακολουθεί να) συζητείται στις συχνές τηλεφωνικές τους συνδιαλέξεις;

Οθεν, υποθέτω ότι η Ελλάδα αποτελεί και πάλι το πειραματόζωο που θα δοκιμαστεί πρώτο στην νέα εποχή που έχει σχεδιαστεί, την εποχή που φέρνει την κατάργηση των συνόρων (και των κρατών-εθνών βέβαια) και μακάρι αυτό να μας βγει σε καλό.
________________
ΣΗΜ. διατηρώ επιφυλάξεις για την ορθότητα της κρίσης μου, αλλά κάτι τετοιο ψυχανεμίζομαι εισπράττοντας όσα ξεδιπλώνονται μπροστά στα μάτια μου χωρίς να λέγονται.

Τρίτη 7 Απριλίου 2020

Έξυπνοι ιοί ή χαζοί άνθρωποι;


Είμαι επίκουρος καθηγητής βιοπληροφορικής και βιοποικιλότητας και αυτή η ανάρτηση γίνεται με αυτή μου την ιδιότητα. Θα προσπαθήσω σε 850 λέξεις να εξηγήσω τι σχέση έχουν οι πανδημίες με τον τρόπο που λειτουργούν τα οικοσυστήματα και πώς επιδρά ο άνθρωπος σε αυτά. Πάμε;

Τα οικοσυστήματα είναι κοινότητες που περιλαμβάνουν όλους τους ζωντανούς οργανισμούς μαζί με το φυσικό τους περιβάλλον, δηλαδή τα μη ζωντανά στοιχεία-που ονομάζονται αβιοτικές παράμετροι (θερμοκρασία, υγρασία, ηλιακή ακτινοβολία κτλ). Είναι τόσοι πολλοί οι οργανισμοί που ζουν σε ένα οικοσύστημα (ειδικά αν προσμετρήσουμε και τους μικροοργανισμούς για τους οποίους κατά κανόνα έχουμε τα λιγότερα δεδομένα) και είναι τόσες πολλές οι αβιοτικές παράμετροι που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, αλλά και με τους ζωντανούς οργανισμούς, που φτιάχνουν ένα τόσο πολύπλοκο σύστημα που μέχρι στιγμής είναι αδύνατο να το καταλάβουμε στην ολότητά του. Ξέρουμε όμως αρκετά πράγματα για το τι προσφέρουν στον άνθρωπο τα οικοσυστήματα, όπως:

-τα φυτά στην ξηρά (και το φυτοπλαγκτό στα νερά) φτιάχνουν το οξυγόνο που αναπνέουμε· επίσης φτιάχνουν το φαΐ μας: όλο το φαγητό που τρώμε, όλα τα θρεπτικά συστατικά, υδατάνθρακες, πρωτεΐνες κλπ., ιχνοστοιχεία, προέρχονται από τα φυτά και από τις αλληλεπιδράσεις τους με ορισμένους μικροοργανισμούς. Τα ζώα που τρώμε έχουν πάρει και αυτά όλα τα θρεπτικά συστατικά από τους φυτικούς οργανισμούς.

-τα φυτά συγκρατούν το έδαφος με τις ρίζες τους (θυμηθείτε τις πλημμύρες που ακολουθούν μετά από κάθε πυρκαγιά) και είναι τα σπίτια για τα ζώα που ζουν. Τα φυτά και τα ζώα είναι τα σπίτια και για ένα σωρό μικροοργανισμούς που ζουν σε κάθε ζώο και σε κάθε φυτό, συνήθως αρμονικά, π.χ. οι μικροοργανισμοί που ζουν στα ψυχανθή (φακές, ρεβίθια, φασόλια κ.α.) δεσμεύουν το άζωτο της ατμόσφαιρας και το μετατρέπουν σε μια «χρήσιμη» μορφή που ενσωματώνεται σε αμινοξέα και από εκεί στις πρωτεΐνες των φυτών και των ζώων που τα τρώνε. Στην ουσία όλες οι πρωτεΐνες που τρώτε προέρχονται από αυτή τη συμβίωση των ψυχανθών με συγκεκριμένα βακτήρια.

-από τα φυτά και τους μικροοργανισμούς προέρχεται πάνω από το 60% των φαρμάκων που χρησιμοποιεί σήμερα ο άνθρωπος. Για παράδειγμα η κολχικίνη, για την οποία σήμερα γίνεται πολύς λόγος, προέρχεται από το φυτό Colchicum autumnale. Αυτή η τρομακτική ποικιλία των χημικών ενώσεων που παράγουν φυτά, ζώα, μύκητες και βακτήρια, πολλές από τις οποίες χρησιμοποιεί ο άνθρωπος, είναι σε άμεση συνάρτηση με την ποικιλία των ειδών που υπάρχουν σε ένα οικοσύστημα (αυτό είναι που λέμε βιοποικιλότητα).

Τα παραπάνω μαζί με πολλά άλλα (θα χρειαζόμουν σελίδες ολόκληρες για να τα αναφέρω όλα) τα ονομάζουμε οικοσυστημικές υπηρεσίες και είναι αυτά που δωρεάν μας προσφέρει η φύση. Τι γίνεται όμως κάθε φορά που επεμβαίνουμε βίαια στη φύση και στη δομή των οικοσυστημάτων; Η καταστροφή των οικοτόπων (που συμβαίνει κυρίως μέσω της αποψίλωσης των δασών):

1. απειλεί μεγάλο αριθμό άγριων ειδών με εξαφάνιση. Ανάμεσα σε αυτά είναι φυτά και ζώα από τα οποία εξαρτάται η φαρμακοποιία μας.

2. αναγκάζει τα ζώα να μετακινηθούν από το οικοσύστημά τους και ψάχνοντας τροφή και καταφύγιο αυξάνεται η πιθανότητα να έρθουν σε επαναλαμβανόμενη στενή επαφή με ανθρώπινους πληθυσμούς που έχουν επεκταθεί στο δικό τους φυσικό περιβάλλον. Αυτή η επαναλαμβανόμενη, «αφύσικη» στενή επαφή είναι που επιτρέπει σε ορισμένους μικροοργανισμούς να «περάσουν» στον άνθρωπο και να προκαλέσουν επιδημίες. Πολλές τέτοιες επιδημίες (όπως π.χ. του ιού Ebola) έχουν ξεκινήσει επειδή νυχτερίδες ή πουλιά αναγκάστηκαν να μετακινηθούν μαζικά.

Ένα μεγάλο μέρος της καταστροφής των οικοτόπων οφείλεται στην τεράστια, αφύσικη κατανάλωση κρέατος από τον άνθρωπο. Για κάθε κιλό κρέατος ενός ζώου που τρώμε, το ζώο αυτό χρειάστηκε περίπου 10 κιλά φυτικής τροφής (εδώ υπολογίστε και την αντίστοιχη αύξηση στην κατανάλωση νερού, λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων κτλ.). Έτσι, για να μπορέσουν να τραφούν όλα τα ζώα που τρώμε, έχουμε ισοπεδώσει εκτάσεις ίσα με το μέγεθος της Αφρικής (κυρίως για να καλλιεργούμε τα φυτά που θα φάνε τα ζώα που θα φάμε). Και μαζί με τις εκτάσεις έχουμε εξαφανίσει και τα ζώα που ζουν εκεί. Έτσι, το 86% όλων των χερσαίων θηλαστικών που ζουν σήμερα είναι ή εκτρεφόμενα ζώα ή άνθρωποι. Ορισμένα από αυτά τα ζώα που τρώμε μεταφέρονται μέσω του παράνομου εμπορίου άγριας πανίδας. Εκεί βρίσκονται σε διπλανά κλουβιά με άγρια είδη που πολύ σπάνια θα συναντούσαν στη φύση με αποτέλεσμα να έρχονται σε επαφή μικρόβια που κανονικά δεν θα έρχονταν σε ποτέ σε επαφή μεταξύ τους και να «μεταφέρονται» κυρίως μέσω μεταλλάξεων από το ένα είδος στο άλλο. Αυτή φαίνεται ότι ήταν η διαδικασία που «γέννησε» τον κορωνοϊό που προκάλεσε την επιδημία το SARS 2002-03 και ενδεχομένως και τον νέο κορωνοϊό που προκαλεί την πανδημία που ζούμε σήμερα.

Επιπλέον, κάθε φορά που ισοπεδώνουμε ένα οικοσύστημα, ακόμα και αν δεν προκαλέσουμε την εξαφάνιση ενός είδους, εξαφανίζουμε ένα μεγάλο κομμάτι της τεράστιας γενετικής ποικιλότητας που υπάρχει σε κάθε άτομο ενός είδους. Εξαφανίζουμε, δηλαδή, γονίδια που μπορεί να υπήρχαν σε μερικά άτομα, τα οποία θα μπορούσαν με διάφορους τρόπους να εμποδίσουν τη μετάδοση ενός βακτηρίου ή ενός ιού, καθιστώντας μας ακόμα πιο ευάλωτους σε πανδημίες.

Για τα διάφορα δεινά που μας βρίσκουν λοιπόν δε φταίνε ούτε οι παγκολίνοι ούτε οι νυχτερίδες ούτε τα γουρουνάκια ούτε οι δεινόσαυροι. Οι ιοί δεν έχουν κανενός είδους «εξυπνάδα», απλώς εκμεταλλεύονται το γενετικό ισοπέδωμα που κάνουμε κάθε φορά που αποψιλώνουμε ένα δάσος-από τον Αμαζόνιο μέχρι τις Σκουριές-και επελαύνουν. Οι άνθρωποι οδηγούμενοι από την απληστία μερικών και την αφέλεια των περισσοτέρων επιμένουν να δαγκώνουν όλο και πιο επίμονα, όλο και πιο συχνά, όλο και πιο δυνατά το χέρι που τους ταΐζει. Ε αυτό το χέρι, άρχισε πια να αντιδρά.
_______________
ΣΗΜ.1. το κείμενο ανέβασε χτες, 6 Απριλίου 2020, στο facebook ο Spyros Gkelis 
ΣΗΜ.2. Διατηρώ τον τίτλο του ενδιαφέροντος κειμένου, καθώς και την εικόνα που το συνοδεύει.

Παρασκευή 13 Μαρτίου 2020

η δύναμη της καλωσύνης

η πρώτη ιστοριούλα που κατάφερα να διαβάσω (και δεν θυμάμαι αν ήταν στο Αναγνωστικό της Α' Δημοτικού ή κάπου αλλού γραμμένη) ήταν η ιστορία της μάχης του Βοριά με τον Ηλιο, αυτή όπου οι δυο δυνατοί βάλανε στοίχημα για το ποιος είναι δυνατότερος: ο Βοριάς ή ο Ηλιος. Βρήκανε έναν ανθρωπάκο που πήγαινε στο χωράφι του και συμφωνήσανε ότι ο πιο δυνατός θα ήταν αυτός που θα κατάφερνε να του βγάλει την κάπα που φορούσε.

Ο Βοριάς, λοιπόν, άρχισε να φυσάει μανιασμένα, κι όσο φύσαγε τόσο σφιγγόταν ο ανθρωπάκος στην κάπα του. Εβγαλε τα πλεμόνια του ο Βοριάς στο φύσημα, αλλά του κάκου: αδύνατο να αποσπάσει την κάπα. 

σημειώνω ότι είχε και κάτι ωραιότατα σκιτσάκια στο βιβλιο, με σινική μελάνη μάλλον.

Μόλις σταμάτησε ο Βοριάς, έπιασε δουλειά ο Ηλιος, που έδιωξε τα σύννεφα και φανερώθηκε λαμπρός κι ο ανθρωπάκος ξεκούμπωσε την κάπα. Προχωρώντας η ώρα, όλο και ζέσταινε περισσότερο, ώσπου ο άνθρωπος δεν άντεξε και πέταξε την κάπα από πάνω του!

Τι μας λέει λοιπόν η μικρή αυτή ιστορία; ότι η καλωσύνη νικάει την αγριάδα και, αν το μεταφέρουμε στη ζοφερή μας εποχή, έχουμε μάθει καλά τι κάνει ο πόλεμος με τα φονικά όπλα. Καιρός δεν είναι να μάθουμε τι συμβαίνει όταν "επιτίθεται" η καλωσύνη;

Αλλο είναι να σκοτώνεις ανθρώπους με πρόθεση να τους κατακτήσεις, κι άλλο είναι να στέλνεις βοήθεια για να τους ανακουφίσεις στις δυσκολίες. Δεν το πάω μακρύτερα το πράγμα από όσο φαίνεται, περιμένω επίσης τις εξελίξεις, αλλά ας μην είμαστε αχάριστοι και δύσπιστοι. Η Ανθρωπιά θα νικησει!
_____________
ΣΗΜ. γράφτηκε με αφορμή την αποστολή κινεζικής υγειονομικής βοήθειας προς την Ιταλία,  τη στιγμή που η ΕΕ αρνήθηκε να δώσει, καθώς επίσης και με αφορμή την δήλωση του κ. Μακρόν υπέρ των ευρωπαϊκών Αξιών.

Τρίτη 10 Μαρτίου 2020

Παραβίαση μέτρων για την πρόληψη ασθενειών (Άρθρο 285 ΠΚ)

Άρθρο 285 ΠΚ
Παραβίαση μέτρων για την πρόληψη ασθενειών

1. Όποιος παραβιάζει τα μέτρα που έχει διατάξει ο νόμος ή η αρμόδια αρχή για να αποτραπεί η εισβολή ή η διάδοση μιας μεταδοτικής ασθένειας τιμωρείται: α) με φυλάκιση έως τρία έτη ή χρηματική ποινή αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ζώα, β) με φυλάκιση και χρηματική ποινή αν από την πράξη μπορεί να προκύψει κίνδυνος μετάδοσης της ασθένειας σε αόριστο αριθμό ανθρώπων.

2. Αν η παραβίαση είχε ως αποτέλεσμα μεταδοθεί η ασθένεια σε ζώα, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών και χρηματική ποινή, και αν είχε ως αποτέλεσμα να μεταδοθεί σε άνθρωπο, επιβάλλεται κάθειρξη έως δέκα έτη.

3. Αν η παραβίαση είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο άλλου επιβάλλεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών και αν προκλήθηκε ο θάνατος μεγάλου αριθμού ανθρώπων, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει ισόβια κάθειρξη.

4. Όποιος στις περιπτώσεις της παραγράφου 1 παραβιάζει τα μέτρα από αμέλεια, τιμωρείται: α) στην περίπτωση του στοιχείου α΄ με χρηματική ποινή ή παροχή κοινωφελούς εργασίας και β) στην περίπτωση του στοιχείου β΄ με φυλάκιση έως δύο έτη ή χρηματική ποινή.

(Νόμος 4619/2019, νέος Ποινικός Κώδικας)
__________________________
ΣΗΜ.1. υπάρχει εισαγγελέας να τους τσακώσει; υπάρχει δικαστής να τους χώσει μέσα όλους αυτους που παραπληροφορούν τον κόσμο στέλνοντάς τον π.χ. να μη λαβαίνει τις απαραίτητες προφυλάξεις ή να μεταλάβει;
ΣΗΜ.2. το θεμα ειναι αν αυτη η παραβίαση διωκεται αυτεπαγγέλτως ή πρεπει να γινει μηνυση. Μήπως το έγκλημα θεωρείται... "στιγμιαίο"..?

Δευτέρα 9 Μαρτίου 2020

ένα κείμενο αποκαλυπτικό

Μεταφέρω από τη "Βιβλιοσελίδα" ένα κείμενο (δημοσιευμένο στις 30 Μαΐου 2013) που με εντυπωσίασε και φαντάζομαι ότι θα προβληματίσει και σένα αγαπημένε/η μου αναγνώστη/τρια. Θυμίζει πράγματα και καταστάσεις που ζήσαμε τα τελευταία δέκα χρόνια, καταστάσεις που υπάρχουν ακόμα και επιδεινώνονται. Το κείμενο λοιπόν:

//ΣΠΑΝΙΟ ΒΙΒΛΙΟ, ΠΟΥ ΓΡΑΦΕΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ:

Silent Weapons for Quiet Wars

Διαβάζεται και σε συνάρτηση με το Δέκα τεχνικές για τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης
Πολλοί απο εμάς διαβάζοντας ορισμένα άρθρα, βλέπουμε μέσα σε αυτά στοιχεία και γεγονότα, που όντως βιώνουμε η έχουμε βιώσει στη ζωή μας….Αναφέρομαι σε άρθρα που όταν αναρτώνται, άνθρωποι και όργανα του “Συστήματος” (πολιτικοί, media κλπ), σπεύδουν τα χαρακτηρίσουν σαν συνομωσιολογίες.Το παρακάτω άρθρο ίσως, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί έτσι. Η κρίση πάντα όμως ανήκει σε εσάς τους αναγνώστες:

Το έγγραφο αυτό περιγράφει ξεκάθαρα την δογματική και κυριαρχική νοοτροπία της ελίτ της Παγκόσμιας Κυβέρνησης. Βρέθηκε τυχαία το 1986, ονομάστηκε «Σιωπηλά όπλα για έναν αθόρυβο πόλεμο», και αποτελεί μια θαυμαστή εξήγηση της τεχνικής της μαζικής πλύσης εγκεφάλου. Αυτό το εκτενές και λεπτομερές έγγραφο που χρονολογείται από το 1979 περιγράφει μία πολιτική που επιβλήθηκε από το 1950. Το έγγραφο λέει πως: «ο αθόρυβος πόλεμος …κηρύχθηκε από την Διεθνή Ελίτ σε μια συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στα 1954». Το 1954 όμως είναι το έτος που για πρώτη φορά συναντήθηκε η λέσχη Μπίλντερμπεργκ.

Εδώ υπάρχει μια περίληψη του περιεχομένου του:

«Η εμπειρία έχει αποδείξει πως η πιο απλή μέθοδος για την εξασφάλιση ενός σιωπηλού όπλου και η απόκτηση ελέγχου του κοινού, είναι να τους διατηρούμε ανεκπαίδευτους και αδαείς όσον αφορά τις αρχές των βασικών συστημάτων αφ’ ενός, ενώ αφ’ ετέρου να τους κρατούμε σε σύγχυση, να τους έχουμε αποδιοργανωμένους και αποσπασμένους σε θέματα που δεν έχουν καμία πραγματική σημασία.
Αυτό επιτυγχάνεται με: (...)

1. Τον χωρισμό των εγκεφάλων τους• την υπονόμευση των πνευματικών τους δραστηριοτήτων την παροχή ενός προγράμματος χαμηλής ποιότητας στην δημόσια εκπαίδευση, τα μαθηματικά, τον σχεδιασμό συστημάτων και τα οικονομικά αλλά και την αποθάρρυνση τους στον τομέα της τεχνικής δημιουργικότητας.

2. Την εξάρτηση των αισθημάτων τους και την αύξηση της αυτοϊκανοποίησής τους αλλά και της ικανοποίησης τους σε συναισθηματικές και σωματικές δραστηριότητες με:

α) Άσχετες συναισθηματικές προσβολές και επιθέσεις (πνευματικός και συναισθηματικός βιασμός) μέσω μιας μόνιμης επίθεσης σεξ, βίας και πολέμων στα μέσα ενημέρωσης -κυρίως την τηλεόραση και τις εφημερίδες.

β) Την ικανοποίηση κάθε επιθυμίας τους -σε υπερβολή- «σκουπιδοτροφές για τη σκέψη» και με την αποστέρηση όλων αυτών που πραγματικά έχουν ανάγκη.

γ) Την επανεγγραφή της ιστορίας και του νόμου και την υποταγή του κοινού σε μία παρεκκλίνουσα δημιουργία, έτσι ώστε να μπορεί να ανορθώνει τη σκέψη του από τις προσωπικές ανάγκες σε ιδιαίτερα κατασκευασμένες εξωτερικές προτεραιότητες.
Τα σιωπηλά όπλα της τεχνολογίας κοινωνικού αυτοματισμού θα παρεμποδίζουν τα ενδιαφέροντα του και τις ανακαλύψεις του.
Όσο περισσότερη σύγχυση, τόσο περισσότερο όφελος. Άρα η καλύτερη προσέγγιση είναι να δημιουργούμε προβλήματα και μετά να προτείνουμε λύσεις.»

Περιληπτικά:
✓Στα μέσα διατηρήστε την προσοχή του ενήλικου κοινού μακριά από τα πραγματικά κοινωνικά θέματα και αιχμαλωτίστε το με θέματα που δεν έχουν καμιά πραγματική αξία.

✓ Στα σχολεία κρατήστε το νεαρό κοινό σε άγνοια όσον αφορά τα πραγματικά μαθηματικά, τα πραγματικά οικονομικά θέματα, τον πραγματικό νόμο και την πραγματική ιστορία.

✓Στη διασκέδαση διατηρήστε την διασκέδαση του κοινού κάτω από το πνευματικό επίπεδο της Στ’ δημοτικού.

✓Στην εργασία διατηρήστε το κοινό απασχολημένο … απασχολημένο … απασχολημένο … για να μην έχει χρόνο να σκεφτεί φέρτε το πίσω στο αγρόκτημα με τα άλλα ζώα.

ΤΟ ΕΓΓΡΑΦΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΙΩΠΗΛΑ ΟΠΛΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΙ ΜΕ ΘΑΥΜΑΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΤΗΝ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΝΟΥ ΜΕ ΜΙΚΡΟΚΥΜΑΤΑ.

Γράφει για τον αθόρυβο πόλεμο:
«Πυροβολεί καταστάσεις αντί για σφαίρες. Προωθείται με επεξεργασία δεδομένων αντί με την πυρίτιδα με έναν υπολογιστή αντί για ένα όπλο- την χειρίζεται ένας προγραμματιστής υπολογιστών αντί ένας σκοπευτής- ενεργεί κάτω από τις διαταγές ενός τραπεζικού μεγιστάνα αντί ενός στρατηγού του στρατού.
Δεν δημιουργεί προφανείς θορύβους, δεν προκαλεί προφανείς σωματικές βλάβες και δεν αναμιγνύεται φανερά στην καθημερινή κοινωνική ζωή κανενός.

Προκαλεί όμως αλάνθαστους «θορύβους», προκαλεί αλάνθαστες σωματικές και πνευματικές βλάβες και εμπλέκεται με αλάνθαστο τρόπο στην καθημερινή κοινωνική ζωή, δηλαδή αλάνθαστα στον εκπαιδευμένο παρατηρητή, αυτόν που γνωρίζει που να κοιτάζει. Το κοινό δεν μπορεί να κατανοήσει το όπλο κι έτσι δεν μπορεί να πιστέψει πως δέχεται την επίθεση και υποτάσσεται από ένα όπλο.
Το κοινό μπορεί ενστικτωδώς να αισθανθεί πως κάτι πάει στραβά, εξ’ αιτίας όμως της τεχνολογικής φύσης του σιωπηλού όπλου, δεν μπορεί να εκφράσει τα συναισθήματα του με λογικό τρόπο, ή να χειριστεί το πρόβλημα με έξυπνο τρόπο. Έτσι δεν γνωρίζει πως να ζητήσει βοήθεια και δεν ξέρει πως να συνεργαστεί με άλλους για να αμυνθούν εναντίον του.

Όταν ένα σιωπηλό όπλο εφαρμόζεται σταδιακά, τότε το κοινό προσαρμόζεται στην παρουσία του και μαθαίνει να ανέχεται την επέμβαση του στη ζωή του, μέχρι που η πίεση (ψυχολογική ή οικονομική) να γίνει πάρα πολύ μεγάλη και να καταρρεύσει. Άρα το σιωπηλό όπλο είναι ένας τύπος βιολογικού πολέμου. Επιτίθεται στη ζωτικότητα, την κινητικότητα και τις επιλογές των ατόμων μιας κοινωνίας, γνωρίζοντας, κατανοώντας, χειριζόμενο και επιτιθέμενο στις πηγές φυσικής και κοινωνικής ενέργειας και στις σωματικές, πνευματικές και συναισθηματικές δυνάμεις και αδυναμίες».

Με άλλα λόγια διαίρει και βασίλευε. Όταν κάποιοι εισαγάγουν την παγκόσμια δικτατορία τους με σταδιακή προσέγγιση τότε πολλοί λίγοι θα συνειδητοποιήσουν τι πραγματικά γίνεται μέχρι να είναι πολύ αργά. Στην πραγματικότητα οι πολλοί θα καταδικάσουν και θα γελάσουν αυτούς που θα προσπαθήσουν να τους καταδείξουν τι ακριβώς συμβαίνει. Κλείνοντας το θα αναφέρω τρία μόνον αποσπάσματα από κάποιες εκατοντάδες αναφορές που κατά καιρούς έχουν δημοσιευθεί σε επιστημονικά περιοδικά για την σύνδεση του ανθρώπινου εγκεφάλου με κρατικούς υπολογιστές μέσω ραδιοεπικοινωνιών:

«Είναι μέσα στην εξουσία μας να παρατηρούμε τι βλέπει, τι αισθάνεται και τι σκέπτεται ένα άτομο, να εξετάζουμε εξονυχιστικά τη συμπεριφορά και να ανιχνεύουμε ακόμη την περίπτωση του τυχαίου στις συνειδητές του αποφάσεις, αλλά και στην ψυχολογική και ασυνείδητη κατάσταση του».(Telemetry is coming of age)

«Μπορούμε να επιλέξουμε να χρησιμοποιήσουμε την αυξανόμενη γνώση μας για να σκλαβώσουμε τους ανθρώπους με τρόπους που δεν φανταστήκαμε ποτέ, αφαιρώντας τους την προσωπικότητα και ελέγχοντας τους με μέσα τόσο προσεκτικά επιλεγμένα που δεν θα γνωρίσουν ίσως ποτέ την απώλεια της προσωπικότητας τους» (Καθηγητής Καρλ Ρότζερς – Science).

«Έχουν αναπτυχθεί τεχνικές για την έρευνα και τον χειρισμό του ανθρώπου. Οι διπλής ροής επικοινωνίες με τα βάθη του εγκεφάλου κάνουν δυνατή την αποστολή και την λήψη πληροφο¬ριών από και προς τον εγκέφαλο … Μπορούμε να ξεκινήσουμε, να σταματήσουμε ή να τροποποιήσουμε μία ποικιλία αυτόνομων σωματικών συμπεριφορών και πνευματικών εκφράσεων. Μπορούμε να πειραματιστούμε με τους εγκεφαλικούς μηχανισμούς που είναι υπεύθυνοι για τον καθορισμό και την διατήρηση …. συγκεκριμένων συμπεριφορών και πνευματικών λειτουργιών … Καθώς δεν χρησιμοποιούνται μπαταρίες, η ζωή του μεταδότη είναι απεριόριστη. Ενέργεια και πληροφορίες παρέχονται από ραδιοφωνικές συχνότητες» (Αναφορά ψυχιατρικών ερευνών: «Η επέμβαση του Ανθρώπου στις διεγκεφαλικές Λειτουργίες» από το Ψυχιατρικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Γέηλ των ΗΠΑ).

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΒΙΒΛΙΟΥ, ΑΠΟ ΤΟΝ ΝΟΑΜ ΤΣΟΜΣΚΙ :

Ο Αμερικανός ακαδημαϊκός και στοχαστής, Νόαμ Τσόμσκι, αναλύει τις δέκα τεχνικές για τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης. Το κείμενο αποτελεί μέρος μιας συλλογής συνεντεύξεων του Ν.Τσόμσκι, όπου ο κορυφαίος διανοητής διαπιστώνει διεισδυτικές παρατηρήσεις για τους θεσμούς που διαμορφώνουν τη σκέψη του κοινού και οι οποίοι βρίσκονται στην υπηρεσία της ισχύος και του κέρδους.

1. Η τεχνική της διασκέδασης
Πρωταρχικό στοιχείο του κοινωνικού ελέγχου, η τεχνική της διασκέδασης συνίσταται στη στροφή της προσοχής του κοινού από τα σημαντικά προβλήματα και από τις μεταλλαγές που αποφασίστηκαν από τις πολιτικές και οικονομικές ελίτ, με ένα αδιάκοπο καταιγισμό διασκεδαστικών και ασήμαντων λεπτομερειών.
Η τεχνική της διασκέδασης είναι επίσης απαραίτητη για να αποτραπεί το κοινό από το να ενδιαφερθεί για ουσιαστικές πληροφορίες στους τομείς της επιστήμης, της οικονομίας, της Ψυχολογίας, της Νευροβιολογίας και της Κυβερνητικής. «Κρατήστε αποπροσανατολισμένη την προσοχή του κοινού, μακριά από τα αληθινά κοινωνικά προβλήματα, αιχμαλωτισμένη σε θέματα χωρίς καμιά πραγματική σημασία.
Κρατήστε το κοινό απασχολημένο, απασχολημένο, απασχολημένο, χωρίς χρόνο για να σκέφτεται· να επιστρέφει κανονικά στη φάρμα με τα άλλα ζώα». Απόσπασμα από το Όπλα με σιγαστήρα για ήσυχους πολέμους.

2 . Η τεχνική της δημιουργίας προβλημάτων, και στη συνέχεια παροχής των λύσεων
Αυτή η τεχνική ονομάζεται επίσης «πρόβλημα-αντίδραση-λύση». Πρώτα δημιουργείτε ένα πρόβλημα, μια «έκτακτη κατάσταση» για την οποία μπορείτε να προβλέψετε ότι θα προκαλέσει μια συγκεκριμένη αντίδραση του κοινού, ώστε το ίδιο να ζητήσει εκείνα τα μέτρα που εύχεστε να το κάνετε να αποδεχτεί.
Για παράδειγμα: αφήστε να κλιμακωθεί η αστική βία, ή οργανώστε αιματηρές συμπλοκές, ώστε το κοινό να ζητήσει τη λήψη μέτρων ασφαλείας που θα περιορίζουν τις ελευθερίες του.
Ή, ακόμη: δημιουργήστε μια οικονομική κρίση για να κάνετε το κοινό να δεχτεί ως αναγκαίο κακό τον περιορισμό των κοινωνικών δικαιωμάτων και την αποδόμηση των δημοσίων υπηρεσιών.

3. Η τεχνική της υποβάθμισης
Για να κάνει κάποιος αποδεκτό ένα απαράδεκτο μέτρο, αρκεί να το εφαρμόσει σταδιακά κατά «φθίνουσα κλίμακα» για μια διάρκεια 10 ετών. Μ’ αυτόν τον τρόπο επιβλήθηκαν ριζικά νέες κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες (νεοφιλελευθερισμός) στις δεκαετίες του 1980 και 1990.
Μαζική ανεργία, αβεβαιότητα, «ευελιξία», μετακινήσεις, μισθοί που δεν διασφαλίζουν πια ένα αξιοπρεπές εισόδημα· τόσες αλλαγές, που θα είχαν προκαλέσει επανάσταση, αν είχαν εφαρμοστεί αιφνιδίως και βίαια.

4. Η στρατηγική της αναβολής (Σαλαμοποιήση)
Ένας άλλος τρόπος για να γίνει αποδεκτή μια αντιλαϊκή απόφαση είναι να την παρουσιάσετε ως «οδυνηρή αλλά αναγκαία», αποσπώντας την συναίνεση του κοινού στο παρόν, για την εφαρμογή της στο μέλλον. Είναι πάντοτε πιο εύκολο να αποδεχτεί κάποιος αντί μιας άμεσης θυσίας μια μελλοντική. Πρώτα απ’όλα, επειδή η προσπάθεια δεν πρέπει να καταβληθεί άμεσα.
Στη συνέχεια, επειδή το κοινό έχει πάντα την τάση να ελπίζει αφελώς ότι «όλα θα πάνε καλύτερα αύριο» και ότι μπορεί, εντέλει, να αποφύγει τη θυσία που του ζήτησαν. Τέλος, μια τέτοια τεχνική αφήνει στο κοινό ένα κάποιο χρονικό διάστημα, ώστε να συνηθίσει στην ιδέα της αλλαγής, και να την αποδεχτεί μοιρολατρικά, όταν κριθεί ότι έφθασε το πλήρωμα του χρόνου για την τέλεσή της.

5 . Η στρατηγική του να απευθύνεσαι στο κοινό σαν να είναι μωρά παιδιά
Η πλειονότητα των διαφημίσεων που απευθύντονται στο ευρύ κοινό χρησιμοποιούν έναν αφηγηματικό λόγο, επιχειρήματα, πρόσωπα και έναν τόνο ιδιαιτέρως παιδικό, εξουθενωτικά παιδιάστικο, σαν να ήταν ο θεατής ένα πολύ μικρ ό παιδί ή σαν να ήταν διανοητικώς ανάπηρος.
Όσο μεγαλύτερη προσπάθεια καταβάλλεται να εξαπατηθεί ο θεατής, τόσο πιο παιδιάστικος τόνος υιοθετείται από τον διαφημιστή. Γιατί; «Αν [ο διαφημιστής] απευθυνθεί σε κάποιον σαν να ήταν παιδί δώδεκα ετών, τότε είναι πολύ πιθανόν να εισπράξει, εξαιτίας του έμμεσου και υπαινικτικού τόνου, μιαν απάντηση ή μιαν αντίδραση τόσο απογυμνωμένη από κριτική σκέψη, όσο η απάντηση ενός δωδεκάχρονου παιδιού». Απόσπασμα από το «Όπλα με σιγαστήρα για ήσυχους πολέμους».

6 . Η τεχνική του να απευθύνεστε στο συναίσθημα μάλλον παρά στη λογική
Η επίκληση στο συναίσθημα είναι μια κλασική τεχνική για να βραχυκυκλωθεί η ορθολογιστική ανάλυση, επομένως η κριτική αντίληψη των ατόμων. Επιπλέον, η χρησιμοποίηση του φάσματος των αισθημάτων επιτρέπει να ανοίξετε τη θύρα του ασυνείδητου για να εμφυτεύσετε ιδέες, επιθυμίες, φόβους, παρορμήσεις ή συμπεριφορές

7. Η τεχνική του να κρατάτε το κοινό σε άγνοια και ανοησία
Συνίσταται στο να κάνετε το κοινό να είναι ανίκανο να αντιληφθεί τις τεχνολογίες και τις μεθοδολογίες που χρησιμοποιείτε για την υποδούλωσή του. «Η ποιότητα της εκπαίδευσης που παρέχεται στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις πρέπει να είναι πιο φτωχή, ώστε η τάφρος της άγνοιας που χωρίζει τις κατώτερες τάξεις από τις ανώτερες τάξεις να μη γίνεται αντιληπτή από τις κατώτερες». Απόσπασμα από το «Ὀπλα με σιγαστήρα για ήσυχους πολέμους».

8. Η τεχνική του να ενθαρρύνεις το κοινό να αρέσκεται στη μετριότητα
Συνίσταται στο να παρακινείς το κοινό να βρίσκει «cool» ό,τι είναι ανόητο, φτηνιάρικο και ακαλλιέργητο.

9. Η τεχνική του να αντικαθιστάς την εξέγερση με την ενοχή
Συνίσταται στο να κάνεις ένα άτομο να πιστεύει ότι είναι το μόνο υπεύθυνο για την συμφορά του, εξαιτίας της διανοητικής ανεπάρκειάς του, της ανεπάρκειας των ικανοτήτων του ή των προσπαθειών του. Έτσι, αντί να εξεγείρεται εναντίον του οικονομικού συστήματος, απαξιώνει τον ίδιο τον εαυτό του και αυτο-ενοχοποιείται, κατάσταση που περιέχει τα σπέρματα της νευρικής κατάπτωσης, η οποία έχει μεταξύ άλλων και το αποτέλεσμα της αποχής από οποιασδήποτε δράση. Και χωρίς τη δράση, γλιτώνετε την επανάσταση!

10. Η τεχνική του να γνωρίζεις τα άτομα καλύτερα από όσο γνωρίζουν τα ίδια τον εαυτό τους
Στη διάρκεια των τελευταίων πενήντα ετών, οι κατακλυσμιαία πρόοδος της επιστήμης άνοιξε μια ολοένα και πιο βαθειά τάφρο ανάμεσα στις γνώσει του ευρέως κοινού και στις γνώσεις που κατέχουν και χρησιμοποιούν οι ιθύνουσες ελίτ.
Χάρη στη Βιολογία, τη Νευροβιολογία και την εφαρμοσμένη ψυχολογία, το «σύστημα» έφτασε σε μια εξελιγμένη γνώση του ανθρώπινου όντος, και από την άποψη της φυσιολογίας και από την άποψη της ψυχολογίας.
Το σύστημα έφτασε να γνωρίζει τον μέσο άνθρωπο καλύτερα απ’ όσο γνωρίζει ο ίδιος τον εαυτό του. Αυτό σημαίνει ότι στην πλειονότητα των περιπτώσεων, το σύστημα ασκεί έναν πολύ πιο αυξημένο έλεγχο και επιβάλλεται με μια μεγαλύτερη ισχύ επάνω στα άτομα απ’ όσο τα άτομα στον ίδιο τον εαυτό τους.
Και όμως για να καταρρεύσουν όλα αυτά αρκεί μια στιγμή αφύπνισης. Το "κόκκινο χάπι" που έλεγε ο Μορφέας στόν Νίο στην ταινία Μatrix. Αν υπάρξει έστω μια φευγαλέα στιγμή αφύπνισης όλο το οικοδόμημα καταστρέφεται και πέφτει όπως μια κουρτίνα, και το κυριότερο η κουρτίνα αυτή δεν μπορεί να αναρτηθεί ξανά. Για αυτό σας παρουσιάζουμε τις 10 τεχνικές, μόλις τις παρατηρήσετε ότι συμβαίνουν γύρω σας και εφαρμόζονται κάθε μέρα, η αφύπνιση έρχεται νομοτελειακά.//

Τρίτη 30 Ιουλίου 2019

το αυτονόητο

«Οι συντηρητικοί είναι υπέροχοι τύποι. Είναι όλοι τους υπέρ των αγέννητων παιδιών, θα κάνουν τα πάντα για τα αγέννητα παιδιά, αλλά μόλις γεννηθείς δεν τους αφορά πια.

Έχουν εμμονή με τη ζωή από τη σύλληψη του εμβρύου μέχρι τους επόμενους εννιά μήνες. Μετά δεν θέλουν να ξέρουν τίποτα για σένα. Δεν θέλουν να ακούν για τη φροντίδα σου, τη δημόσια εκπαίδευση, την πρόνοιά σου, τα σχολικά γεύματά σου, τα κουπόνια φαγητού, την επιβίωσή σου.

Όσο είσαι αγέννητος είναι μαζί σου, όταν γεννηθείς τη γάμησες.»

George Carlin-->> https://el.wikipedia.org/wiki/Τζορτζ_Κάρλιν

Παρασκευή 25 Ιανουαρίου 2019

Το Πείραμα του Stanley Milgram & Το "Πείραμα της Φυλακής"

Τον Ιούλιο του 1961, ο Αμερικανός ψυχολόγος Στάνλεϊ Μίλγκραμ (Stanley Milgram), πραγματοποίησε ένα πείραμα στο Πανεπιστήμιο του Γιέιλ των Ηνωμένων Πολιτειών, με σκοπό την μελέτη της αντίδρασης των ανθρώπων, όταν αυτοί καλούνται να εκτελέσουν εντολές κάποιας εξουσίας ή αυθεντίας, που έρχονται σε σύγκρουση όμως με την συνείδησή τους.
Το ηθικό ερώτημα, αν πρέπει κανείς να υπακούσει τις εντολές, όταν έρχονται σε ευθεία σύγκρουση με την συνείδησή του, τέθηκε από τον Πλάτωνα, δραματοποιήθηκε στην «Αντιγόνη», και έχει υποστεί φιλοσοφική ανάλυση σε κάθε ιστορική εποχή. Συντηρητικοί φιλόσοφοι υποστήριξαν, πως η δομή της κοινωνίας απειλείται από την ανυπακοή, ακόμα κι όταν οι πράξεις που υποδεικνύουν οι αρχές είναι ύποπτες και επιλήψιμες. Από την άλλη, οι ανθρωπιστές τονίζουν την υπεροχή της ατομικής συνείδησης σε τέτοια θέματα, επιμένοντας ότι η ηθικές κρίσεις του ατόμου πρέπει να υπερισχύουν της αρχής, όταν αυτές βρίσκονται σε σύγκρουση.

Η αφορμή του πειράματος, ήταν η δίκη στην Ιερουσαλήμ, μόλις λίγους μήνες πριν, του Γερμανού εγκληματία πολέμου, Αντολφ Αιχμαν. Ο Μίλγκραμ επινόησε αυτή την ψυχολογική μελέτη για να απαντήσει στο ερώτημα: Είχαν ο Άιχμαν και οι συνεργοί του στο «Ολοκαύτωμα», αμοιβαία πρόθεση, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τους στόχους του «Ολοκαυτώματος»; Με άλλα λόγια, υπήρχε αμοιβαία αίσθηση της ηθικής μεταξύ εκείνων που συμμετείχαν σ’ αυτό; Το πείραμα του Μίλγκραμ έτεινε να αποδείξει πως οι συνεργοί απλά εκτελούσαν τις εντολές, παρ’ ότι παραβίαζαν βαθύτατα τις ηθικές αρχές τους. Πως η υπακοή είναι ο ψυχολογικός μηχανισμός που συνδέει επιμέρους ενέργειες για πολιτικό ή άλλον σκοπό.
                            
Ο Μίλγκραμ συγκέντρωσε μερικούς εθελοντές, μετά από αγγελία που δημοσίευσε, με πρόφαση την μελέτη της ανθρώπινης μνήμης. Οι εθελοντές πληρώθηκαν από 4 δολάρια για την συμμετοχή τους και ήταν ηλικίας μεταξύ 20 και 50 ετών, διαφόρων επαγγελμάτων και διάφορου μορφωτικού επιπέδου.


Ο κάθε εθελοντής, όταν προσέρχονταν στον χώρο του πειράματος, συναντούσε έναν άλλον εθελοντή, που υποτίθεται πως βρίσκονταν εκεί για το ίδιο πείραμα, ο οποίος όμως στην πραγματικότητα ήταν συνεργάτης του Μίλγκραμ. Οι ρόλοι που τους ανατίθονταν ήταν αυτοί του «εξεταστή» και του «εξεταζόμενου». Ο ρόλος που ήταν το ουσιαστικό αντικείμενο του πειράματος, ήταν αυτός του «εξεταστή» και θα έπρεπε να τον πάρει οπωσδήποτε ο ανυποψίαστος εθελοντής, με έναν τρόπο όμως που να φαίνεται τυχαίος και δίκαιος, έτσι ώστε να μην κινήσει καμμία υποψία του, ως προς την γνησιότητα του πειράματος. Έτσι γίνονταν μια στημένη κλήρωση με δυο διπλωμένα χαρτάκια, όπου υποτίθεται πως το ένα έγραφε «εξεταστής» και το άλλο «εξεταζόμενος». Έτσι ο καθένας θα έπαιρνε τον ρόλο που θα έγραφε το χαρτάκι που θα τραβούσε. Στην πραγματικότητα όμως, και τα δυο χαρτάκια έγραφαν «εξεταστής» κι έτσι ο εθελοντής έπαιρνε πάντα αυτόν τον ρόλο, ενώ ο συνεργάτης του Μίλγκραμ έλεγε ψευδώς (φυσικά) ότι το χαρτάκι του έγραφε «εξεταζόμενος».


Στην συνέχεια, τους χώριζαν και τους έβαζαν σε δυο διαφορετικά δωμάτια. Μπορούσαν να επικοινωνήσουν, αλλά δεν μπορούσαν να βλέπουν ο έναν τον άλλον. Αξίζει να σημειωθεί εδώ, πως σε μια από τις εκδοχές τους πειράματος, ο «εξεταζόμενος» (δηλαδή ο συνεργάτης) ανάφερε στον «εξεταστή» (δηλαδή στον πραγματικό εθελοντή) σε ανύποπτο χρόνο και πριν γίνει η «κλήρωση», πως αντιμετώπιζε (δήθεν) καρδιακό πρόβλημα. Στο ίδιο δωμάτιο με τον «εξεταστή» καθόταν σ’ ένα γραφείο και ο υπεύθυνος του πειράματος.                                                                  
Στον «εξεταστή» δόθηκε μια μικρή ηλεκτρογεννήτρια, η οποία υποτίθεται πως ήταν συνδεδεμένη με το χέρι του «εξεταζόμενου». Ακολούθως, ο πειραματιστής, έδωσε στον «εξεταστή» έναν κατάλογο με ζευγάρια λέξεων, η καθεμία από τις οποίες, είχες τέσσερις δυνατές απαντήσεις-συνδυασμούς. Ο «εξεταζόμενος», σε περίπτωση που απαντούσε λάθος, θα δεχόταν μια μικρή ηλεκτρική εκκένωση από τον «εξεταστή» (με τάση προσαύξησης 15 Volt για κάθε λανθασμένη απάντηση), αν όχι, θα προχωρούσαν στην επόμενη λέξη. Για να γίνει πιστευτό αυτό, ο «εξεταζόμενος» προσποιήθηκε δυσφορία όταν πληροφορήθηκε πως θα «τιμωρείται» με ένα μικρό «ηλεκτροσόκ», σε κάθε λανθασμένη απάντησή του, ενώ στον «εξεταστή» έγινε δοκιμαστικά μια πραγματική ηλεκτρική εκκένωση, μικρής ισχύος, αλλά ικανή να τον «ταρακουνήσει», για να έχει υπόψιν του το πως θα νιώθει ο «εξεταζόμενος», όταν θα «τιμωρούνταν».

Όταν ξεκίνησε η διαδικασία του πειράματος, η ηλεκτρογεννήτρια αποσυνδέθηκε από το χέρι του «εξεταζόμενου» και συνδέθηκε σ’ ένα μαγνητόφωνο, το οποίο αναπαρήγαγε προηχογραφημένους ήχους με κραυγές πόνου, αναλόγως με την ένταση του ρεύματος που υποτίθεται πως διαπερνούσε τον «εξεταζόμενο», κάθε φορά που πατούσε το πλήκτρο του «ηλεκτροσόκ» ο «εξεταστής». Μετά από μερικές «λανθασμένες» απαντήσεις κι ανάλογες ηλεκτρικές εκκενώσεις, αυξανόμενης εντάσεως, ο «εξεταζόμενος» άρχισε να διαμαρτύρεται, να κλαίει και να παραπονιέται για τα καρδιακά του προβλήματα, να χτυπά τον τοίχο που τον χώριζε από τον «εξεταστή» και στην συνέχεια σταματούσε ν’ απαντά, δίνοντας την εντύπωση πως δεν έχει τις αισθήσεις του. Αξίζει να σημειωθεί εδώ, πως σύμφωνα με τους κανόνες του πειράματος, η μη απάντηση από μέρους του «εξεταζόμενου» σε κάποια ερώτηση, θεωρούνταν ως λάθος απάντηση και επομένως τιμωρούνταν με ηλεκτρική εκκένωση από τον «εξεταστή». 
                                                                         
 Baader Meinhoff - Mogadishu                     

Σ’ αυτό το σημείο, πολλοί εθελοντές εξέφρασαν την επιθυμία τους να σταματήσουν το πείραμα και τον έλεγχο του «εξεταζόμενου». Κάποιοι άλλοι σταμάτησαν όταν η ένταση της ηλεκτρικής εκκένωσης είχε φτάσει στα 135 Volt και άρχισαν να ρωτούν για τον σκοπό του πειράματος. Μερικά άτομα, άρχισαν να γελούν νευρικά ή να εμφανίζουν άλλα συμπτώματα ακραίας πίεσης την στιγμή που άκουγαν τις κραυγές πόνου που προέρχονταν από τον «εξεταζόμενο».
Οι περισσότεροι όμως συνέχισαν, αγνοώντας τις ικεσίες -ή και την σιωπή- του «εξεταζόμενου», έχοντας ήδη την διαβεβαίωση από τον πειραματιστή, πως δεν θα φέρουν καμμία ευθύνη για ό,τι κι αν συμβεί κατά την διάρκεια του πειράματος. Κάθε φορά που κάποιος «εξεταστής», εξέφραζε την επιθυμία να σταματήσει, ο πειραματιστής τού έδινε τέσσερις παραινέσεις, με την εξής σειρά:
1. Παρακαλώ συνεχίστε.
2. Το πείραμα απαιτεί να συνεχίσετε.
3. Είναι απολύτως σημαντικό να συνεχίσετε.
4. Δεν έχετε άλλη επιλογή, πρέπει να συνεχίσετε.
Αν ο εθελοντής επέμενε στην αποχώρησή του, μετά κι απ’ τις τέσσερις αυτές παραινέσεις, τότε το πείραμα διακόπτονταν. Διαφορετικά, συνεχίζονταν, μέχρι η ένταση της υποτιθέμενης ηλεκτρικής εκκένωσης να φτάσει το μέγιστο όριο των 450 Volt, για τρεις συνεχόμενες φορές.

Πριν την διεξαγωγή του πειράματος, ζητήθηκε η άποψη δεκατεσσάρων ψυχολόγων του πανεπιστημίου, για το ποιο θα ήταν κατά την γνώμη τους, το ποσοστό των εθελοντών που θα έφταναν μέχρι το τελικό και ανώτατο όριο ηλεκτρικής εκκένωσης των 450 Volt. Κατά μέσον όρο, εκτιμήθηκε ένα ποσοστό γύρω στα 3%. Τα αποτελέσματα όμως, τους διέψευσαν με εντυπωσιακό τρόπο. Σχεδόν το 65% των εθελοντών (26 από τους 40), συνέχισε μέχρι το τέλος, έστω και κάτω από καθεστώς έντονης ψυχολογικής πίεσης.
Τα πειράματα του Μίλγκραμ, προκάλεσαν αρκετές αρνητικές κριτικές και ενστάσεις, όσον αφορά την ηθική πλευρά του θέματος, λόγω της ψυχολογικής πίεσης που ασκήθηκε στους εθελοντές. Ένας απ’ τους εθελοντές που αποχώρησαν από το πείραμα, εβραϊκής καταγωγής (Joseph Dimow), υποστήριξε πως το έπραξε αυτό, όταν υποπτεύθηκε πως το πείραμα σχεδιάστηκε για να διαπιστωθεί αν οι απλοί Αμερικανοί θα υπάκουαν σε ανήθικες εντολές, όπως έπραξαν πολλοί Γερμανοί κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στον πρόλογο του βιβλίου του, «Υπακοή στην Εξουσία» (Obedience to Authority: An Experimental View, 1974), ο ίδιος ο Μίλγκραμ, ουσιαστικά επιβεβαιώνει τις υποψίες του αποχωρήσαντα εθελοντή, καθώς γράφει: «Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο υπάρχει οποιαδήποτε σχέση ανάμεσα σε αυτά που έχουμε σπουδάσει στο επιστημονικό εργαστήριο και τις μορφές της υπακοής που τόσο αποδοκιμάστηκαν στη ναζιστική εποχή».
Ο Στάνλεϊ Μίλγκραμ, συνόψισε το συμπέρασμα της μελέτης του στο άρθρο «Οι κίνδυνοι της υπακοής» (The Perils of Obedience, 1974), ως εξής:
«Οι νομικές και φιλοσοφικές πτυχές της υπακοής έχουν τεράστια σημασία, αλλά λένε πολύ λίγα για το πως οι περισσότεροι άνθρωποι συμπεριφέρονται σε συγκεκριμένες καταστάσεις. Έστησα ένα απλό πείραμα στο Πανεπιστήμιο Γιέιλ, για να διαπιστώσω πόσον πόνο θα μπορούσε να προκαλέσει ένας απλός πολίτης, σε ένα άλλο πρόσωπο, μόνο και μόνο, επειδή έτσι διατάχθηκε από έναν πειραματιστή επιστήμονα

Η εξαιρετική προθυμία των ενηλίκων ν’ ακολουθήσουν σχεδόν σε οποιοδήποτε μήκος τις εντολές της εξουσίας, αποτελεί το κύριο εύρημα της μελέτης και το γεγονός απαιτεί επειγόντως εξηγήσεις. Οι απλοί άνθρωποι, που κάνουν απλά τη εργασία τους, και χωρίς καμία ιδιαίτερη εχθρότητα από την πλευρά τους, μπορούν να μετατραπούν σε ενεργούς παράγοντες σε μια τρομερή καταστρεπτική διαδικασία. Επιπλέον, ακόμη και όταν τα καταστρεπτικά αποτελέσματα της εργασίας τους γίνονται απολύτως σαφή, και τους ζητείται να προβούν σε ενέργειες ασυμβίβαστες με θεμελιώδεις κανόνες της ηθικής, σχετικά λίγοι άνθρωποι έχουν τους πόρους που απαιτούνται για να αντισταθούν στην εξουσία».
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί, πως πειράματα, ανάλογα μ’ αυτά του Μίλγκραμ, πραγματοποιήθηκαν κι αργότερα, από άλλους επιστήμονες, με παρόμοια αποτελέσματα και σε μερικές περιπτώσεις μάλιστα, με ακόμη υψηλότερα ποσοστά ολοκλήρωσης του πειράματος από πλευρά των εθελοντών.
  
Το διαβόητο δε, «Πείραμα της Φυλακής του πανεπιστημίου Στάνφορντ»,
διεξήχθη το 1971 από την ερευνητική ομάδα του καθηγητή στο τμήμα Ψυχολογίας του πανεπιστημίου Στάνφορντ, Φίλιπ Ζιμπάρντο, πάνω στις ψυχολογικές επιπτώσεις που επιφέρει η μετατροπή ενός ατόμου σε φυλακισμένο ή δεσμοφύλακα. Λίγες μέρες πριν την έναρξη του πειράματος η παρακάτω αγγελία εμφανίστηκε σε μια τοπική εφημερίδα της Καλιφόρνια:
«Άνδρες, φοιτητές πανεπιστημίου, ζητούνται για συμμετοχή σε μια ψυχολογική μελέτη για τη ζωή στη φυλακή. Αμοιβή 15 δολάρια την ώρα για μια περίοδο δύο εβδομάδων ξεκινώντας στις 14 Αυγούστου».
Περισσότεροι από εβδομηνταπέντε φοιτητές δήλωσαν συμμετοχή. Εικοσιτέσσερις από αυτούς τελικά επιλέχθηκαν και ορίστηκαν τυχαία να παίξουν το ρόλο είτε του «φυλακισμένου» είτε του «δεσμοφύλακα», σε μια υποτιθέμενη φυλακή που είχε δημιουργηθεί για τους σκοπούς του πειράματος στο υπόγειο του κτιρίου του τμήματος Ψυχολογίας του πανεπιστημίου. Η επιλογή των υποψηφίων έγινε με βάση την απουσία ψυχολογικών και ιατρικών προβλημάτων, καθώς και ποινικού μητρώου.
Ο Ζιμπάρντο και η ομάδα του ξεκίνησαν το πείραμα για να εξετάσουν την ορθότητα της ιδέας ότι οι συνθήκες κακοποίησης στις φυλακές ανακύπτουν κυρίως εξαιτίας των εγγενών χαρακτηριστικών της προσωπικότητας των φυλακισμένων και των φρουρών τους. Για τον έλεγχο της υπόθεσης εφάρμοσαν μια σειρά από συμβάσεις με σκοπό να προκαλέσουν τον αποπροσανατολισμό και την αποπροσωποποίηση, την αποποίηση της ταυτότητάς των «κρατουμένων» καθώς και την ενίσχυση του αισθήματος εξουσίας των «δεσμοφυλάκων». 
    
Κάτω από απόλυτα ρεαλιστικές συνθήκες, οι φυλακισμένοι ζούσαν κλειδωμένοι στα κελιά τους, υπό συνθήκες εξαθλίωσης, ψυχολογικής πίεσης, χωρίς προσωπικό χώρο και χρόνο, φορώντας ένα κουρέλι-φόρεμα, χωρίς εσώρουχα και με ξυρισμένα κεφάλια. Από την άλλη, οι «φύλακες» δούλευαν σε βάρδιες, φορώντας στρατιωτικές στολές και ειδικά γυαλιά ηλίου που απέτρεπαν την απευθείας βλεματική επαφή. Κρατούσαν αστυνομικό γκλομπ και αποκαλούσαν τους «φυλακισμένους» αποκλειστικά με αριθμούς.

Το πείραμα γρήγορα κλιμακώθηκε και ο Ζιμπάρντο έχασε τον έλεγχό του. Οι φυλακισμένοι υπέφεραν -αλλά και αποδέχτηκαν- σαδιστικές κι εξευτελιστικές συμπεριφορές. Τα υψηλά επίπεδα στρες σταδιακά τους οδήγησαν από τη στάση εξέγερσης απέναντι στις συνθήκες, στην απώθηση της πραγματικότητας και την αποδοχή πειθήνιου ρόλου. Μέχρι το τέλος του πειράματος πολλοί είχαν φανερώσει έντονες συναισθηματικές ενοχλήσεις.
Το πείραμα της φυλακής του Στάνφορντ έληξε στις 20 Αυγούστου του 1971, έξι μέρες μετά την έναρξή του, αντί για δεκατέσσερις όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί. Εκείνη τη μέρα ο Ζιμπάρντο κάλεσε «φρουρούς» και «φυλακισμένους» για να ανακοινώσει ότι η «φυλακή» έκλεισε.

Τα αποτελέσματα του πειράματος φαίνεται πως καταδεικνύουν το ευεπηρέαστο και την υπακοή των ανθρώπων, όταν τους παρασχεθεί μια νομιμοποιημένη ιδεολογία καθώς και κοινωνική και θεσμική υποστήριξη.

Γίνεται έτσι συμβατό με το επίσης πολύ γνωστό πείραμα του καθηγητή Μίλγκραμ, το οποίο έλαβε χώρα στα μέσα του εικοστού αιώνα στο πανεπιστήμιο Yale των ΗΠΑ και σόκαρε τη φοιτητική και ακαδημαϊκή κοινότητα του πανεπιστημίου καταδεικνύοντας ότι καθημερινοί άνθρωποι εκπλήρωναν εντολές -κάτω από εφάμιλλες συνθήκες «νομιμοποίησης»- που οδηγούσαν στη φαινομενική χορήγηση ισχυρότατων ηλεκτρικών σοκ σε άλλους συμμετέχοντες.
              
Επιστήμονας επανέλαβε το «Πείραμα» 

Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να γίνουν βασανιστές, αν τους το ζητήσουν.
Μερικά πράγματα δεν αλλάζουν ποτέ. Η κοινή γνώμη σοκαρίστηκε, όταν το 1961 ο καθηγητής ψυχολογίας του πανεπιστημίου Γιέηλ των ΗΠΑ Στάνλεϊ Μίλγκραμ πραγματοποίησε το διάσημο πλέον και ανατριχιαστικό «Πείραμα» του, που έγινε και ομώνυμη ταινία, δείχνοντας ότι οι εθελοντές ήσαν πρόθυμοι να κάνουν ηλεκτροσόκ σε μια άλλη ομάδα εθελοντών, κάτω υπό ορισμένες συνθήκες.
Ποτέ μέχρι τώρα επιστήμονας -τουλάχιστον που να το παραδεχτεί- δεν είχε τολμήσει να κάνει κάτι ανάλογο. Τώρα, όμως κάποιος τόλμησε: ο καθηγητής Τζέρι Μπέργκερ του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας-Σάντα Κλάρα, ο οποίος το 2008, όπως μετέδωσε το πρακτορείο Reuters, διαπίστωσε ότι τίποτε δεν έχει αλλάξει μετά από σχεδόν μισό αιώνα. Οι άνθρωποι είναι πάντα διατεθειμένοι και υπάκουοι να λειτουργήσουν σαν βασανιστές των άλλων, κάνοντάς τους επώδυνα ηλεκτροσόκ, αρκεί κάποια προσωπικότητα, περιβεβλημένη με κύρος και εξουσία, να τους ενθαρρύνει για κάτι τέτοιο.

Η νέα έρευνα έδειξε ότι σχεδόν τρεις στους τέσσερις εθελοντές (το 70%) συνέχισαν να κάνουν ηλεκτροσόκ στους εθελοντές-θύματα ή τουλάχιστον πίστευαν ότι κάνουν, αφού, χωρίς να το γνωρίζουν, οι «εθελοντές-θύματα» δεν ήσαν παρά ηθοποιοί, που προσποιούνταν ότι υποφέρουν από την εκκένωση του ηλεκτρικού ρεύματος. 


«Επιβεβαιώσαμε αυτό που είχε ανακαλυφθεί στο προηγούμενο πείραμα: αν οι άνθρωποι βρεθούν σε ορισμένες συνθήκες, θα αντιδράσουν με αναπάντεχους και συχνά ενοχλητικούς τρόπους. Η προηγούμενη έρευνα διατηρεί ακόμα την ισχύ της», δήλωσε ο Μπέργκερ.
Στο προηγούμενο πείραμα του Μίλγκραμ οι ηθοποιοί-θύματα προσποιούνταν ότι υπέφεραν όταν η ισχύς του ηλεκτροσόκ ήταν 150 βολτ, αλλά οι βασανιστές-εθελοντές δεν δίστασαν να αυξήσουν την ισχύ του ρεύματος μέχρι και στο μέγιστο (τα 450 βολτ).
Ο Μπέργκερ τροποποίησε κάπως το επαναληπτικό του πείραμα, σταματώντας την ισχύ του ηλεκτροσόκ στα 150 βολτ. Όμως το 70% των «βασανιστών» (ηλικίας 20-81 ετών και «μέσοι» Αμερικανοί πολίτες), ήθελε να αυξήσει την ισχύ του ρεύματος πάνω από αυτό το επίπεδο, όταν ο Μπέργκερ τους διέταζε να σταματήσουν στα 150 βολτ.

  
Σύμφωνα με τον Μπέργκερ, το νέο πείραμα, που δημοσιεύτηκε στο ψυχολογικό περιοδικό «American Psychologist», μπορεί να εξηγήσει εν μέρει τις καταχρηστικές συμπεριφορές των δεσμοφυλάκων προς τους κρατούμενους στη φυλακή Αμπού Γκράιμπ στο Ιράκ ή των ναζιστών στο Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο.

Ο Αμερικανός ψυχολόγος επεσήμανε ότι πρέπει να είναι κανείς επιφυλακτικός όταν κάνει το «άλμα» από τις εργαστηριακές μελέτες στις πολύπλοκές συμπεριφορές στην πραγματική κοινωνία, σχετικά με ζητήματα όπως η γενοκτονία.
Όμως πρόσθεσε ότι είναι σημαντικό να κατανοηθούν καλύτερα εκείνοι οι ψυχολογικοί παράγοντες που συμβάλλουν, ώστε οι άνθρωποι να δρουν με τόσο απρόσμενο και ανεπιθύμητο τρόπο, κυρίως επειδή είναι επιρρεπείς στο να υπακούουν τους ανθρώπους-σύμβολα της εξουσίας. 
________________
ΣΗΜ. για να μη χαθεί, μετέφερα (διατηρώντας όσο είναι δυνατόν την μορφή) το ποστ αυτό, που γράφτηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2011, εδώ-->> http://mogadishu.capitalblogs.gr/showArticle.asp?id=29974&blid=318